Kabinet-Van Agt II

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Kabinet-Van Agt II
De bewindslieden van het kabinet-Van Agt II na de beëdiging op Huis ten Bosch op 11 september 1981
De bewindslieden van het kabinet-Van Agt II na de beëdiging op Huis ten Bosch op 11 september 1981
Coalitie CDA, PvdA, D'66
Zeteltal TK 48 + 44 + 17 = 109
Premier mr.dr. A.A.M. (Dries) van Agt
Beëdiging 11 september 1981
Demissionair 12 mei 1982
Ontslagdatum 29 mei 1982
Voorganger Van Agt I
Opvolger Van Agt III
Zetels in de Tweede Kamer
Zetels in de Tweede Kamer
Overzicht kabinetten
Portaal  Portaalicoon   Politiek

Het kabinet-Van Agt II was de uitvoerende tak van de Nederlandse overheid van 11 september 1981 tot 29 mei 1982. Het kabinet werd gevormd door de politieke partijen Christen-Democratisch Appèl (CDA), Partij van de Arbeid (PvdA) en de Democraten 66 (D'66) na de Tweede Kamerverkiezingen van 1981. Het kabinet-Van Agt II was een meerderheidskabinet dat zowel in de Eerste Kamer en Tweede Kamer kon rekenen op een ruime meerderheid. Het kabinet-Van Agt II had door de slechte onderlinge verhoudingen tussen het CDA en de PvdA een moeizame kabinetsperiode.[1]

Verloop[bewerken]

Op 16 oktober 1981 amper een maand na het aantreden komt het kabinet bijna ten val door een geschil tussen de CDA–bewindslieden en de PvdA–kabinetsleden over het te voeren financieel-economisch beleid tijdens de opstelling van de regeringsverklaring. De PvdA kon zich niet vinden in de aanpak van de werkloosheidsbestrijding. Minister-president Dries van Agt bood vervolgens het ontslag van het kabinet aan, nooit eerder had een kabinet zijn ontslag aangeboden nog voordat het zich had gepresenteerd in de Tweede Kamer. Op 17 oktober 1981 benoemde Koningin Beatrix PvdA–ers Cees de Galan en Victor Halberstadt als informateurs om een poging te doen om het kabinet te lijmen. Op 4 november 1981 werd het geschil opgelost en bleef het kabinet aan. De crisis bleek een voorteken voor de onmogelijkheid van deze coalitie en leidde vervolgens tot de val van het kabinet op 12 mei 1982.[2]

Het kabinet krijgt te maken met grote financieel-economische problemen waardoor het kabinet nauwelijks aan regeren toekwam. Het kabinet hoopt door middel van een banenplan van vicepremier en minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Joop den Uyl nieuwe werkgelegenheid te creëren. De toevoeging 'Werkgelegenheid' bij het ministerie van Sociale Zaken onderstreept die centrale rol bij een actief werkgelegenheidsbeleid. Door voortdurende nieuwe tegenvallers op de begroting stuit de financiering echter op grote problemen. Daarnaast voelen de werkgeversorganisatie er weinig voor mee te werken en valt het niet mee om veel banen de publieke sector te scheppen. De werkloosheid stijgt begin 1982 naar ruim 600.000.

Begin 1982 worden voorstellen gelanceerd voor versobering van de Ziektewet. De bovenwettelijke uitkering (die werkgevers en werknemers via de c.a.o. regelen) moet worden geschrapt. Tegen deze plannen van vicepremier en minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Joop den Uyl en staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Ien Dales ontstaat breed maatschappelijk verzet, waarbij de vakbonden het voortouw nemen. De Sociaal-Economische Raad (SER) brengt een negatief advies uit.

In het voorjaar van 1982 kondigde minister van Financiën Fons van der Stee aan dat er extra bezuiniging van circa 4,5 miljard nodig zijn om de overheidsfinanciën weer op de orde te krijgen.

De bewindslieden van het kabinet-Van Agt II voor de eerste ministerraadsvergadering in de Trêveszaal op 11 september 1981.
Inkomend minister van Defensie Hans van Mierlo en uitgaand minister van Defensie Pieter de Geus tijdens het tekenen van de overdracht op 11 september 1981.
Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Ien Dales en vicepremier en minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Joop den Uyl tijdens een debat over uitkeringen in de Tweede Kamer op 17 september 1981.
Minister van Verkeer en Waterstaat Henk Zeevalking, Koningin Beatrix, burgemeester van Tiel Jaap Pop en burgemeester van Amsterdam Wim Polak tijdens de opening van een keersluis in Ravenswaaij op 13 oktober 1981.
Minister-president Dries van Agt en partijvoorzitter van het Afrikaans Nationaal Congres Oliver Tambo op het Catshuis op 19 oktober 1981.
Minister van Justitie Job de Ruiter, minister van Financiën Fons van der Stee, vicepremier en minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Joop den Uyl, minister-president Dries van Agt en vicepremier en minister van Economische Zaken Jan Terlouw tijdens het de debat over de regeringsverklaring in de Tweede Kamer op 17 november 1981.
Minister-president Dries van Agt en premier van Portugal Francisco Pinto Balsemão en in de Trêveszaal op 25 februari 1982.
Vicepremier en minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Joop den Uyl en zijn echtgenote Liesbeth den Uyl tijdens de opening van een tentoonstelling van fotograaf Dolf Toussaint op 27 maart 1982.
Minister van Buitenlandse Zaken Max van der Stoel, Koningin Beatrix en prins Claus op Washington Dulles International Airport op 19 april 1982.

Ambtsbekleders[bewerken]

Ambtsbekleders Ministers / Ministerie Termijn Partij
A.A.M. (Dries) van Agt mr.dr.
A.A.M. (Dries) van Agt

(1931)
Minister-president Algemene Zaken 19 december 1977 –
4 november 1982
CDA
J.M. (Joop) den Uyl dr.
J.M. (Joop) den Uyl

(1919–1987)
Vicepremier /
Minister
Sociale Zaken en Werkgelegenheid 11 september 1981 –
29 mei 1982
(afgetreden)
PvdA
Minister Nederlands-Antilliaanse Zaken
J.C. (Jan) Terlouw dr.
J.C. (Jan) Terlouw

(1931)
Vicepremier /
Minister
Economische Zaken 11 september 1981 –
4 november 1982
D66
E. (Ed) van Thijn drs.
E. (Ed) van Thijn

(1934)
Minister Binnenlandse Zaken 11 september 1981 –
29 mei 1982
(afgetreden)
PvdA
M. (Max) van der Stoel mr.dr.
M. (Max) van der Stoel

(1924–2011)
Minister Buitenlandse Zaken 11 september 1981 –
29 mei 1982
(afgetreden)
PvdA
A.P.J.M.M. (Fons) van der Stee mr.
A.P.J.M.M. (Fons) van der Stee

(1928–1999)
Minister Financiën 5 maart 1980 –
4 november 1982
CDA
J. (Job) de Ruiter mr.dr.
J. (Job) de Ruiter

(1930–2015)
Minister Justitie 19 december 1977 –
4 november 1982
CDA
H.A.F.M.O. (Hans) van Mierlo mr.
H.A.F.M.O. (Hans) van Mierlo

(1931–2010)
Minister Defensie 11 september 1981 –
4 november 1982
D66
M.H.M.F. (Til) Gardeniers-Berendsen M.H.M.F. (Til) Gardeniers-Berendsen
(1925)
Minister Volksgezondheid en Milieuhygiëne 11 september 1981 –
4 november 1982
CDA
J.A. (Jos) van Kemenade dr.
J.A. (Jos) van Kemenade

(1937)
Minister Onderwijs en Wetenschappen 11 september 1981 –
29 mei 1982
(afgetreden)
PvdA
H.J. (Henk) Zeevalking mr.
H.J. (Henk) Zeevalking

(1922–2005)
Minister Verkeer en Waterstaat 11 september 1981 –
4 november 1982
D66
J. (Jan) de Koning drs.
J. (Jan) de Koning

(1926–1994)
Minister Landbouw en Visserij 11 september 1981 –
4 november 1982
CDA
M.P.A. (Marcel) van Dam drs.
M.P.A. (Marcel) van Dam

(1938)
Minister Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening 11 september 1981 –
29 mei 1982
(afgetreden)
PvdA
A.A. (André) van der Louw A.A. (André) van der Louw
(1933–2005)
Minister Cultuur, Recreatie en Maatschappelijk Werk 11 september 1981 –
29 mei 1982
(afgetreden)
PvdA
Ambtsbekleder Minister / Portefeuille / Ministerie Termijn Partij
C.P. (Kees) van Dijk drs.
C.P. (Kees) van Dijk

(1931–2008)
Minister Ontwikkelingssamenwerking
(Buitenlandse Zaken)
11 september 1981 –
4 november 1982
CDA
Ambtsbekleders Staatssecretarissen / Portefeuille / Ministerie Termijn Partij
S.J. (Saskia) Stuiveling drs.
S.J. (Saskia) Stuiveling

(1945–2017)
Staatssecretaris Financiën Lagere Publiekrechtelijke Lichamen,
Grotenstedenbeleid, Decentralisatie en
Gemeentelijke Herindeling
(Binnenlandse Zaken)
11 september 1981 –
29 mei 1982
(afgetreden)
PvdA
G. (Gerard) van Leijenhorst drs.
G. (Gerard) van Leijenhorst

(1928–2001)
Minderhedenbeleid, Rampenbestrijding
en Hulpverlening
(Binnenlandse Zaken)
11 september 1981 –
4 november 1982
CDA
H. (Hans) van den Broek mr.
H. (Hans) van den Broek

(1936)
Staatssecretaris Europese Zaken
(Buitenlandse Zaken)
11 september 1981 –
4 november 1982
CDA
J.C. (Hans) Kombrink J.C. (Hans) Kombrink
(1946)
Staatssecretaris Fiscale Zaken, Comptabiliteitswetgeving,
Staatsloterij en Munt- en Verzekeringswezen
(Financiën)
11 september 1981 –
29 mei 1982
(afgetreden)
PvdA
M. (Michiel) Scheltema mr.dr.
M. (Michiel) Scheltema

(1939)
Staatssecretaris Vreemdelingenzaken, Privaatrecht, Kinderbescherming,
Grondwetsherziening en Internationale Rechtshulp
(Justitie)
11 september 1981 –
4 november 1982
D66
P.H. (Piet) van Zeil P.H. (Piet) van Zeil
(1927–2012)
Staatssecretaris Midden- en Kleinbedrijf, Consumentenbescherming,
Regionaal Economisch Beleid en Toerisme
(Economische Zaken)
11 september 1981 –
22 juni 1986
CDA
W. (Wim) Dik ir.
W. (Wim) Dik

(1939)
Buitenlandse Handel en Exportbevordering
(Economische Zaken)
11 september 1981 –
4 november 1982
D66
A. (Bram) Stemerdink mr.
A. (Bram) Stemerdink

(1936)
Staatssecretaris Materieelvoorzieningen
(Defensie)
11 september 1981 –
29 mei 1982
(afgetreden)
PvdA
C.L.J. (Cees) van Lent J. (Jan) van Houwelingen
(1939–2013)
Personeelsbeleid
(Defensie)
14 september 1981 –
7 november 1989
CDA
J.J. (Ineke) Lambers-Hacquebard mr.
J.J. (Ineke) Lambers-Hacquebard

(1946–2014)
Staatssecretaris Milieuhygiëne
(Volksgezondheid en Milieuhygiëne)
11 september 1981 –
4 november 1982
D66
W.J. (Wim) Deetman drs.
W.J. (Wim) Deetman

(1945)
Staatssecretaris Algemeen Voortgezet Onderwijs
(Onderwijs en Wetenschappen)
11 september 1981 –
29 mei 1982
(afgetreden na benoeming
tot minister van Onderwijs
en Wetenschappen)
CDA
A.J. (Ad) Hermes A.J. (Ad) Hermes
(1929–2002)
Basisonderwijs en Verzorgingsstructuur
(Onderwijs en Wetenschappen)
11 september 1981 –
4 november 1982
CDA
J.C.Th. (Jaap) van der Doef J.C.Th. (Jaap) van der Doef
(1934)
Staatssecretaris PTT en Vervoerszaken
(Verkeer en Waterstaat)
11 september 1981 –
29 mei 1982
(afgetreden)
PvdA
C.I. (Ien) Dales drs.
C.I. (Ien) Dales

(1931–1994)
Staatssecretaris Sociale Zekerheid
(Sociale Zaken en Werkgelegenheid)
11 september 1981 –
29 mei 1982
(afgetreden)
PvdA
H. (Hedy) d'Ancona drs.
H. (Hedy) d'Ancona

(1937)
Emancipatiebeleid, Volwasseneneducatie
en Arbeidsomstandigheden
(Sociale Zaken en Werkgelegenheid)
11 september 1981 –
29 mei 1982
(afgetreden)
PvdA
S. (Siepie) de Jong S. (Siepie) de Jong
(1940)
Staatssecretaris Ruimtelijke Ordening, Rijksgebouwendienst,
Woningbeheer, Woonwagenbeleid en
Huisvesting Gehandicapten
(Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening)
11 september 1981 –
29 mei 1982
(afgetreden)
PvdA
H.A. (Hans) de Boer H.A. (Hans) de Boer
(1937)
Staatssecretaris Maatschappelijke Ontwikkeling, Natuurbehoud,
Openluchtrecreatie, Cultuur en Vrijwilligerswerk
(Cultuur, Recreatie en Maatschappelijk Werk)
11 september 1981 –
29 mei 1982
(afgetreden na benoeming
tot minister van CRM)
CDA
Bron: Kabinet-Van Agt II Rijksoverheid.nl

Kabinetsformatie[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Kabinetsformatie Nederland 1981 voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Reden ontslagaanvraag[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Kabinetscrisis uit 1981 over het financieel-economisch beleid voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De politieke en karakterverschillen tussen minister-president Dries van Agt (CDA) en vicepremier Joop den Uyl (PvdA) was zo groot dat het leidden tot diverse aanvaringen. Op 12 mei 1982 kwam er een einde aan het kabinet-Van Agt II. De PvdA–bewindslieden konden zich niet vinden in het financieel-economisch beleid, meer in het bijzonder in de financiering van het werkgelegenheidsbeleid. Op 29 mei 1982 trede alle PvdA–bewindslieden af en werd het rompkabinet Van Agt III gepresenteerd.[3]

Levende bewindslieden[bewerken]

Zie ook[bewerken]