Round character

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Samenvoegen   Iemand vindt dat de onderstaande inhoud, of een gedeelte daarvan, samengevoegd zou moeten worden met Flat character, of dat er een duidelijkere afbakening tussen beide artikelen dient te worden gemaakt  (hier melden).

Een round character[1] is een personage (in een toneelstuk, roman of een film) met een complex karakter. Zijn tegenhanger is het flat character, met welke term een simpel eendimensionaal personage wordt aangeduid. Deze twee categorieën doen zich meestal niet in hun pure vorm voor, maar zijn eerder de uitersten van een schaal.

Omschrijving[bewerken]

De term is gemunt door de Britse auteur E.M. Forster, die in zijn studie Aspects of the Novel (1927) onderscheid maakt tussen een round character en het tegenovergestelde daarvan, een flat character. Een echte omschrijving van de term geeft hij niet, want het gaat om het tegenovergestelde van het 'flat character' dat hij vlak daarvoor behandelt. Hoe meer aspecten een personage heeft, hoe 'rounder' het is. Forster noemt het werk van Jane Austen als een oeuvre waarin nauwelijks personages voorkomen die niet 'round' zijn. Elke episode waarin zo'n personage optreedt levert een nieuw plezier op. Bij Dickens, Forsters voorbeeld van een oeuvre waarin vooral flat characters voorkomen, levert het optreden van personages steeds hetzelfde plezier op. De reden daarvoor is dat de personages van Austen een hogere graad van organisatie kennen dan die van Dickens. Andere voorbeelden zijn: de belangrijkste personages uit Oorlog en vrede, alle personages van Dostojevski, de titelpersonages uit Madame Bovary en Moll Flanders, en verder sommige personages van Thackeray, Fielding (Tom Jones).

De test om te bepalen of men met een round character te maken heeft is dat het personage de lezer moet kunnen verrassen op een overtuigende wijze. Als van verrassing nooit sprake is, heeft men van doen met een flat character. Is de verrassende wijze van optreden niet overtuigend, dan is er een flat character die de pretentie voert een round character te zijn. Een werkelijk round character moet iets van de onvoorspelbaarheid van het leven aankleven, al gaat het om leven binnen de omslag van een boek.[2]

De Amerikaanse letterkundige M.H. Abrams omschrijft een round character als complex wat temperament en drijfveren betreft, en met subtiele gedetailleerdheid getekend. Het resultaat is een personage dat even moeilijk te beschrijven is als een werkelijke persoon en onvoorspelbaar als een echte mens.[3]

Gebruik[bewerken]

Volgens Abrams hebben bijna alle toneeldrama's en romans wel enkele personages die vooral als functie bestaan en nauwelijks getypeerd worden, terwijl andere relatief flat blijven. De mate waarin het karakter van een personage gestalte dient te krijgen om van een artistiek succesvolle creatie te kunnen spreken, hangt af van zijn functie in de plot. Zo is in het detectiveverhaal zelfs de held gewoonlijk niet erg ontwikkeld. Sherlock Holmes hoeft niet zo round als Hamlet te zijn om zijn literaire rol te kunnen vervullen.[3]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Voor gebruik van deze de term in de neerlandistiek, zie bv. Judith Gera, A. Agnes Sneller: Inleiding literatuurgeschiedenis voor de internationale neerlandistiek, Verloren b.v. uitgeverij (2010) - p. 110 over round en flat character.
  2. Forster (1927), p. 81-85.
  3. a b Abrams (1999), p. 33.

Bronnen

  • Abrams, M.H. (1999). A Glossary of Literary Terms. Seventh Edition Fort Worth, Harcourt Brace College Publishers. ISBN 9780155054523
  • Foster, E.M. (1927). Aspects of the Novel. Herdruk: Middlesex, Penguin Books. ISBN 0140205578
Genres epiek: anekdote · ballade · epos · fabel · gedicht · genre · inleiding · kort verhaal · legende · mythe · novelle · parabel · raamvertelling · reisverhaal · roman · saga · sage · sprookje · thriller · verhaal · vignet · volksballade · volksverhaal
Verloop en verhaallijn: catharsis · cliffhanger · climax · deus ex machina · drie-actstructuur · epiloog · expositie · fabel · plot · plotpoint · proloog · startplotscène · rode draad · scenario · setup · synopsis · verhaallijn
Begin en einde: ab ovo · in medias res · in ultimas res · incipit · openingsscène · openingszin · post rem · terminus
Personage: aangever · alter ego · alteriteit · antagonist · antiheld · bijfiguur · bijrol · booswicht · byroniaanse held · deuteragonist · flat character · held · hoofdpersoon · hoofdrol · karakter · protagonist · round character · tritagonist · typetje · uitverkorene · underdog
Spanning: cliffhanger · spanning
Vertelperspectief en vertelinstantie: afwisselend perspectief · auctoriële verteller · focalisatie · gedramatiseerd · homodiëgetische vertelling · heterodiëgetische vertelling · ik-perspectief · onbetrouwbare verteller · personele verteller · point of view · rhema · voice-over
Motief & thema: abstract en concreet motief · leidmotief · motto · thema · topos
Tijd & ruimte: eenheidsconventie · flashback · flashforward · kalendertijd · mise en abyme · opschuivende tijdlijn · parallel universum · praesens historicum · tijdverruiming · verteltijd · vertelde tijd
Stijl: directe rede · dramatische ironie · indirecte rede · red herring · shooting the messenger · register · stijl · stream of consciousness · suspension of disbelief · show, don't tell · verteltechniek · vrije indirecte rede
Scenario: premissesynopsistreatmentscenariofilmdraaiboekstoryboard
Stijlperiode: middeleeuwen · renaissance · maniërisme · barok · verlichting · sentimentalisme · preromantiek · romantiek · realisme · impressionisme · naturalisme · neoromantiek · symbolisme · expressionisme · constructivisme · dadaïsme · surrealisme · nieuwe zakelijkheid · magisch realisme · existentialisme · vijftigers · modernisme · postmodernisme
Studie: driehoek van Petersen · literaire kritiek · narratologie · topische vragen · verhaalanalyse