Kabinet-Biesheuvel II

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Kabinet-Biesheuvel II
Een deel van het kabinet-Biesheuvel II, met als spreker minister-president Biesheuvel tijdens een debat in de Tweede Kamer op 17 augustus 1972
Een deel van het kabinet-Biesheuvel II, met als spreker minister-president Biesheuvel tijdens een debat in de Tweede Kamer op 17 augustus 1972
Coalitie KVP, VVD, ARP, CHU
Zeteltal TK 35 + 16 + 13 + 10 = 74
Premier mr. B.W. (Barend) Biesheuvel
Beëdiging 9 augustus 1972
Demissionair 29 november 1972
Ontslagdatum 11 mei 1973
Voorganger Biesheuvel I
Opvolger Den Uyl
Zetels in de Tweede Kamer
Zetels in de Tweede Kamer
Overzicht kabinetten
Portaal  Portaalicoon   Politiek

Het kabinet-Biesheuvel II was het Nederlandse kabinet van 9 augustus 1972 tot 11 mei 1973. Het kabinet werd gevormd door de politieke partijen Katholieke Volkspartij (KVP), Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD), Anti-Revolutionaire Partij (ARP) en de Christelijk-Historische Unie (CHU) na de val van het kabinet-Biesheuvel I op 19 juli 1972. Het kabinet-Biesheuvel II was een rompkabinet dat als belangrijkste taak had om de voorbereidingen van de vervroegde verkiezingen te organiseren. Het kabinet-Biesheuvel II was het laatste Nederlandse kabinet waarbij de grootste partij in de coalitie niet de minister-president leverde.[1]

Verloop[bewerken]

Na de breuk in het kabinet-Biesheuvel I benoemt Koningin Juliana op 22 juli 1972 minister-president Barend Biesheuvel tot formateur. Hij stuurt aanvankelijk aan op voortzetting van zijn kabinet zonder DS'70. Omdat er een financiële meevaller blijkt te zijn van 70 miljoen wordt herstel van de breuk mogelijk geacht. Op 28 juli 1972 schakelt de formateur voormalig minister van Justitie Ynso Scholten in om hem te adviseren over herstel van de breuk. Vanwege de weigering om het loon- en prijsbeleid te veranderen, laat DS'70 echter op 3 augustus 1972 weten niet voor herstel van de coalitie te voelen.

Op 9 augustus 1972 komen de demissionaire bewindslieden daarop terug op hun verzoek tot ontslag. Het kabinet-Biesheuvel regeert verder zonder DS'70 als kabinet-Biesheuvel (informeel is sprake van Biesheuvel II, omdat de grondslag van het kabinet na 21 juli 1972 was gewijzigd). Het kabinet-Biesheuvel II beschouwt zichzelf hoewel het een minderheidskabinet is vanaf 9 augustus 1972 als een volwaardig kabinet. Het kabinet wordt op de dag van de verkiezingen, 29 november 1972 demissionair. Door de lange duur van de formatie in 1972-1973 neemt het kabinet verdergaande beslissingen dan gebruikelijk is voor een demissionair kabinet.[2]

Personele wijzigingen[bewerken]

Op 16 september 1972 treedt staatssecretaris van Defensie Adri van Es (ARP) af door een meningsverschil met minister van Defensie Hans de Koster (VVD) over de wijze waarop het ministerie moet worden gereorganiseerd. Staatssecretaris Adri van Es wil dat er afzonderlijke onderdelen blijven voor land- en luchtmacht en de marine terwijl minister Hans de Koster een allesomvattende organisatie wil.

Op 1 januari 1973 treedt minister van Landbouw en Visserij Pierre Lardinois (KVP) af, nadat hij was benoemd tot eurocommissaris. Minister van Sociale Zaken Jaap Boersma (ARP) neemt de functie waar tot het aantreden van het nieuwe kabinet op 11 mei 1973.

Op grond van de Grondwettelijke bepalingen moeten verschillende staatssecretarissen kiezen tussen het het afmaken van hun termijn in het kabinet of het Tweede Kamerlidmaatschap. Om die reden treden in maart de staatssecretarissen van Buitenlandse Zaken Tjerk Westerterp (KVP), Financiën Willem Scholten (CHU) en Fons van der Stee (KVP), Verkeer en Waterstaat Roelof Kruisinga (CHU) af, gevolgd in april door de staatssecretarissen van Sociale Zaken Koos Rietkerk (VVD) en Cultuur, Recreatie en Maatschappelijk Werk Henk Vonhoff (VVD).

V.l.n.r. Tweede Kamer-fractievoorzitters Willem Aantjes (ARP), Hans Wiegel (VVD), Frans Andriessen (KVP) en Arnold Tilanus (CHU) tijdens een persconferentie na de val van het kabinet-Biesheuvel I op 21 juli 1972.
Vicepremier en minister van Financiën Roelof Nelissen en het koffertje met de miljoenennota op het Binnenhof op 19 september 1972.
Minister van Onderwijs en Wetenschappen Chris van Veen tijdens een debat over schoolgeldverhoging in de Tweede Kamer op 18 oktober 1972.
Minister van Sociale Zaken Jaap Boersma en minister van Economische Zaken Harrie Langman tijdens een debat in de Tweede Kamer op 23 november 1972.

Ambtsbekleders[bewerken]

Ambtsbekleders Ministers / Ministerie Termijn Partij
B.W. (Barend) Biesheuvel mr.
B.W. (Barend) Biesheuvel

(1920–2001)
Minister-president /
Minister
Algemene Zaken 6 juli 1971 –
11 mei 1973
ARP
R.J. (Roelof) Nelissen mr.
R.J. (Roelof) Nelissen

(1931)
Vicepremier /
Minister
Financiën 6 juli 1971 –
11 mei 1973
KVP
W.J. (Molly) Geertsema mr.
W.J. (Molly) Geertsema

(1918–1991)
Vicepremier /
Minister
Binnenlandse Zaken 6 juli 1971 –
11 mei 1973
VVD
W.K.N. (Norbert) Schmelzer drs.
W.K.N. (Norbert) Schmelzer

(1921–2008)
Minister Buitenlandse Zaken 6 juli 1971 –
11 mei 1973
KVP
A.A.M. (Dries) van Agt mr.
A.A.M. (Dries) van Agt

(1931)
Minister Justitie 6 juli 1971 –
8 september 1977
KVP
H. (Harrie) Langman mr.drs.
H. (Harrie) Langman

(1931–2016)
Minister Economische Zaken 6 juli 1971 –
11 mei 1973
VVD
H.J. (Hans) de Koster H.J. (Hans) de Koster
(1914–1992)
Minister Defensie 6 juli 1971 –
11 mei 1973
VVD
L.B.J. (Louis) Stuyt dr.
L.B.J. (Louis) Stuyt

(1914–2000)
Minister Volksgezondheid
en Milieuhygiëne
6 juli 1971 –
11 mei 1973
KVP
J. (Jaap) Boersma drs.
J. (Jaap) Boersma

(1929–2012)
Minister Sociale Zaken 6 juli 1971 –
19 december 1977
ARP
Minister Landbouw en Visserij 1 januari 1973 –
11 mei 1973
Ch. (Chris) van Vee mr.
Ch. (Chris) van Veen

(1922–2009)
Minister Onderwijs en Wetenschappen 6 juli 1971 –
11 mei 1973
CHU
Minister • Wetenschapsbeleid
• Wetenschappelijk Onderwijs

(Onderwijs en Wetenschappen)
21 juli 1972 –
11 mei 1973
B.J. (Bé) Udink drs.
B.J. (Bé) Udink

(1926–2016)
Minister Verkeer en Waterstaat 21 juli 1972 –
11 mei 1973
CHU
Minister Volkshuisvesting en
Ruimtelijke Ordening
6 juli 1971 –
11 mei 1973
P.J. (Pierre) Lardinois ir.
P.J. (Pierre) Lardinois

(1924–1987)
Minister Landbouw en Visserij 5 april 1967 –
1 januari 1973
(afgetreden na benoeming
tot eurocommissaris)
KVP
P.J. (Piet) Engels P.J. (Piet) Engels
(1923–1994)
Minister Cultuur, Recreatie en
Maatschappelijk Werk
6 juli 1971 –
11 mei 1973
KVP
Ambtsbekleder Minister / Portefeuille / Ministerie Termijn Partij
C. (Kees) Boertien mr.dr.
C. (Kees) Boertien

(1927–2002)
Minister Ontwikkelingssamenwerking

(Buitenlandse Zaken)
6 juli 1971 –
11 mei 1973
ARP
P.J. (Pierre) Lardinois ir.
P.J. (Pierre) Lardinois

(1924–1987)
Minister Surinaamse en Nederlands-
Antilliaanse Zaken
28 januari 1972 –
1 januari 1973
(afgetreden na benoeming
tot eurocommissaris)
KVP
W.J. (Molly) Geertsema mr.
W.J. (Molly) Geertsema

(1918–1991)
1 januari 1973 –
11 mei 1973
VVD
Ambtsbekleders Staatssecretarissen / Portefeuille / Ministerie Termijn Partij
Th.E. (Tjerk) Westerterp drs.
Th.E. (Tjerk) Westerterp

(1930)
Staatssecretaris Europese Zaken

(Buitenlandse Zaken)
17 augustus 1971 –
7 maart 1973
(afgetreden)
KVP
W. (Willem) Scholten mr.
W. (Willem) Scholten

(1927–2005)
Staatssecretaris • Fiscale Zaken
• Belastingdienst

(Financiën)
14 juli 1971 –
19 maart 1973
(afgetreden)
CHU
A.P.J.M.M. (Fons) van der Stee mr.
A.P.J.M.M. (Fons) van der Stee

(1928–1999)
• Financiën Lagere Overheden

(Financiën)
14 juli 1971 –
12 maart 1973
(afgetreden)
KVP
J.H. (Hans) Grosheide mr.
J.H. (Hans) Grosheide

(1930)
Staatssecretaris • Integratie
• Immigratie
• Asielzaken
• Vreemdelingenzaken
• Jeugdbescherming
• Gevangeniswezen
• Rehabilitatie

(Justitie)
28 juli 1971 –
11 mei 1973
ARP
J.J.M. (Jan) Oostenbrink drs.
J.J.M. (Jan) Oostenbrink

(1936)
Staatssecretaris • Midden- en Kleinbedrijf
• Toerisme

(Economische Zaken)
17 juli 1971 –
11 mei 1973
KVP
A. (Adri) van Es A. (Adri) van Es
(1913–1994)
Staatssecretaris • Materieelvoorzieningen
• Personeelsbeleid

(Defensie)
14 augustus 1963 –
16 september 1972
(afgetreden)
ARP
J.G. (Koos) Rietkerk mr.
J.G. (Koos) Rietkerk

(1927–1986)
Staatssecretaris • Sociale Zekerheid
• Arbeidsomstandigheden
• Bijstand
• Pensioenen
• Armoedebeleid

(Sociale Zaken)
28 juli 1971 –
23 april 1973
(afgetreden)
VVD
C.E. (Kees) Schelfhout mr.drs.
C.E. (Kees) Schelfhout

(1918–1983)
Staatssecretaris • Kleuterscholen
• Basisonderwijs
• Buitengewoon Onderwijs

(Onderwijs en Wetenschappen)
28 juli 1971 –
11 mei 1973
KVP
R.J.H. (Roelof) Kruisinga dr.
R.J.H. (Roelof) Kruisinga

(1922–2012)
Staatssecretaris • Wegverkeer
• Openbaar Vervoer
• Spoorwegen
• Scheepvaart
• PTT
• Milieuzaken

(Verkeer en Waterstaat)
28 juli 1971 –
20 maart 1973
(afgetreden)
CHU
Netherlands politic personality icon.svg drs.
K.W. (Werner) Buck

(1925–2010)
Staatssecretaris • Stadsvernieuwing

(Volkshuisvesting en
Ruimtelijke Ordening
)
17 augustus 1971 –
11 mei 1973
KVP
H.J.L. (Henk) Vonhoff H.J.L. (Henk) Vonhoff
(1931–2010)
Staatssecretaris • Maatschappelijke Dienstverlening
• Volksontwikkeling
• Jeugdbeleid
• Cultuurbeleid
• Kunstbeleid
• Mediabeleid
• Sport
• Natuurbehoud

(Cultuur, Recreatie en
Maatschappelijk Werk
)
28 juli 1971 –
23 april 1973
(afgetreden)
VVD
Bron: Kabinet-Biesheuvel II Rijksoverheid.nl

Kabinetsformatie[bewerken]

Reden ontslagaanvraag[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Kabinetscrisis uit 1972 over het financieel-economisch beleid voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Zie ook[bewerken]