Kabinet-Röell

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Kabinet-Röell
Kabinet in Nederland Vlag van Nederland
groepsportret
groepsportret
Premier J. Röell
Politieke kleur Liberaal (behoudend)
Start 9 mei 1894
Demissionair 28 juni 1897
Eind 27 juli 1897
Voorganger Van Tienhoven
Opvolger Pierson
Nederlandse kabinetten van 1848 t/m WO II
Portaal  Portaalicoon   Politiek

Het kabinet-Röell was een Nederlands behoudend liberaal kabinet dat regeerde van 9 mei 1894 tot 27 juli 1897. Dit anti-Takkiaanse kabinet bestond voor het merendeel uit liberalen. De katholieken krijgen in ruil voor steun aan het kabinet één minister. Het lukt minister Sam van Houten een nieuwe Kieswet in te voeren, die minder ver gaat dan het voorstel van Tak, maar wel leidt tot groei van het aantal (mannelijke) kiezers.

Het kabinet weet een aantal belangrijke wetten tot stand te brengen, waaronder een regeling voor de financiële verhouding tussen gemeenten en Rijk. In 1897 treedt het kabinet aan de vooravond van de verkiezingen af, omdat het zijn taak als volbracht beschouwt.

Bijzonderheden[bewerken]

Tijdens deze kabinetsperiode is er een economische crisis, die vooral de landbouw treft.

De nieuwe Kieswet van Van Houten is ingewikkelder dan het voorstel van Tak van Poortvliet uit 1894. De wet omschrijft welke criteria er gelden als kentekenen van geschiktheid en welstand. Het betalen van belasting blijft het voornaamste vereiste voor het verkrijgen van het kiesrecht. Daarnaast komen er echter - maar in veel geringere mate - huur-, loon-, spaar- en examenkiezers. Dat zijn kiezers die een bepaald bedrag aan huur betalen of loon ontvangen, dan wel spaargeld bezitten of bepaalde examens hebben afgelegd.

De grote steden die tot nu toe één kiesdistrict met meerdere afgevaardigden omvatten, worden gesplitst in enkelvoudige districten. Voortaan moeten kiezers naar een stemlokaal en krijgen ze pas daar het stembiljet uitgereikt. Het aantal kiezers wordt verdubbeld van 300.000 naar 600.000. Naarmate de welvaart stijgt, zal ook het aantal kiezers verder toenemen.

Ambtsbekleders[bewerken]

Ambtsbekleders Ministers / Ministerie Termijn Partij
J. (Joan) Röell jhr.mr.
J. (Joan) Röell

(1844–1914)
Voorzitter 9 mei 1894 –
27 juli 1897
O
(Oud-
Liberaal
)
Minister Buitenlandse Zaken
S. (Samuel) van Houten mr.
S. (Samuel) van Houten

(1837–1930)
Minister Binnenlandse Zaken 9 mei 1894 –
27 juli 1897
O
(Oud-
Liberaal
)
J.P. Sprenger van Eyk mr.
J.P. Sprenger van Eyk

(1842–1907)
Minister Financiën 9 mei 1894 –
27 juli 1897
O
(Conservatief-
Liberaal
)
W. (Willem) van der Kaay mr.
W. (Willem) van der Kaay

(1831–1918)
Minister Justitie 9 mei 1894 –
27 juli 1897
O
(Oud-
Liberaal
)
Ph.W. van der Sleyden Ph.W. van der Sleyden
(1842–1923)
Minister Waterstaat, Handel
en Nijverheid
9 mei 1894 –
27 juli 1897
O
(Oud-
Liberaal
)
C.D.H. Schneider luitenant-generaal
C.D.H. Schneider

(1832–1925)
Minister Oorlog 9 mei 1894 –
27 juli 1897
RK
H.M. van der Wijck jhr.
H.M. van der Wijck

(1843–1932)
Marine 9 mei 1894 –
27 juli 1897
O
(Liberaal)
J.H. Bergsma mr.
J.H. Bergsma

(1838–1915)
Minister Koloniën 9 mei 1894 –
27 juli 1897
O
(Oud-
Liberaal
)
Bron: Kabinet-Röell Parlement & Politiek