Kabinet-Van Tienhoven

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Kabinet-Van Tienhoven
Kabinet in Nederland Vlag van Nederland
Premier mr. G. (Gijsbert) van Tienhoven
Politieke kleur Liberaal
Start 21 augustus 1891
Demissionair 24 april 1894
Eind 9 mei 1894
Voorganger Mackay
Opvolger Röell
Nederlandse kabinetten van 1848 t/m WO II
Portaal  Portaalicoon   Politiek

Het kabinet-Van Tienhoven was een liberaal Nederlands kabinet dat regeerde van 21 augustus 1891 tot en met 9 mei 1894.

Dit liberale kabinet wordt gevormd na de verkiezingen van 1891, waarbij 'rechts' haar meerderheid verliest. Het kabinet streeft naar uitbreiding van het mannenkiesrecht. Minister Tak van Poortvliet komt hiertoe met een wetsvoorstel dat het echter niet haalt. Het lukt minister Pierson wel een belangrijke belastingherziening door te voeren.

Nadat een amendement-De Meijier op het kiesrechtvoorstel is aangenomen, waarin de eisen waaraan een kiezer moet voldoen zijn aangescherpt, trekt Tak zijn voorstel in. De Tweede Kamer wordt vervolgens ontbonden. Omdat de aanhangers van Tak (de Takkianen) bij de verkiezingen een nederlaag lijden, treedt het kabinet af. Minister Van Tienhoven, die het niet eens is met de intrekking van het wetsontwerp en de ontbinding neemt al eerder ontslag.

Bijzonderheden[bewerken]

Minister Seyffardt van Oorlog komt in conflict met koningin-regentes Emma over de benoeming van enkele hofdignitarissen/officieren.

Het Kiesrechtvoorstel van Tak van Poortvliet behelst dat alle mannen die kunnen lezen en schrijven het kiesrecht krijgen. Een schrijfproef moet daarover uitsluitsel geven. Velen vrezen dat hierdoor ook landlopers en bedelaars kiesrecht krijgen. Daarom voegt Tak als extra eis toe, dat een kiezer tevens een vaste woning moet hebben. Ook dat gaat veel Kamerleden niet ver genoeg. Daarom komt het liberale Kamerlid De Meijier met een amendement, waardoor zal worden bepaald dat een huis minstens twee kamers moet hebben. Hoewel Tak het amendement niet onaanvaardbaar had verklaard, trekt hij na aanneming ervan zijn wetsvoorstel in.

Tak ontbindt, daartoe gemachtigd door de koningin-regentes, de Tweede Kamer. Bij de hierop volgende verkiezingsstrijd gaat het alleen om de vraag vóór of tegen Tak. De scheidslijn tussen die voor- en tegenstanders loopt dwars door alle partijen. De tegenstanders ('anti-Takkianen') behalen de overwinning (56 tegen 44 zetels).

Ambtsbekleders[bewerken]

Ambtsbekleders Ministers / Ministerie Termijn Partij
G. (Gijsbert) van Tienhoven mr.
G. (Gijsbert)
van Tienhoven

(1841–1914)
Voorzitter 21 augustus 1891 –
21 maart 1894
(afgetreden)
O
(Oud-
Liberaal
)
Minister Buitenlandse Zaken
J.C. Jansen J.C. Jansen
(1840–1925)
21 maart 1894 –
9 mei 1894
(waarnemend)
LU
J.P.R. (Johannes) Tak van Poortvliet mr.
J.P.R. (Johannes)
Tak van Poortvliet

(1839–1904)
Minister Binnenlandse Zaken 21 augustus 1891 –
9 mei 1894
LU
N.G. (Nicolaas) Pierson mr.
N.G. (Nicolaas) Pierson

(1836–1909)
Minister Financiën 21 augustus 1891 –
9 mei 1894
LU
H.J. (Hendrik Jan) Smidt mr.
H.J. (Hendrik Jan) Smidt

(1831–1917)
Minister Justitie 21 augustus 1891 –
9 mei 1894
LU
C. Cornelis Lely C. (Cornelis) Lely
(1854–1929)
Minister Waterstaat, Handel
en Nijverheid
21 augustus 1891 –
9 mei 1894
LU
A.L.W. Seyffardt kolonel
A.L.W. Seyffardt

(1840–1909)
Minister Oorlog 21 augustus 1891 –
9 mei 1894
O
(Sociaal-
Liberaal
)
J.C. Jansen J.C. Jansen
(1840–1925)
Marine 21 augustus 1891 –
9 mei 1894
LU
W.K. (Willem Karel) baron van Dedem mr.
W.K. (Willem Karel)
baron van Dedem

(1839–1895)
Minister Koloniën 21 augustus 1891 –
9 mei 1894
LU
Bron: Kabinet-Van Tienhoven Parlement & Politiek