Noord-Cyprus

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Turks-Cyprus)
Ga naar: navigatie, zoeken
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti
Vlag van de Turkse Republiek Noord-Cyprus Coat of arms of the Turkish Republic of Northern Cyprus.svg
(Details) (Details)
Noord-Cyprus
Basisgegevens
Officiële landstaal Turks[1]
Hoofdstad Lefkoşa
Regeringsvorm Republiek
Staatshoofd President Derviş Eroğlu
Regeringsleider Özkan Yorgancıoğlu (sinds 2 september 2013)
Religie Islam (98%)[2]
Oppervlakte 3.355 km² [3] (2,7% water)
Inwoners 264.172 (2006)[4]
264.172 (2006)[5] (78,7/km² (2006))
Overige
Volkslied İstiklâl Marşı
Munteenheid Turkse lira (TL (2009))
UTC +2
Nationale feestdag 15 november (onafhankelijkheidsdag)
Web | Code | Tel. .nc.tr | ## | 90392
Topografie
Noord-Cyprus
Portaal  Portaalicoon   Landen & Volken
LalaMustafaPasaMosque.jpg
De Lala Mustafa Pasa moskee, gebouwd in de 14e eeuw als de Sint-Nicolaaskathedraal en sinds 1571 een moskee
St. Peter & Paul C.jpg
Heilige Petrus en Pauluskerk in Famagusta
Girne 2006-07-20.jpg
De haven van Girne
Buffavento castle, Cyprus.jpg
Uitzicht vanaf het Buffavento kasteel
Salamis Ruins 4.jpg
Antieke ruïnes bij Salamis
Famagusta2009 2.jpg
Lege appartementsgebouwen in Famagusta
Nicosia Ledra street view from north.jpg
De Turkse kant van Ledra straat in Nicosia

Noord-Cyprus, zichzelf de Turkse Republiek Noord-Cyprus noemend (Turks: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti; Grieks: Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου), is een op het noordelijk deel van het mediterrane eiland Cyprus gelegen Turkse Republiek die alleen door Turkije wordt erkend. De rest van de wereld beschouwt dit formeel als bezet gebied van de Republiek Cyprus. In feite erkenden ook Bangladesh en Pakistan al heel snel de Turkse Republiek van Noord-Cyprus, maar onder druk van vooral de Verenigde Staten moesten ze hun erkenning weer intrekken. Thans zijn er onderhandelingen met de Europese Unie om Noord-Cyprus uit zijn economisch isolement te halen.

Het gebied beslaat 3335 km² (een derde van het eiland Cyprus) en er wonen 264.172 (2006) mensen, voornamelijk Turken, van wie de meerderheid oorspronkelijk Turks-Cyprioten of deels Turks-Cyprioten zijn. Migranten uit Turkije vormen een grote minderheid. Tijdens de bezetting vluchtten veel Grieken naar het zuiden van het eiland - of werden naar het zuiden verdreven - en vrijwel de gehele Turkse minderheid uit het zuiden vluchtte naar het noorden. De reden voor de bezetting was dat Griekse Cyprioten - die met 77% de meerderheid vormden - streefden naar enosis, eenmaking met Griekenland. Om dit doel te bereiken voerden enkele Grieks-Cyprioten, met ondersteuning van de junta die toen de macht had in Griekenland, een staatsgreep uit, hetgeen door Turkije als een bedreiging werd gezien voor de Turks-Cypriotische bevolking. Hierop volgde in 1974 een Turkse invasie en in 1983 verklaarde het door Turkije bezette gedeelte zich onafhankelijk onder de naam Turkse Republiek Noord-Cyprus. En sindsdien is er een eigen Vlag van de Turkse Republiek Noord-Cyprus.

Economie[bewerken]

De economie steunt vooral op Turkse steun en de export van agrarische producten (met name citrusvruchten, aardappelen, druiven, tabak, appels en peren) via Turkije. Tevens zijn er inkomsten uit het toerisme; de TRNC wordt voornamelijk door Turken en Britten [6][7] bezocht. De visserij is nauwelijks van belang: de wateren bij het noorden van het eiland zijn arm aan vis.

Turks Cyprus is rijk aan katoen en de inkomsten uit de wijnproductie stijgen ook in het Turkse deel van het eiland.

De TRNC krijgt elk jaar zeshonderd miljoen dollar hulp van Turkije. Voor 2003 was dit bedrag tweehonderd miljoen dollar.[8]

Universiteiten[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Lijst van hogeronderwijsinstellingen in Noord-Cyprus voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Noord-Cyprus heeft op dit moment acht erkende universiteiten. Drie daarvan zijn staatsuniversiteiten, terwijl er vier privé-universiteiten zijn. Één universiteit, in Gazimağusa, is zowel een privé- en staatsuniversiteit.

Geschiedenis[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Geschiedenis van Cyprus voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Op 16 augustus 1960 werd het door Grieken en Turken bewoonde Cyprus onafhankelijk van Groot-Brittannië. De machtsdeling tussen Grieken en Turken bleek onwerkbaar. Hoewel er vóór de onafhankelijkheid al spanningen waren, kregen deze na 1970 de status van een burgeroorlog, waarbij de regering de kant van de Grieken koos en hen stimuleerde tot een economische en politieke boycot van de Turks-Cyprioten. Duizenden Turks-Cyprioten moesten vluchten voor Grieks geweld en leefden in hun eigen enclaves. De onlusten (met ontelbare aanslagen en doden) tussen de twee etnische groepen hielden aan, en bereikten een hoogtepunt toen Cypriotische bondgenoten van het Griekse kolonelsregime in 1974 een staatsgreep pleegden met het doel de verkozen president van Cyprus, aartsbisschop Makarios, van de macht te verdrijven en Cyprus aan te sluiten bij Griekenland. Deze staatsgreep werd gevolgd door aanvallen op de Turks-Cyprioten. Met als reden de Turks-Cyprioten te beschermen, ging Turkije op 20 juli 1974 over tot een invasie en werd het noorden van het eiland bezet; dit resulteerde in grote vluchtelingenstromen. De oorlog rondom de bezetting door Turkije was van korte duur.

Na enkele rondes van vredesonderhandelingen in Genève, was het gelukt om eind augustus een wapenstilstand in te voeren. In 1983 werd de Turkse Republiek Noord-Cyprus opgericht, met Rauf Denktas als eerste president. Turkije beschouwt de operatie als een bevrijding, terwijl de Grieken de operatie zien als een bezetting.

Grieks-Cyprus is in 2004 toegetreden tot de Europese Unie, de TRNC niet omdat de hereniging in 2004 was mislukt. In een referendum hebben de Grieks-Cyprioten zich uitgesproken tegen een hereniging, terwijl de inwoners van Turks-Cyprus voor stemden. Turkije houdt zijn troepen gestationeerd op Cyprus, vanwege vermeende militaire activiteiten van de Grieks-Cyprioten. Door de verkiezingen van eind februari 2008 in het Grieks-Cypriotische deel, worden er verbeteringen verwacht in de relatie tussen beide delen. Op 31 maart werd een belangrijke grensovergang in Nicosia verwijderd. Dit betekent een ongehinderde overgang van noord naar zuid en omgekeerd.

Geschil met Cyprus over erfgoed[bewerken]

Een belangrijk geschilpunt tussen Noord-Cyprus en Cyprus is de slechte staat van veel Grieks-Orthodoxe kerken en kloosters in het noorden van het land. Volgens het rapport ‘Destruction of Cultural Property in the Northern Part of Cyprus and Violations of International Law’ van de United States Law Library of Congress [9] zijn meer dan 500 orthodoxe kerken en kapellen tussen 1974 en 2009 geplunderd, vernietigd of afgebroken. Meer dan 15.000 fresco’s en schilderijen zijn verdwenen. Hierbij was een hoofdrol weggelegd voor de Turkse kunsthandelaar Aydin Dikmen. [10][11] Er zijn 77 kerken veranderd in moskeeën. Slechts een klein deel van de verdwenen fresco's en mozieken is teruggevonden op de internationale kunstmarkt. Een gedeelte hiervan bevindt zich in een museum in Nicosia. Hieronder bevinden zich kunstschatten uit de Panagia Kanakariakerk en de Sint-Euphemianoskerk.[12][13]

Politiek[bewerken]

Regering van Noord-Cyprus[bewerken]

Sinds september 2013 is Özkan Yorgancıoğlu de eerste minister van Noord-Cyprus.

Parlement[bewerken]

De Assemblee van de Republiek vormt het parlement van Noord-Cyprus.

Verkiezingen 19 april 2009[bewerken]

Partij Percentage

100%

Zetels

50 zetels

Nationale Eenheidspartij (UBP) - rechts 43.97 26
Republikeinse Turkse Partij (CTP) - centrum links 29.34 15
Democratische Partij (DP) - centrum rechts 10.64 5
Burgerlijke Democratiepartij (TDP) - links 6.87 2
Vrijheid- en Hervormingspartij (ÖRP) - centrum rechts 6.2 2
Verenigd Cyprus Partij (BKP) - links 2.42 -
Partij Politiek voor de Burger (HSP) - links 0.50 -
Onafhankelijken 0.06 -

De onderstreepte getallen vormen de hieruit onderhandelde meerderheid.

Bestuurlijke indeling[bewerken]

Noord-Cyprus is bestuurlijk ingedeeld in vijf districten (İlçe):

Bronnen, noten en/of referenties
  1. North Cyprus, People & Life
  2. (en) International Religious Freedom Report 2007 U.S. Department of State; Noord-Cyprus is een seculiere staat en kent godsdienstvrijheid
  3. (en) TRNC Public Information Office: Introductory Survey
  4. (en) 2006 Population and Housing Census
  5. (en) 2006 Population and Housing Census
  6. (en) Brits in North Cyprus, Shelter Offshore, 29 Juli 2005
  7. (en) [1] CIA World Factbook over Cyprus
  8. (tr) Çiçek 'kardeş'e yapılanları anlattı, NTVMSNBC, 14 februari 2011
  9. Rapport op de website van het Cypriotische ministerie van Buitenlandse Zaken
  10. Trouw d.d. 20 juli 1999: Kunstkaalslag in oude kerken van Noord-Cyprus
  11. [ Reformatorisch Dagblad d.d. 14 november 2005: Turks-Cyprus: een eldorado voor kunstrovers
  12. Trouw d.d. 20 juli 1999: Kunstkaalslag in oude kerken van Noord-Cyprus
  13. [ Reformatorisch Dagblad d.d. 14 november 2005: Turks-Cyprus: een eldorado voor kunstrovers
Wikimedia Atlas Zie ook de Atlas van Noord-Cyprus op Wikimedia Commons.