Wikipedia:Uitgelicht/januari

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Overzicht beheerpagina's

Elke dag van het jaar wordt op de hoofdpagina een lezenswaardig artikel uit de Nederlandstalige Wikipedia samengevat onder de noemer uitgelicht. Deze pagina bevat de uitgelicht artikelen van de maand januari.

1 januari

Kalender uit 1882, Straatsburg

Gangbare jaartelling

Gangbare jaartelling, gewone tijdrekening of onze jaartelling zijn de Nederlandse vertalingen van het Engelse begrip Common Era, Current Era of ook wel Christian Era, vaak afgekort tot CE. Ze zijn alternatieven op de standaardnotatie voor/na Christus of v.Chr./n.Chr. die men om bepaalde redenen wil vermijden. Buiten Nederlands en Engels bestaan in veel andere talen ook alternatieven op deze christelijke notatie. (Lees verder)

2 januari

Kilroy was here

Kilroy was here

Kilroy was here is een uitdrukking die tijdens de Tweede Wereldoorlog, meestal in de vorm van graffiti, in veel landen door soldaten werd aangebracht. De uitdrukking werd vaak vergezeld door Mr. Chad, een kaalhoofdig mannetje dat met zijn grote neus over de rand van een muur staart. Er ontstonden ook veel varianten op de graffiti, zoals het Australische equivalent Foo was here.

In de loop der tijd werd Kilroy was here met Mr. Chad een van de bekendste vormen van graffiti. Terwijl sommige mensen die tot de vijandelijke mogendheden behoorden zich ongerust afvroegen wat de woorden te betekenen hadden, zagen veel mensen het als een eerbetoon aan de Onbekende Soldaat. Anderen geloofden dat Kilroy een soort kwartiermaker was, die in oorlogsgebieden als eerste arriveerde om ervoor te zorgen dat de aankomst van de frontsoldaten zo soepel mogelijk kon verlopen. (Lees verder)

3 januari

Economie van Turkije

De economie van Turkije is de 18e economie van de wereld qua grootte. Volgens Goldman Sachs zal Turkije in 2050 op nummer 9 in deze lijst staan.

De CIA classificeert Turkije als een ontwikkeld land. Turkije wordt daarnaast door economen en politicologen vaak beschouwd als een nieuw geïndustrialiseerd land. Het is een van de stichtende leden van de OESO (1961) en de G-20 grote economieën (1999). Sinds 31 december 1995 maakt Turkije deel uit van de douane-unie van de EU. Het bbp per inwoner van Turkije plaatst het land tussen de hogere-inkomenslanden. (Lees verder)

4 januari

Vrouw in softcupbeha

Beha

Een beha, bh of bustehouder is een aansluitend kledingstuk dat vrouwen als ondergoed dragen ter ondersteuning van hun borsten. Er is een grote verscheidenheid beha's in verschillende materialen, al bestaan de meeste modellen uit een band rond de borstkas, twee cups over de borsten en twee schouderbandjes. De beha is een ingewikkeld kledingstuk waarvan elk model in tientallen maten wordt geproduceerd.

De beha ontstond eind 19e eeuw in het Westen. Daarvoor droegen vrouwen onderhemden en korsetten als onderkleding. Beha's boden meer bewegingsvrijheid en een betere ondersteuning. Ze raakten begin 20e eeuw ingeburgerd, waarna hun vorm en functie meermaals veranderden. In de jaren 1920 vlakten beha's de boezem af, maar vanaf de jaren 30 hielpen ze een meer vrouwelijk silhouet te creëren. In de jaren 40 en 50 droegen veel vrouwen opvallende puntbeha's, waarna het silhouet de lichaamsvormen opnieuw meer volgde en de beha's minimalistischer en comfortabeler werden. Sinds midden jaren 90 van de 20e eeuw zijn beugel-, push-up- en T-shirtbeha's, die de borsten een regelmatig ronde vorm geven, de populairste types. (Lees verder)

5 januari

Adenauer in 1951

Konrad Adenauer

Konrad Hermann Josef Adenauer (Keulen, 5 januari 1876 – Rhöndorf, 19 april 1967) was een Duits politicus en de eerste bondskanselier van de Bondsrepubliek Duitsland (West-Duitsland), een ambt dat hij bekleedde in de periode van 1949 tot 1963. Zijn bijnaam was Der Alte.

Konrad Adenauer was de zoon van een rechtbankfunctionaris en studeerde van 1894 tot 1897 rechtswetenschap en politicologie in Freiburg, München en Bonn. Gedurende korte tijd werkte hij als jurist. Hij was lid van de vooroorlogse katholieke Zentrumspartei, respectievelijk de naoorlogse CDU. Vanaf 1917 was hij burgemeester van Keulen maar zag zich genoodzaakt na de machtsovername door de nazi's in 1933 af te treden; na de oorlog was hij in 1945 opnieuw enige tijd burgemeester. (Lees verder)

6 januari

Het Driekoningenfeest (Jan Steen)

Driekoningen

Driekoningen, Epifanie of Openbaring van de Heer (Latijn: Solemnitas Epiphaniae Domini) is een christelijke feestdag die elk jaar op 6 januari wordt gevierd en waarop men de Bijbelse gebeurtenis (Matt. 2:1-18) herdenkt van de wijzen uit het oosten die een opgaande ster zagen en daarop de koning der joden gingen zoeken. Ze kwamen in Bethlehem en vonden daar Jezus. Mogelijk wordt hier gezinspeeld op het visioen van Bileam, die een ster uit Jakob zag opkomen (Numeri 24:17). (Lees verder)

7 januari

Structuurformule van fosforzuur

Fosforzuur

Fosforzuur (H3PO4) is een zwak zuur, dat in zuivere toestand voorkomt als een witte kristallijne vaste stof, die bij 42,35°C smelt tot een kleurloze stroperige vloeistof. Het wordt geproduceerd door fosfaatertsen (meestal calciumfosfaat) te laten reageren met zwavelzuur. Fosforzuur wordt voornamelijk gebruikt in de productie van kunstmest, in detergenten, als zuurteregelaar in cosmetica en in kleine hoeveelheden in frisdranken, zoals cola. Het wordt vaak ingezet om roest te verwijderen van metaaloppervlakken.

Zouten en esters van fosforzuur worden fosfaten genoemd en komen vrijwel overal op aarde voor: van mineralen tot in levende wezens (onder meer in het DNA, in de botten en in het tandglazuur). (Lees verder)

8 januari

Zelfportret van Lourens Alma Tadema (1896)

Lourens Alma Tadema

Lourens (Laurens) Alma Tadema (Dronrijp, 8 januari 1836 – Wiesbaden, 25 juni 1912) was een Nederlands-Brits kunstschilder, die werkte volgens de academische traditie. Hij was een van de meest gerenommeerde schilders van het laat 19e-eeuwse Groot-Brittannië.

Hoewel hij tijdens zijn leven werd bewonderd om zijn afbeeldingen van de klassieke oudheid, viel zijn werk na zijn dood volkomen in ongenade en werd vervolgens zo'n veertig jaar, niet toevallig net tijdens de hoogtijdagen van het modernisme, volstrekt genegeerd. Pas na 1960 nam de belangstelling voor zijn werk weer toe, in eerste instantie vanwege zijn belang voor de 19e-eeuwse Engelse kunst. De laatste 10 à 15 jaar worden in toenemende mate hoge prijzen voor zijn werken betaald. (Lees verder)

9 januari

Lee Van Cleef in Death Rides A Horse (1967)

Lee Van Cleef

Lee Van Cleef (Somerville (New Jersey), 9 januari 1925 – Oxnard (Californië), 16 december 1989) was een Amerikaans acteur die vooral in westerns te zien was. Door zijn lange, magere postuur en zijn karakteristieke gezicht speelde hij vaak duistere, mysterieuze personages. Vaak werd hij gecast als slechterik of antiheld. Van Cleef werd het meest beroemd door zijn rollen in spaghettiwesterns. Zo speelde hij met Clint Eastwood in For a Few Dollars More (1965) en The Good, the Bad and the Ugly (1966). Ook was hij te zien in The Big Gundown (1967), Death Rides a Horse (1968) en Sabata (1970). (Lees verder)

10 januari

Priemgetal

Een priemgetal is een natuurlijk getal groter dan 1 dat slechts restloos deelbaar is door 1 en door zichzelf. Het kleinste priemgetal is dus 2, want het heeft alleen 1 en 2 als delers. Het volgende is 3, met alleen de delers 1 en 3. Het getal 4 is geen priemgetal, het heeft naast 1 en 4 ook 2 als deler. Een getal dat groter dan 1 is en geen priemgetal, heet een samengesteld getal. Priemgetallen vormen een belangrijk onderwerp in het deelgebied van de wiskunde, dat getaltheorie genoemd wordt. Door de afspraak dat priemgetallen groter dan 1 moeten zijn (waardoor 1 zelf dus uitgesloten wordt), kan onder andere de hoofdstelling van de rekenkunde eenvoudiger geformuleerd worden.

De eerste 30 priemgetallen zijn 2, 3, 5, 7, 11, 13, 17, 19, 23, 29, 31, 37, 41, 43, 47, 53, 59, 61, 67, 71, 73, 79, 83, 89, 97, 101, 103, 107, 109 en 113. (Lees verder)

11 januari

MRI-scan

MRI-scanner

Een MRI-scanner is een medisch apparaat voor beeldvorming van het binnenste van het lichaam zonder dat dit daarvoor hoeft te worden geopend. De afkorting komt van "magnetic resonance imaging"; magnetische resonantie-beeldvorming. Het apparaat werd in de jaren 70 uitgevonden door de Amerikaanse biofysicus Raymond Damadian. Tegen 1977 kon hij een eerste (enorm groot) prototype laten zien. Vanaf toen ging de ontwikkeling snel en ieder jaar worden er verbeteringen in de beeldvorming en verwerking aangebracht. (Lees verder)

12 januari

Zeekomkommer

Zeekomkommers

Zeekomkommers (Holothuroidea) zijn ondanks de naam een klasse van ongewervelde dieren uit de stam van de stekelhuidigen (Echinodermata). De meeste soorten hebben een vrij uniforme worstvormige lichaamsbouw. Er zijn ook soorten met een sliertige of juist een bolle lichaamsvorm.

Zeekomkommers zijn net als alle andere stekelhuidigen uitgesproken zeedieren; ze kunnen niet overleven in zoet water of op het land. De verschillende soorten komen voor van de getijdenzone tot in de diepzee. De meeste soorten leven op de bodem, waar ze zich kruipend voortbewegen, ook zijn er strikt gravende soorten bekend en enkele soorten zijn zelfs goede zwemmers. (Lees verder)

13 januari

Lambic

Lambiek

Lambiek (ook lambik of lambic) is een streekbier uit de Zennevallei, waarin ook Brussel is gelegen, en vooral uit het Pajottenland ten zuidwesten van Brussel. Het wordt nu echter ook door enkele brouwerijen buiten deze streek gebrouwen, namelijk in West-Vlaanderen.

Kenmerkend voor lambiek is dat het door spontane gisting met wilde gisten uit de buitenlucht ontstaat. Het wordt met gemoute gerst, ongemoute tarwe en veel oude hop gebrouwen en het gist in eikenhouten vaten. De naam lambiek is ofwel een verbastering van de naam van de gemeente Lembeek ofwel afkomstig van de gelijkenis van de brouwketel met de alambiek van jeneverstokers. (Lees verder)

14 januari

Félicette

Félicette

Félicette (bijnaam: Astro-kat) (sterfdatum januari 1964) was de eerste kat die een ruimtereis maakte. Zij maakte deel uit van het Franse ruimtevaartprogramma en is tot op vandaag de enige kat die in de ruimte verbleef en dit overleefde. Haar verblijf in de ruimte duurde 15 minuten. Het doel van haar ruimtereis was het verkrijgen van meer wetenschappelijke kennis over de effecten van gewichtsloosheid. Het idee was dat als een dier een ruimtereis kan overleven, mensen dat ook kunnen.(Lees verder)

15 januari

Binnenlandse Veiligheidsdienst

De Binnenlandse Veiligheidsdienst (BVD) was een Nederlandse geheime dienst die was belast met het handhaven van de binnenlandse veiligheid. De BVD werd in 1949 opgericht en zetelde in Den Haag. Per 29 mei 2002 is de dienst Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) gaan heten.

Volgens artikel 8 lid 2 onder a van de Wet op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten had de BVD onder andere tot taak 'gegevens te verzamelen omtrent personen en organisaties die aanleiding geven tot het ernstige vermoeden dat zij een gevaar vormen voor het voortbestaan van de democratische rechtsorde, dan wel voor de veiligheid of voor andere gewichtige belangen van de staat.' (Lees verder)

16 januari

Het originele telegram

Zimmermanntelegram

Het Zimmermanntelegram was een telegram dat op 16 januari 1917 door de Duitse minister van buitenlandse zaken Arthur Zimmermann naar de ambassadeur in Mexico werd gestuurd, met het verzoek om Mexico over te halen deel te nemen aan de Eerste Wereldoorlog aan de kant van Duitsland. Het telegram werd door de Britse geheime dienst onderschept, ontcijferd en doorgespeeld aan de Amerikaanse regering. Dit telegram was de directe aanleiding voor de deelname van de Verenigde Staten aan de oorlog. Er bestond al irritatie binnen de Verenigde Staten over de onbeperkte duikbotenoorlog die ook hun handelsvloot trof; het Zimmermanntelegram was de spreekwoordelijke druppel die de emmer deed overlopen. (Lees verder)

17 januari

Wapen van de ZAR

Zuid-Afrikaansche Republiek

De Zuid-Afrikaansche Republiek of ZAR, informeel bekend als Transvaal, was een onafhankelijk land dat tegenwoordig onderdeel is van Zuid-Afrika. Het werd in de tweede helft van de 19e eeuw geregeerd door de Boeren, Nederlandstalige afstammelingen van blanke kolonisten.

De republiek werd op 17 januari 1852 opgericht door de Voortrekkers, die tijdens de Grote Trek de Britse Kaapkolonie hadden verlaten om een eigen thuisland te stichten. Aanvankelijk was er weinig internationale belangstelling voor het geïsoleerde en onrustige land, maar dit veranderde na de Eerste Boerenoorlog (1880-1881) en de ontdekking van goud bij Johannesburg (1886). De ZAR werd na de Tweede Boerenoorlog (1899-1902) ingelijfd door het Verenigd Koninkrijk. (Lees verder)

18 januari

Wapen van Eindhoven

Eindhoven

Eindhoven is een gemeente in het zuiden van Nederland, in het zuidoosten van de provincie Noord-Brabant. De gemeente Eindhoven omvat naast de gelijknamige stad Eindhoven tevens het dorp Acht. Met 220.000 inwoners is Eindhoven de vijfde gemeente van Nederland naar inwonertal. De gemeente maakt deel uit van de Metropoolregio Eindhoven en het stedelijk netwerk BrabantStad. In de metropoolregio wonen ongeveer 750.000 mensen. Vanaf 1891 kwam Philips op en ook DAF heeft, vanaf ongeveer 1930, veel bijgedragen aan de werkgelegenheid. Eindhoven fungeert vandaag de dag als het centrum van technologie in het zuiden van Nederland. Van al het geld dat besteed wordt in Nederland aan ontwikkeling en onderzoek gaat een derde naar Eindhoven en omgeving. De leus van de gemeente, leading in technology, is hierop gebaseerd. (Lees verder)

19 januari

Noordeveldse Molen

Noordeveldse Molen

De Noordeveldse Molen is een poldermolen uit 1795, gelegen aan de Korn Boezemweg in Dussen, in de gemeente Werkendam. Eigenaar is Molenstichting Land van Heusden en Altena. De molen werd oorspronkelijk De Nieuwe Molen genoemd, omdat hij in de buurt van de Oude Molen werd gebouwd, die echter werd vervangen door een stoomgemaal.

De molen is een zogenaamde wipmolen en is in gebruik geweest als poldermolen voor de polder Noordeveld. De Noordeveldse Molen is tot 1964 in bedrijf geweest en is in 1969 gerestaureerd. In 1992 is de molen vermoedelijk ten gevolge van brandstichting zeer zwaar beschadigd. Hij is met financiële steun van de plaatselijke bevolking in 1997 hersteld, waarna de Noordeveldse Molen regelmatig op vrijwillige basis in werking wordt gezet. (Lees verder)

20 januari

Afbeelding van heksenverbranding uit de Heksenhamer

Heksenprocessen te Asten

De reeks van heksenprocessen in Asten die rond 1595 gevoerd werd, vormde een onderdeel van een grotere reeks processen in de Peel en de Meierij van 's-Hertogenbosch. Op twee na bleven alle beschuldigden drijven bij de waterproef en bekenden geslachtelijke gemeenschap met de duivel te hebben gehad. In totaal werden zeker 19 mensen geëxecuteerd.

In 1592 had koning Filips II van Spanje een waarschuwing doen uitgaan wegens toegenomen hekserij en de kerkelijke en wereldlijke overheden opgeroepen om de toverij uit te roeien. Ook moesten zij niet meer wachten op aanklachten vanuit het volk, maar zelf actief zoeken naar verdachte personen. Dit advies werd door de autoriteiten opgevolgd, waarbij beschuldigden onder marteling gedwongen werden om de namen van andere heksen te noemen. Hierdoor ontstond een keten van processen. (Lees verder)

21 januari

Jheronimus Bosch

Jheronimus Bosch

Jheronimus Bosch ('s-Hertogenbosch, circa 1450 – aldaar begraven, 9 augustus 1516), postuum ook Hiëronymus Bosch genoemd, was een Zuid-Nederlands kunstschilder behorend tot de Noordelijke renaissance. Hij ging de geschiedenis in als ‘den duvelmakere’ (de schepper van duivels) en als schilder van satirische voorstellingen, maar hij is vooral van betekenis als vernieuwer van de bestaande beeldtraditie. Hij gaf op vindingrijke wijze invulling aan bestaande motieven en bedacht een reeks van nieuwe composities. Het gevolg hiervan is dat de precieze betekenis van een deel van zijn werk vandaag de dag onbekend is. Hoewel hij al tijdens zijn leven een beroemd schilder was, en hij zelfs opdrachten van het hertogelijk hof in Brussel kreeg, is er vrij weinig over hem bekend. (Lees verder)

22 januari

Frits Philips voor het Evoluon in 1971

Frits Philips

Frederik Jacques (Frits) Philips (Eindhoven, 16 april 1905 – aldaar, 5 december 2005) was een Nederlands industrieel. Hij was de vierde bestuursvoorzitter van het elektronicaconcern Philips.

In 1935 werd hij onderdirecteur en lid van de directie. Toen gedurende de Tweede Wereldoorlog de top van het concern naar het buitenland uitweek, bleef Frits Philips in Nederland. Van mei tot september 1943 was hij opgesloten in het concentratiekamp Vught. Hij slaagde erin een deel van zijn Joodse personeel te behoeden voor deportatie en werd hiervoor door Yad Vashem onderscheiden als Rechtvaardige onder de Volkeren. In 1961 volgde hij Frans Otten op als president van het concern, en in 1971 werd hij opgevolgd door Henk van Riemsdijk. (Lees verder)

23 januari

Édouard Manet in 1874

Édouard Manet

Édouard Manet (Parijs, 23 januari 1832 – aldaar, 30 april 1883) was een 19e-eeuws Frans kunstschilder en een sleutelfiguur in de overgang van het realisme naar het impressionisme. Zijn vroege meesterwerken, zoals Le déjeuner sur l'herbe en Olympia, waren controversieel en inspireerden een generatie jonge impressionistische schilders. Manet kwam uit een Parijs bourgeois milieu. Zijn vader, Auguste, was rechter en zijn moeder, Eugénie-Desirée Fournier, was de peetdochter van een Zweedse prins. Manet, die erg op zijn ouders gesteld was, schijnt een gelukkige jeugd gehad te hebben. (Lees verder)

24 januari

Replica van de buste in het Mauritshuis

Buste van Johan Maurits

De 'buste van Johan Maurits' is een borstbeeld van Johan Maurits van Nassau-Siegen uit 1664, gemaakt door de Nederlandse beeldhouwer Bartholomeus Eggers.

Het marmeren beeld is gemaakt voor de toenmalige overtuin van het Mauritshuis in Den Haag en bevond zich aan het einde van de zichtas van de tuin. Eggers had gedurende zijn tijd in Den Haag een atelier aan het Mauritshuis waar hij ook het praalgraf van Jacob van Wassenaer Obdam voor de Grote Kerk maakte. Het beeld toont Johan Maurits in legerkostuum met zichtbaar de onderscheidingen van de Olifantsorde en het Johannieterkruis. De schouders van het harnas worden geflankeerd met krijgsolifanten. Zijn rechterhand houdt hij op de borst als teken van eer, zijn linkerhand rust op een schild. (Lees verder)

25 januari

Carlo Stevens in 1950

Carlo Stevens

Carolus Augustinus (Karel) Stevens (Helmond, 10 april 1904 – aldaar, 16 december 1975), artiestennaam Carlo Stevens, was een Nederlandse dompteur. Hij werd onder meer bekend vanwege zijn werk voor de film Quo Vadis.

Als oudste zoon van een slager en worstenmaker was Stevens voorbestemd om de zaak van zijn vader over te nemen. Hij werd echter dompteur, en ging in de leer bij Circus Hagenbeck. In 1936 kocht hij twee leeuwen bij Diergaarde Blijdorp, dresseerde ze en ging met een aantal circussen langs diverse Europese steden. Op zondag 28 augustus 1938 was Stevens met Circus Friso en zijn leeuwen in Sittard. Een van de leeuwen ontsnapte en liep de Sint-Michielskerk in, waar op dat moment een mis gaande was. (Lees verder)

26 januari

Tegenwoordige verspreidingsgebied van de typologisch Nederlandse (in roodachtige tinten) en de Nederduitse dialecten (geel- en bruinachtig)

Nederduits

Nederduits is de verzamelnaam voor een aantal in het noorden van Duitsland en het noorden en oosten van Nederland gesproken West-Germaanse dialecten die niet hebben deelgenomen aan de tweede Germaanse klankverschuiving. Tot het Nederduits worden onder meer volgende (deel)dialecten gerekend: het Noord-Nedersaksisch (inclusief het Oost-Fries en Sleeswijk-Holsteins), het Westfaals, het Oostfaals en het Oost-Nederduits. In de dialecten zelf wordt het Nederduits Plattdüütsch of eenvoudig Platt genoemd.

De benaming Nederfrankisch wordt gebruikt voor een aantal ten westen van het Nederduitse taalgebied gesproken taalvariëteiten die in het algemeen als Nederlands of daarmee zeer verwant worden beschouwd. Door sommige Duitse taalkundigen werden vooral vroeger de Nederfrankische taalvariëteiten echter ook "Nederduits" genoemd. (Lees verder)

27 januari

Auschwitz-Birkenau - de 'Poort des Doods'

Auschwitz

Auschwitz was een door nazi-Duitsland opgezet concentratie- en vernietigingskamp. Het kamp lag in Polen, bij de huidige Poolse stad Auschwitz (Poolse naam: Oświęcim).

De naam Auschwitz is synoniem geworden voor het geheel van werk-, concentratie- en vernietigingskampen die de nazi's in Midden-Europa voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog hebben opgericht. Miljoenen mensen zijn in deze kampen om het leven gekomen. Op 27 januari 1945 trok het Rode Leger Auschwitz binnen. Daarom wordt op 27 januari de Internationale Herdenkingsdag voor de Holocaust gehouden. (Lees verder)

28 januari

Pentagram als magisch symbool, de tekens zijn astrologisch

Magie

Magie of toverij is de vermeende kunst van het manipuleren van de werkelijkheid vanuit de gedachte dat men in contact kan treden met het bovennatuurlijke door middel van rituelen en bezweringen. Een van de functies van magie in premoderne maatschappijen was het ongewone duiding te geven of om een houvast te bieden in een onzekere wereld. Praktijken die als magisch worden gezien zijn onder meer voorspellen, astrologie, bezweringen, alchemie, hekserij, tovenarij en spiritisme. Moderne antropologische en sociologische studies van magie zien deze en andere praktijken nu eerder als aspecten en uitingen van een totale wereldbeschouwing van een bepaalde cultuur op een bepaald tijdstip in zijn geschiedenis, net zoals ook religie en wetenschap een deel vormen van de cultuur van een volk. Magie is dus met andere woorden niet alleen een 'techniek': het gaat onvermijdelijk uit van een achterliggend wereldbeeld, een manier waarop alles wat gebeurt begrepen en verklaard wordt. Met magie wordt dus ook een wijze van rationaliteit, een kosmologie, beschreven waarbij ervan uitgegaan wordt dat onzichtbare krachten veranderingen kunnen teweegbrengen in de materiële werkelijkheid. (Lees verder)

29 januari

Wapen van het Hertogdom Saksen

Hertogdom Saksen

Het hertogdom Saksen (Duits: Herzogtum Sachsen) was een middelgroot land in het Heilige Roomse Rijk. Het werd geregeerd door de jongere Albertijnse linie van het Huis Wettin.

Het land bestond uit twee delen, die van elkaar gescheiden werden door het keurvorstendom Saksen, dat geregeerd werd door de oudere Ernestijnse linie van het Huis Wettin. Het noordwestelijke deel lag in het noorden van Thüringen en het gebied rond de handelsstad Leipzig. Het zuidoostelijke deel lag aan de bovenloop van de Elbe en op de noordelijke hellingen van het Ertsgebergte. De belangrijkste steden in dit deel van het land waren Meißen, St. Annaberg en de hoofdstad Dresden. Het hertogdom werd in 1500 ingedeeld bij de Oppersaksische Rijkskreits. (Lees verder)

30 januari

Grazende zeekoe

Zeekoeien

Zeekoeien (Sirenia) zijn een kleine orde van plantenetende, in zee levende zoogdieren. Ze worden tot de Afrotheria gerekend en zijn daarbinnen het nauwste verwant aan de slurfdieren. Naast de walvissen en de zeeroofdieren zijn de zeekoeien de derde grotere groep zeezoogdieren. Anders dan zeeroofdieren hebben ze geen geschikte ledematen om zich op het land voort te bewegen en in tegenstelling tot walvissen houden ze zich steeds in de buurt van de kust of zelfs in zoetwater op. De orde van Sirenia omvat binnen twee (nog) levende families, de Dugongidae (Doejongs) en de Trichechidae (Lamantijnen), vier nog levende soorten. (Lees verder)

31 januari

Gustave Rolin-Jaequemyns

Gustave Rolin-Jaequemyns

Gustavus Henricus Angelus Hippolytus Rolin-Jaequemyns (Gent, 31 januari 1835 – Brussel, 9 januari 1902) was een Belgisch rechtswetenschapper en diplomaat, minister van Binnenlandse Zaken (1878-1884) en lid van de Liberale Partij. Als adviseur van koning Rama V (Chulalongkorn) speelde hij een cruciale rol bij de hervorming van Thailand naar westers model. (Lees verder)