Paramaribo

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Paramaribo (stad))
Ga naar: navigatie, zoeken
Paramaribo
Stad in Suriname Vlag van Suriname
Paramaribo
Paramaribo
Situering
District Paramaribo
Coördinaten 5° 49′ NB, 55° 10′ WL
Algemeen
Inwoners (2012) 240.924
Foto's
Paramaribo-Waterkant.jpg
De Waterkant, Paramaribo
Portaal  Portaalicoon   Suriname
Kaart van Paramaribo met daarin de situatie uit 1916-1917.
Standbeeld van Johan Pengel met het Ministerie van Financiën op de achtergrond

Paramaribo is de hoofdstad van Suriname. De stad is gelegen aan de westoever van de rivier de Suriname, ongeveer 10 kilometer van zee. De stad Paramaribo heeft samen met de directe omgeving de bestuurlijke status van een district.

Geschiedenis[bewerken]

Paramaribo ontstond op een rits waar tegenwoordig de Henck Arronstraat over loopt. Het was een gunstig gelegen plaats, die droog bleef omwille van zijn verhoogde ligging en de kreek die ernaast liep en bovendien bestand was tegen erosie omwille van de hardere grond waaruit hij bestond. Hij werd daarom ook al bewoond door de indianen[1], die er een dorp hadden namens Parmirbo, Parmurbo of Parmarbo, waarvan de naam "Paramaribo" is afgeleid.

In 1613 werd er een Amsterdamse factorij gesticht. Dertig jaar later, in 1644 vestigde de Fransman Pierre de Noailly zich er met een zestigtal landgenoten. Zij bouwden een klein houten fort, maar vertrokken al snel weer omwille van de malaria en aanvallen van inheemsen.[1]

Na de succesvolle kolonisatie door de Engelsen onder leiding van Francis Willoughby in 1650 vergrootte William Byam het fort, dat hij naar zijn opdrachtgever Fort Willoughby noemde, en het bijhorende dorp. De hoofdstad was toen echter Thorarica, een landinwaarts gelegen plaatsje ten zuiden van Paramaribo.[1]

venster van het Canon van Zeeland over de verovering van Paramaribo door Abraham Crijnssen

In 1667 werd het gebied veroverd door een Zeeuwse expeditie met zeven schepen onder Abraham Crijnssen. De Zeeuwen doopten fort Willoughby om tot Fort Zeelandia en Paramaribo tot "Nieuw Middelburg", een naam die nooit aansloeg. Fort Zeelandia werd het centrum van de nieuwe kolonie; zo belangrijk dat Paramaribo door niet-inwoners nog altijd foto wordt genoemd, een verbastering van fort.

Paramaribo in 1737

In de jaren na de Zeeuwse verovering groeide Paramaribo weinig tot niet. Bij zijn aankomst in 1683 beschreef gouverneur Van Sommelsdijck het als een "vlek", bestaande uit "zeven- of achtentwintig Huizen, meest Herbergen en Smokkelaarskroegen". Hierna begon de vestiging echter snel te groeien. Herlein, die de stad in 1712 bezocht, schreef dat er toen ongeveer vijfhonderd huizen waren, hoewel dit wellicht een overschatting is. Ze bleef echter beperkt tot de hogergelegen grond tussen de Sommeldijcksekreek, de Knuffelgracht en de Klipstenenstraat.[1]

In de loop van de 18de eeuw werd de stad fors naar het westen toe, langs de Surinamerivier, en landinwaards uitgebreid. In 1800 kende de stad ongeveer 1.100 huizen en 12.000 inwoners. Deze uitbreiding gebeurde planmatig, op bevel van het koloniale bestuur. Een belangrijke figuur voor de vroege geschiedenis van Paramaribo is dan ook de landmeter en stedenbouwkundige Franciscus Lieftinck, die een belangrijk deel van het oude Paramaribo ontwierp. Dit deel van de stad heeft dan ook een grotendeels rechthoekig stratenpatroon, ondanks de kromming van de Surinamerivier.[1]

Na 1800 en tot ongeveer 1880 nam de stad niet meer sterk in omvang toe. De oorspronkelijke percelen waren groot en de huizen klein. In de loop van de tijd vergrootte men de huizen en bouwde slavenwoningen en bijgebouwen bij. De bevolking steeg dus nog wel, maar dit gebeurde door een toename van de bevolkingsdichtheid.[1]

Paramaribo in 1876, vlak voor het begin van de verkavelingen

Na de afschaffing van de slavernij in 1863, en het aflopen in 1873 van de tienjarige periode van "staatstoezicht" (gedwongen arbeid), trokken veel ex-slaven naar de stad. Dit kon niet meer volledig door een verhoging van de bevolkingsdichtheid opgevangen worden. In 1874 vond een eerste verkaveling plaats ten westen van de Wanicastraat. Dit markeert de overgang van een geplande stadsuitbreiding naar een uitbreiding door particulieren zonder grote inmenging van de overheid, zoals het ook vandaag de dag het geval is. Dit leidde bijvoorbeeld bij het verkeer en de afwatering tot problemen die tot de dag van vandaag voortduren.[1]

Tot 1950 woonden arm en rijk door elkaar. Op de erven van grote woningen werden huisjes voor de slaven gebouwd; later vestigden zich hier de armen. Vanaf 1950 ontwikkelt de overheid grote bouwprojecten, en zijn de rijken naar het zuidwesten van de stad getrokken.

In 1987 vond in Suriname een bestuurlijke herindeling plaats. District Paramaribo werd hierbij onderverdeeld in 12 ressorten (wijken).

Bezienswaardigheden[bewerken]

Bestuurlijke indeling[bewerken]

Ressorten van Paramaribo

Het district Paramaribo bestaat uit de stad en het gebied ten noorden van de stad. Het ligt ingeklemd tussen de districten Wanica in het westen en Commewijne in het oosten, en de monding van de rivier de Suriname in het noorden.

Het district Paramaribo bestaat uit twaalf ressorten, die in het stedelijk gebied van Paramaribo meer de functie van een wijk op zich nemen:

Demografie[bewerken]

Het district Paramaribo heeft een oppervlakte van 182 km² en had 240.924 inwoners bij de volkstelling in 2012. Qua oppervlakte is het daarmee het kleinste district van Suriname, maar qua aantal inwoners het meest bevolkte: de helft van de Surinaamse bevolking woont in Paramaribo. Het is daardoor ook het dichtst bevolkte district.

48% van de bevolking van Paramaribo is christelijk, 14% hindoe, 9% moslim, 4% heeft een ander geloof, 4% heeft geen geloof en 21% gaf bij de volkstelling geen antwoord op deze vraag.

De meest gesproken taal in de huishoudens van Paramaribo was in 2004 voor:

Het Nederlands is dus verreweg de meest gesproken taal en wordt in veel andere huishoudens nog als tweede taal gesproken. Niettemin blijft het Surinaams een belangrijke taal voor de informele communicatie.

Onderwijs[bewerken]

Op het gebied van onderwijs is Paramaribo verreweg de belangrijkste stad van het land. De Anton de Kom Universiteit van Suriname is de enige universiteit in het land, en bezit drie faculteiten en 16 studierichtingen: de Faculteit der Maatschappijwetenschappen (FMijW), de Faculteit der Medische Wetenschappen (FMeW) en de Faculteit der Technologische Wetenschappen (FTeW). Naast de universiteit bestaat er ook het Natuurtechnisch Instituut en is er een vestiging van de Nederlandse hbo-instelling Hogeschool Inholland.

Transport[bewerken]

Paramaribo heeft een regionaal vliegveld Zorg en Hoop, vanwaaruit naar de vliegvelden en airstrips in de rest van het land kan worden gevlogen. In vliegbewegingen gemeten is het de drukste luchthaven van het land. Internationale vluchten komen echter aan op Johan Adolf Pengel International Airport bij Zanderij, ruim 40 kilometer ten zuiden van de stad. Er zijn verbindingen met Amsterdam, Willemstad, Oranjestad, Port of Spain, Georgetown, Belém, Cayenne, Kralendijk, Philipsburg, Miami en Paramaribo-Zorg en Hoop.

Paramaribo is het knooppunt voor het wegvervoer van Suriname. De Oost-Westverbinding van de grens met Guyana bij Nieuw-Nickerie tot aan Albina, aan de grens met Frans-Guyana is een van de belangrijkste wegen in het land. Bij Paramaribo is in 2000 op deze verbinding de Jules Wijdenboschbrug geopend over de Surinamerivier. In noord-zuidrichting zijn er twee belangrijke verbindingen, naar Zanderij en Paranam.

Tevens bezit Paramaribo de belangrijkste en grootste haven van Suriname, onder beheer van N.V. Havenbeheer Suriname.

Bekende inwoners[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Lijst van personen uit Paramaribo voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Partnersteden[bewerken]

Zie ook[bewerken]

Lijst van monumenten in Paramaribo

Foto's en video's[bewerken]


Hoofdsteden in Zuid-Amerika
Onafhankelijke staten: Asuncion · Bogota · Brasilia · Buenos Aires · Caracas · Georgetown · La Paz · Lima · Montevideo · Paramaribo · Quito · Santiago · Sucre
Afhankelijke gebieden: Cayenne · King Edward Point · Stanley