Ed van Thijn
| Ed van Thijn | ||||
 |
||||
| Naam | Eduard van Thijn | |||
| Geboren | 16 augustus 1934 | |||
| Partij | PvdA | |||
| Titulatuur | drs. | |||
| Politieke functies | ||||
| 1962-1971 | Lid gemeenteraad Amsterdam | |||
| 1967-1981 | Lid Tweede Kamer | |||
| 1981-1982 | Minister van Binnenlandse Zaken | |||
| 1982-1983 | Lid Tweede Kamer | |||
| 1983-1994 | Burgemeester van Amsterdam | |||
| 1994-1994 | Minister van Binnenlandse Zaken | |||
| 1999-2007 | Lid Eerste Kamer | |||
| Parlement & Politiek - biografie | ||||
|
||||
Eduard (Ed) van Thijn (Amsterdam, 16 augustus 1934) is een Nederlands politicus. Namens de Partij van de Arbeid was hij onder meer minister van Binnenlandse Zaken, lid van de Tweede Kamer, burgemeester van Amsterdam en lid van de Eerste Kamer.
Inhoud |
[bewerken] Jeugd
Tijdens de Duitse bezetting van Nederland, begin 1943, kwamen hij en zijn moeder vanwege hun Joodse afkomst terecht in het doorgangskamp Westerbork, waarna deportatie naar een vernietigingskamp een kwestie van tijd zou zijn. Zijn vader wist hen door middel van een list tijdig te bevrijden. Daarna volgde een periode van onderduiken. Hij zat in totaal op achttien adressen ondergedoken. Hij werd uiteindelijk verraden en kwam begin 1945 opnieuw in Westerbork terecht. Vanwege de algemene spoorwegstaking van 1944 was er geen treinverkeer meer; bovendien rukten Russen op in oostelijk Europa, dus werd hij niet op transport gesteld naar Duitsland of Polen.
Na de oorlog vervolgde hij zijn schoolopleiding. Na afronding van zijn studie politieke en sociale wetenschappen aan de Gemeentelijke Universiteit van Amsterdam kwam Ed van Thijn in dienst van de Wiardi Beckman Stichting, het wetenschappelijke bureau van de PvdA.
[bewerken] Politiek
[bewerken] Tweede Kamer
Voor deze partij ging hij vervolgens de politiek in. Hij begon zijn politieke carrière als gemeenteraadslid in de gemeente Amsterdam. Daarna werd hij lid van de Tweede Kamer. Hierin had hij de taak van woordvoerder voor staatkundige vernieuwing. In 1971 was hij schaduw-minister van Verkeer in het Schaduwkabinet-Den Uyl. Hij had het idee voor een schaduwkabinet zelf voorgesteld.
Ten tijde van het centrum-linkse kabinet-Den Uyl was hij fractievoorzitter. Na de verkiezingen in 1977 - waarbij de PvdA 10 zetels won - speelde hij een belangrijke rol in de kabinetsformatie. In 1981 was hij informateur en vervolgens formateur. In het daarop gevormde kabinet-Van Agt II bekleedde hij de post van minister van Binnenlandse Zaken.
[bewerken] Burgemeester
Hierna werd hij burgemeester van de gemeente Amsterdam. In de nacht van 6 op 7 november 1985 poogde de terroristische groepering 'Autonome Cellen Nederland' (mogelijk dezelfde als het Militant Autonomen Front) tevergeefs een aanslag te plegen op de ambtswoning van Van Thijn: Er werden twee zware brandbommen geplaatst in het pand ernaast tegen de muur aan, naar eigen zeggen op een meter van zijn hoofdkussen. Volgens de Explosieven Opruimings Dienst zouden de bommen wanneer afgegaan de hele voorgevel eruit hebben geblazen. Op het laatste moment werd telefonisch gewaarschuwd voor de bommen en werd van Thijn van zijn bed gelicht door de politie; pas een half uur nadat de bommen hadden moeten afgaan, maar deze ontploften niet. De moordaanslag was waarschijnlijk een reactie op de dood van de drugsverslaafde kraker Hans Kok twee weken eerder, waarna in de stad leuzen als 'Van Thijn moordenaar' en 'Van Thijn Van Zwijn' verschenen.[1]
In het kabinet-Lubbers III kwam hij voor korte tijd terug als minister van Binnenlandse Zaken (18 januari 1994 tot 27 mei 1994); dat hij vrij snel weer terugtrad hing samen met het feit dat hij struikelde over de IRT-affaire. In 1995 werd Van Thijn door de Stichting Kunstenaarsverzet 1942-1945 gelauwerd met de Verzetsprijs van de Stichting Kunstenaarsverzet.
[bewerken] Eerste Kamer
Ed van Thijn was van 1999 tot 2007 lid van de Eerste Kamer, waarbij hij onder meer belast was met het woordvoerderschap van buitenlandse zaken. Als woordvoerder van de PvdA-fractie op een onderwerp dat echter betrekking had op binnenlandse zaken veroorzaakte hij op 22 maart 2005 mede de 'Nacht van Van Thijn': bij de behandeling van de tweede lezing van het wetsvoorstel tot het schrappen uit de grondwet van de door de Kroon benoemde burgemeester, stemde zijn fractie tegen, waarmee het voorstel werd verworpen. Als reden gaf hij op dat de PvdA-fractie (en ook de fracties van GroenLinks en de SP) het niet eens was met de snelheid waarmee het kabinet de door het volk gekozen burgemeester wilde invoeren. De volgende dag nam de minister van Bestuurlijke Vernieuwing, Thom de Graaf (D66), ontslag. Laurens Jan Brinkhorst noemde Van Thijn "een rat".
[bewerken] Privé
Van Thijn is sinds 1992 getrouwd met Odette Taminiau, zijn derde huwelijk. Hij heeft twee kinderen uit zijn eerste huwelijk; één daarvan is actrice Marion van Thijn die in de Nederlandse film De Kassière speelde. In de jaren 70 had Van Thijn een langdurige relatie met politica Hedy d'Ancona. Van 1983 tot 1990 was hij getrouwd met het toenmalige Kamerlid en latere minister Eveline Herfkens.
Alhoewel niet van godsdienstigen huize oriënteert hij zich de laatste jaren op het liberaal-joodse geloof.
[bewerken] Publicaties
- Dagboek van een onderhandelaar, over de langdurige, maar mislukte coalitiebesprekingen.m.b.t. het beoogde kabinet Den Uyl II; 1978, Uitgeverij Van Gennep, ISBN 9789060123751
- De dorpelingen van Innocento, misdaadroman - samen met Peter Brusse); 1981, Uitgever Conserve, ISBN 9789060124901
- De PvdA geprovoceerd (1960-1970) in: J. Bank en S. Temming, "Van brede visie tot smalle marge. Acht prominenten over de SDAP en de PvdA"; 1981, Sijthoff, ISBN 9021824965
- Democratie als hartstocht, commentaren en pleidooien 1966-1991; 1991, Uitgeverij Van Gennep, ISBN 9789060128824
- Retour Den Haag, dagboek van een minister; 1994, Uitgeverij Van Gennep, ISBN 9789055150236
- Nog één nacht slapen, over een koffertje met herinneringen; 1995, ISBN 9789061684404
- Stemmingen in Sarajevo, dagboek van een waarnemer; 1997, Uitgeverij Van Gennep, ISBN 9789055151493
- Politiek en Bureaucratie, Baas Boven Baas, oratie Universiteit van Amsterdam; 1997, Uitgeverij Wiardi Beckmanstichting & Van Gennep, ISBN
- De Sorry-democratie; 1998, Uitgeverij Van Gennep, ISBN 9789055152094
- Het Verhaal, autobiografie; 1999, Uitgeverij Meulenhoff, ISBN 9789046130346
- Publieke zaken, essays over politiek en bestuur; 2001, Uitgeverij Meulenhoff, ISBN 9789029070225
- BM, herinneringen, anekdotes en overpeinzingen aan burgemeesterfunctie Amsterdam; 2003, Uitgeverij Augustus, ISBN 9789045701714
- 18 adressen, oorlogservaringen; 2004, Uitgeverij Augustus, ISBN 9789045700830
- Judica/Judy, over speurtocht naar zijn pleegmoeder; 2006, Uitgeverij Augustus, ISBN 9789045700762
- Kroonprinsenleed, over machtswisselingen in de politiek; 2008, Uitgeverij Augustus, ISBN 9789045701875
- Het verhaal en daarna, autobiografische verhalen; 2009, Uitgeverij Augustus, ISBN 9789045702544
- De formatie, over achtergronden van kabinetsformaties; 2010, Uitgeverij Augustus, ISBN 9789045704388
[bewerken] Externe link
 |
Zie de categorie Ed van Thijn van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
Referenties
|
| Voorganger: Hans Wiegel |
Minister van Binnenlandse Zaken 1981-1982 |
Opvolger: Max Rood |
| Voorganger: Wim Polak |
Burgemeester van Amsterdam 1983-1 juni 1994 |
Opvolger: Schelto Patijn |
| Voorganger: Ernst Hirsch Ballin |
Minister van Binnenlandse Zaken 18 januari 1994-27 mei 1994 |
Opvolger: Dieuwke de Graaff-Nauta |
