Tramlijn I²

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Gele Tram motorwagen 57 van de tram naar Wassenaar in het Haags Openbaar Vervoer Museum.
Limburger motorwagen 90 en montagemotorwagen Dieseltinus die is ingezet voor zowel de aanleg als de opbraak van lijn I².
Remise Maaldrift (± 1925) was de thuisbasis van lijn I².

Tramlijn I² van de Haagse Tramweg Maatschappij (HTM) is een voormalige elektrische tramlijn op de route Den HaagWassenaarLeiden. De letter I stond voor intercommunaal en gaf aan dat het traject gedeeltelijk buiten de grenzen van de gemeente Den Haag voerde. De lijnaanduiding I² stond vermeld op de haltes en lijnkaarten, maar niet op de trams.

Geschiedenis[bewerken]

  • 2 maart 1923: Lijn I² werd geopend op het traject Den Haag Jozef Israëlslaan – Wassenaar Den Deijl.
  • 1 augustus 1923: De lijn werd verlengd van Den Deijl naar het Haagsche Schouw.
  • 4 augustus 1923: Aan Haagse zijde werd het beginpunt Dierentuin (thans Zuid-Hollandlaan).
  • 16 mei 1925: De route werd verlengd van de Haagsche Schouw naar Leiden Posthof (bij de Rijnsburgerweg).
  • 4 juli 1925: Via sporen van de NZHVM werd de lijn in Leiden verlengd via het Station Leiden naar de Blauwpoortsbrug, van waar via eigen sporen het definitieve eindpunt Haarlemmerstraat werd bereikt.
  • 1 mei 1928: In Den Haag werd een nieuw beginpunt in gebruik genomen op het Plein.
  • 5 augustus 1940: Het beginpunt werd op last van de Duitse bezetter verlegd van het Plein naar de Turfmarkt.
  • 26 augustus 1944: De route werd wegens inrichting van een 'Sperrgebiet' verlegd van de Benoordenhoutseweg naar de Bezuidenhoutseweg (via de route van lijn 4).
  • 17 november 1944: De dienst op alle Haagse tramlijnen werd gestaakt vanwege energieschaarste.
  • 11 juni 1945: De dienst op lijn I² werd hervat op het traject Viaduct Wassenaar – Wassenaar Maaldrift.
  • 2 juli 1945: De dienst werd in Den Haag verlengd naar de Leidsestraatweg bij het Malieveld en aan de andere kant naar Leiden Posthof.
  • 19 augustus 1945: De route werd teruggelegd via de Benoordenhoutseweg.
  • 3 december 1945: In Den Haag werd het beginpunt Turfmarkt weer in gebruik genomen.
  • 9 januari 1946: In Leiden werd het eindpunt Haarlemmerstraat weer in gebruik genomen.
  • 9 november 1961: Lijn I² werd opgeheven. Het traject werd overgenomen door bussen van de NZHVM.

Bijzonderheden[bewerken]

  • In Leiden stond deze lijn bekend als de Gele Tram om onderscheid te maken met de Blauwe Trams van de NZHVM.
  • Volgens de oorspronkelijke plannen, vastgelegd in de concessie, zou lijn I² doorgetrokken worden naar het station Leiden Heerensingel van de Haarlemmermeerspoorlijnen. Doordat de onderdoorgang van de Zijlpoort niet kon worden gepasseerd, is de lijn nooit verder gekomen dan het oostelijke einde van de Haarlemmerstraat.
  • Vanaf 1 mei 1928 reed een deel van de trams (overdag ongeveer 50 %) alleen op het trajectgedeelte Den Haag – Wassenaar. Het Wassenaarse eindpunt was aanvankelijk Den Deijl en vanaf 1 september 1951 de tramremise Maaldrift. Door de jaren heen gold hier een frequentie van 4 x per uur en op de rest van de lijn tot Leiden 2 x per uur. Op de korttrajectdiensten werd vanaf de vroege jaren vijftig meestal eenrichtingsmaterieel ingezet dat tweedehands afkomstig was van de LTM (de zogenaamde Limburgers).
  • Van 5 oktober 1953 tot aan de opheffing reden op werkdagen (ochtendspits heen, middagspits terug) twee extra "Forensentrams" op het traject Wassenaar Maaldrift – Den Haag Station Hollands Spoor. Dit ter compensatie van de opheffing van de Scheveningse tak van de spoorlijn Rotterdam Hofplein - Scheveningen, die een Wassenaarse halte had op het viaduct waar lijn I² onderdoor ging. Het afwijkende eindpunt Hollands Spoor werd niet op de trams aangegeven. Wel stond een bord "Forensentram" voorop.

Literatuur[bewerken]

  • Ad van Kamp: De Gele Tram - Een rit per electrische tram van Den Haag naar Wassenaar, Leiden, Voorburg en Delft. Van Kamp, Heiloo, 1987.
  • Johan Blok: De buitenlijnen van de Haagse Tramweg Maatschappij. Pirola, Schoorl, 1988. ISBN 90-6455-074-3
  • Ad van Kamp: Retourtje Wassenaar - Herinneringen aan de electrische tramlijn Den Haag - Wassenaar - Leiden. Van Kamp, Heiloo, 1992.
  • Johan Blok: De buitenlijnen van de HTM. De Alk, Alkmaar, 2014. ISBN 978-90-6013347-7

Externe links[bewerken]