Degenkrabben

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Degenkrabben
Degenkrabben
Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dieren)
Stam: Arthropoda (Geleedpotigen)
Onderstam: Chelicerata (Gifkaakdragers)
Klasse: Merostomata
Orde: Xiphosura
Familie
Limulidae
Leach, 1819
Afbeeldingen Degenkrabben op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Degenkrabben op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Degenkrab
Video

De familie der degenkrabben (Limulidae) is de enige levende familie in de orde van zwaardstaarten (Xiphosura), een vormenrijke en succesvolle diergroep die ruim 300 miljoen jaar geleden zijn bloeitijd doormaakte. Ze worden ook wel Molukkenkreeften of pijlstaartkreeften genoemd, maar de dieren behoren niet tot de kreeftachtigen. De zwaardstaarten worden gerekend tot de klasse Merostomata die binnen de onderstam der gifkaakdragers (Chelicerata) de zusterklasse van de spinnen (Araneae) is.

Het fenotype van de degenkrab is al 360 miljoen jaar niet veranderd en wordt als een levend fossiel beschouwd. Het dier heeft misschien kunnen overleven door zich in kleine gebieden te vestigen waar in al die tijd niet veel is veranderd, zogenaamde refugia.

Degenkrabben hebben blauw bloed en worden maximaal 60 cm lang. Ze worden veelvuldig gehouden in laboratoria, waar medisch onderzoek wordt gedaan.

Uiterlijk en lichaamsbouw[bewerken]

Het achterlijf zit met een scharnier vast aan de cephalothorax, de versmolten kop en borststuk. Over het cephalothorax loopt een hoefijzervormige schaal, de carapax. Ook draagt het cephalothorax zes paar aanhangsels: een paar cheliceren, een paar palpen en vier paar looppoten. Aan het achterlijf zitten vijf paar bladvormige kieuwen en helemaal aan het eind een lange, degenvormige staart, waaraan de dieren hun naam danken. Het dier heeft meerdere ogen: voorop de carapax zit een paar enkelvoudige ogen, wat meer aan de zijkant hebben de degenkrabben samengestelde ogen.

Zoals weekdieren en vele andere geleedpotigen, bezitten degenkrabben hemolymfe dat vanwege het koper erin, blauw is in geoxygeneerde toestand.

Gedrag[bewerken]

Degenkrabben eten mosselen, wormen en andere dieren in de zeebodem. Deze vinden ze door de zeebodem om te woelen. Met de cheliceren of de voorste vier paar poten pakken ze de prooi vast en brengen ze het naar hun mond.

De dieren gebruiken hun staartstekel om zich weer om te draaien als ze op hun rug zijn neergekomen. Degenkrabben leven normaal gezien solitair, maar in het voorjaar komen ze massaal op het strand om te paren en eitjes te leggen. De vrouwtjes zetten de eitjes af in het zand, waarna de mannetjes ze bevruchten.

Limulustest[bewerken]

Het bloedserum van degenkrabben coaguleert met Endotoxine (of Lipide A), een celwandcomponent van Gram-negatieve bacteriën dat toxisch is. Zo kan met in allerlei preparaten de aanwezigheid van dit endotoxine aantonen.

Taxonomie[bewerken]

Er zijn nog vier soorten: 3 in Zuidoost-Azië en 1 soort in Noord-Amerika. Ze leven allemaal in ondiep water voor de kust.

Externe link[bewerken]