Ayrton Senna

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Ayrton Senna
Ayrton Senna da Silva
Ayrton Senna da Silva
Algemene informatie
Nationaliteit Vlag van Brazilië Brazilië
Geboorteplaats São Paulo
Geboortedatum 21 maart 1960
Formule 1-carrière
Actieve jaren 1984 - 1994
Teams Toleman Hart
Lotus
McLaren
Williams
Aantal F1-races 161
Kampioenschappen 3 (`88, `90, `91)
Overwinningen 41
Aantal podia 80
Totaal punten 614
Aantal polepositions 65
Aantal snelste rondes 19
Eerste grand prix Brazilië, 1984
Eerste overwinning Portugal, 1985
Laatste overwinning Australië, 1993
Laatste grand prix San Marino, 1994
Portaal  Portaalicoon   Sport
Autosport

Ayrton Senna da Silva (São Paulo, 21 maart 1960 - Bologna, 1 mei 1994) was een zeer succesvolle Braziliaanse autocoureur die in een tijdsbestek van tien seizoenen driemaal wereldkampioen Formule 1 werd. Hij kwam aan de start in 161 races, waarbij hij 65 keer van poleposition startte en 41 keer won.

Ayrton Senna begon zijn racecarrière op vierjarige leeftijd in een kart. Na deelname in de Formule Ford 1600 en 2000-klasses, won hij in 1983 de British F3 van Martin Brundle.

Hij stierf tijdens de Grand Prix van San Marino in 1994. Zijn dood zorgde voor veel opschudding in het F1-milieu, en resulteerde in een hele reeks veiligheidsmaatregelen. Ayrton Senna is tot op heden (2014) de laatste coureur die het leven liet in een F1-race.

Begin in de Formule 1[bewerken]

In 1984 maakte hij, na getest te hebben voor Williams, de overstap naar de Formule 1 door te tekenen bij het team van Toleman. Memorabel was de GP van Monaco, die wegens hevige regenval voortijdig werd beëindigd. Senna veroverde de tweede plaats, achter Alain Prost, maar de algemene opvatting was dat Senna de koppositie binnen een paar rondes had kunnen opeisen. Overigens vlagde wedstrijdleider Jacky Ickx de wedstrijd pas af na hevig aandringen van leider Prost die bang was voor ongelukken en om ingehaald te worden door Senna en zodoende de zege mis te lopen. Dit aandringen zou Prost aan het einde van het seizoen de titel kosten. Door het vroegtijdig afvlaggen werden er slechts halve punten toegekend en kreeg Prost voor zijn overwinning slechts 4,5 punt in plaats van de volle negen. De Fransman verloor de titel met slechts een half punt aan Niki Lauda. Senna eindigde uiteindelijk in zijn eerste seizoen op de 9e plaats met 13 punten in het eindklassement. Hij behaalde tweemaal een 6e plaats en één 7e plaats. Hij wist driemaal op het podium te eindigen, eenmaal een 2e plaats tijdens de Grand Prix van Monaco en tweemaal een 3e plaats, waarvan één tijdens de Grand Prix Engeland en de andere tijdens de laatste Grand Prix van het seizoen 1984 die plaats vond in Portugal op het circuit Estoril. Voor 1985 verbrak Senna het contract met Toleman abrupt om over te stappen naar het team van Lotus waar hij teamgenoot werd van de Italiaan Elio de Angelis. In de Lotus 97T won hij zijn eerste Grand Prix, in Portugal in de regen. Later dat jaar won hij nog de Grand Prix van België. Senna eindigde in zijn tweede seizoen op de vierde plaats in het eindklassement met 38 punten. Naast twee overwinningen behaalde hij tweemaal een 3e plaats, tijdens de Grand Prix van Nederland en in Italië. Tweemaal behaalde hij een 2e plaats, eenmaal tijdens de Grand Prix van Oostenrijk en eenmaal tijdens de Grand Prix van Europa, welke plaats vond op het Engelse circuit Brands Hatch.

McLaren Honda[bewerken]

In 1988 verhuisde Senna naar het team van McLaren en kreeg wereldkampioen Alain Prost als teamgenoot. Het duo won 15 van de 16 races van dat jaar en Senna veroverde zijn eerste wereldtitel. Dieptepunt uit dit jaar was zijn crash tijdens de Grand Prix van Monaco, waarin hij in leidende positie in de eindfase van de race de vangrail raakte. Senna reed comfortabel aan de leiding, Prost was tweede en greep vervolgens de overwinning. Desondanks zou Senna er toch in slagen om de Grand Prix van Monaco zes keer op zijn palmares te schrijven.

Ayrton Senna 1991 United States GP.jpg

In 1989 begon de samenwerking met Alain Prost fout te lopen. De twee coureurs ontwikkelden zowel op als naast de baan diverse conflicten, wat resulteerde in een crash tussen de twee tijdens de Grand Prix van Japan. Prost viel uit door de crash en Senna - die de race won - werd na afloop van de race gediskwalificeerd vanwege gevaarlijk rijden en het veroorzaken van de crash met Prost. Prost behaalde de wereldtitel, en stapte in 1990 over naar het team van Ferrari. Een jaar later, weer in Japan, won Senna de kwalificatie en werd Prost tweede. Na de kwalificatie werd besloten om de startopstelling voor de race te veranderen. Senna moest nu vanaf pole-position starten op het vuile gedeelte van de baan (deel met minder tractie), terwijl Prost, die als tweede op de startopstelling stond, kon starten op de ideale lijn van het circuit. Tijdens de start reed Prost Senna voorbij, maar in de eerste bocht nam Senna geen gas terug en kwam daardoor met Prost in aanraking. De twee raakten van de baan en konden de race niet vervolgen. Doordat beide geen punten wonnen tijdens deze race, Senna meer punten had opgebouwd tijdens het seizoen dan Prost en geen andere coureur dan Prost of Senna de titel kon pakken, werd Senna na de race uitgeroepen tot F1 wereldkampioen in 1990.

Williams Renault[bewerken]

Na Senna's derde wereldtitel in 1991 werden de kwaliteiten van de auto van McLaren ingehaald door die van de auto's van andere teams, met name Williams. Senna tekende voor 1994 bij dit team.

Senna verongelukte op zondag 1 mei 1994 tijdens de Grand Prix Formule 1 van San Marino 1994 op het circuit van Imola. In zijn vaderland Brazilië werden 3 dagen nationale rouw afgekondigd en zijn begrafenis werd over de hele wereld live uitgezonden.

Tijdens een rechtszaak tegen leden van het Williams-team werden uitvoerig alle aspecten van het ongeluk tegen het licht gehouden. Op het eerste gezicht dacht men dat de crash aan een afgebroken deel van de stuurstang lag, maar dit was slechts een gevolg van de crash. In de bocht waar Senna eraf ging, (Tamburello), was het asfalt zeer oneffen; hier maakten vele coureurs zich zorgen om. Bovendien lag aan de buitenzijde van de bocht een muur gevaarlijk dicht op het parcours. Omdat er een rivier achter de bocht lag, kon men de afstand tussen de muur en het circuit niet vergroten. Toen Senna door Tamburello stuurde reed hij over de oneffenheid terwijl alle andere piloten erlangs reden. Hierdoor raakte de bodemplaat van de wagen het asfalt, waardoor alle grip verdween. De Williams reed rechtdoor en boorde zich in de muur.[1]

De rondes voor Senna's crash speelden zich af achter de Safety car (door een eerder ongeluk in de race), hierdoor was de temperatuur in de banden afgenomen en daardoor was waarschijnlijk de bandenspanning van Senna's wagen te laag. Dit heeft een kleinere bodemspeling veroorzaakt, en is wellicht de belangrijkste oorzaak van het ongeluk.

Door de klap kwam een deel van de wielophanging los, dat tegen de rechterkant van zijn helm vloog. Dat zorgde ervoor dat zijn hoofd tegen de kopsteun botste en hem met een fatale schedelbreuk en hersenschade van het leven beroofde. Saillant detail is dat Senna zich vaak heeft ingezet om de veiligheid van de coureurs te verbeteren. De dag voor het ongeluk was de Oostenrijker Roland Ratzenberger op hetzelfde circuit verongelukt. Senna droeg als eerbetoon aan Ratzenberger een Oostenrijkse vlag in zijn wagen. Tevens was op de vrijdag (twee dagen voor het fatale ongeval) Rubens Barrichello tijdens de vrije trainingen hard van de baan gegaan waardoor Barrichello in het ziekenhuis belandde. Na de twee doden in één weekend werd echt werk gemaakt van het lijfsbehoud van de coureur. Een van de aanpassingen is de inmiddels geldende minimale afstand van de bodemplaat tot de grond. Een tweede verbetering van de veiligheid is de invoering van het sinds 2003 verplicht gestelde HANS system.

Jean Graton schreef een Michel Vaillant-dossier over Senna: Dossier Michel Vaillant 6: "Ayrton Senna: Het heilig vuur". Jan Segers schreef een Nederlandstalige biografie met de titel "Senna - De rechtervoet van God".

Ayrton Senna bemoeide zich in de laatste fasen van het pre-productiestadium intensief met de ontwikkeling van de Honda NSX teneinde het weggedrag te verbeteren.

Senna stond bekend om zijn hoge technische begaafdheid. Testsessies duurden vaak veel langer dan bij andere collega’s. Na een testsessie of kwalificatie sloot hij zich op en kwam na een kwartier met soms wel vier A4'tjes verbeteringen aan de wagen naar buiten. De briefings waren vaak eindeloos. Als Senna besprekingen voerde met zijn ingenieurs wilde hij alles tot in de details begrijpen. Begreep hij iets niet dan liet hij het een tweede keer van begin af aan uitleggen en indien nodig een derde en vierde keer. Deze gedrevenheid werkte teamgenoten, waaronder Alain Prost, soms dermate op de heupen dat zij de briefings eerder dan Senna verlieten.

Magic Senna: Pure snelheid[bewerken]

Ayrton Senna's helm

Ayrton Senna was sterk in het kwalificeren, getuige hiervan zijn de 65 poleposities die hij in zijn carrière verzamelde. Zijn tactiek verliep steevast volgens hetzelfde stramien. De kwalificatiesessies duurden toen nog 1 uur, op zaterdag, waarin elke wagen een ongelimiteerd aantal ronden mocht afleggen. In het begin van de sessie zette Senna een eerste snelle ronde neer. Daarna kwam hij de pit binnen en liet nog enkele laatste aanpassingen aan zijn wagen uitvoeren. Een twintigtal minuten voor het einde zette hij een tweede snelle ronde neer. Dit was vooral om te kijken of de laatste wijzigingen aan de wagen het gewenste effect hadden. Hierna kwam hij weer binnen en was het wachten op het hoogtepunt. Hij zorgde er steevast voor dat hij zijn laatste snelle ronde kon inzetten vlak voordat het uur verstreken was. Op die manier was hij de laatste die een gooi kon doen naar de polepositie. Hij richtte al zijn concentratie en wagenbeheersing op deze laatste ronde, vaak goed genoeg voor de snelste tijd. Niemand kon deze tijd nog verbeteren, de 60 minuten durende kwalificatiesessie was immers verstreken.

Het bekendste voorbeeld van zijn kwalificatietalent is de kwalificatie voor de Grand Prix van Monaco in 1988. Tijdens de kwalificatie was hij de snelste met een voorsprong van 0,7 seconden op de nummer 2, zijn teamgenoot Alain Prost. Ondanks het feit dat hij eigenlijk al zeker was van de pole, poogde hij nogmaals om zijn tijd te verbeteren. Zijn team probeerde hem tegen te houden, maar Senna weigerde zijn gereden tijd te laten staan. Later verklaarde Senna dat hij zijn wagen van bovenaf zag en precies kon zien waar hij wat tijd liet liggen. Deze gegevens gebruikte hij in die ene snelle ronde, die hem op maar liefst 1,5 seconden voorsprong op Prost bracht, die in dezelfde wagen reed.

Regenrijder[bewerken]

Senna was ook een goede regenrijder, iets wat hij al van jongs af geleerd had. Zijn eerste kartervaring in de regen was een ramp. Sinds die dag ging de jonge Senna bij elke regenbui karten, tot hij de techniek van het regenrijden perfect beheerste, iets wat hij voor zijn hele leven zou meedragen. De ervaring die hij in het karten opdeed kwam hem uiterst goed van pas bij het in de regen rijden met een F1-wagen. Een voorbeeld hiervan is de Europese Grand Prix van 1993 op Donington Park.

Senna reed dat jaar met de inferieure McLaren-Ford, een wagen die niet op kon tegen de Williams-Renault van Hill en Prost. Senna kwalificeerde zich als vierde. Aan het begin van de race regende het en Senna liet zich bij de start gemakkelijk inhalen. Tijdens de eerste ronde kwam hij echter sterk terug. Hij ging van de vijfde positie naar de eerste in acht kletsnatte bochten. De rest van de race reed Senna tactisch erg sterk. Hill werd tweede op meer dan anderhalve minuut, Prost werd derde op meer dan een ronde.[2]

Resultaten[bewerken]

1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994
Aantal races 14 16 16 16 16 16 16 16 16 16 3
Aantal zeges 2 2 2 8 6 6 7 3 5
Aantal pole-positions 7 8 1 13 13 10 8 1 1 3
Aantal podiums 3 6 8 8 11 7 11 12 7 7
Aantal WK-punten 13 38 55 57 90 60 78 96 50 73 0
Eindstand WK 9e 4e 4e 3e 1e 2e 1e 1e 4e 2e 35e

Resultaten in de Formule 1[bewerken]

Kleur Resultaat
Goud Winnaar
Zilver 2e plaats
Brons 3e plaats
Groen Gefinisht, in punten
Blauw Gefinisht, geen punten
Paars Niet gefinisht (DNF)
Niet geklasseerd (NC)
Rood Niet gekwalificeerd (DNQ)
Zwart Gediskwalificeerd (DSQ)
Wit Niet gestart (DNS)
Blank Niet deelgenomen
Gewond (INJ)
Uitgesloten (EX)
Vet Poleposition
Schuin Snelste ronde

(vetgedrukt is pole-position; schuingedrukt is snelste ronde)

Jaar Team Chassis Motor 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 Positie Punten[3]
1984 Toleman Group Motorsport Toleman TG183B Hart S4 (t/c) BRA
Ret
RSA
6
BEL
6
SMR
DNQ
9e 13
Toleman TG184 Hart S4 (t/c) FRA
Ret
MON
2
CAN
7
DET
Ret
DAL
Ret
GBR
3
DUI
Ret
OOS
Ret
NED
Ret
ITA
EUR
Ret
POR
3
1985 John Player Special Team Lotus Lotus 97T Renault V6 (t/c) BRA
Ret
POR
1
SMR
7
MON
Ret
CAN
16
DET
Ret
FRA
Ret
GBR
10
DUI
Ret
OOS
2
NED
3
ITA
3
BEL
1
EUR
2
ZAF
Ret
AUS
Ret
4e 38
1986 John Player Special Team Lotus Lotus 98T Renault V6 (t/c) BRA
2
SPA
1
SMR
Ret
MON
3
BEL
2
CAN
5
DET
1
FRA
Ret
GBR
Ret
DUI
2
HUN
2
OOS
Ret
ITA
Ret
POR
4
MEX
3
AUS
Ret
4e 55
1987 Camel Team Lotus Honda Lotus 99T Honda V6 (t/c) BRA
Ret
SMR
2
BEL
Ret
MON
1
DET
1
FRA
4
GBR
3
DUI
3
HON
2
OOS
5
ITA
2
POR
7
SPA
5
MEX
Ret
JPN
2
AUS
DSQ
3e 57
1988 Honda Marlboro McLaren McLaren MP4/4 Honda V6 (t/c) BRA
DSQ
SMR
1
MON
Ret
MEX
2
CAN
1
DET
1
FRA
2
GBR
1
GER
1
HUN
1
BEL
1
ITA
10
POR
6
ESP
4
JPN
1
AUS
2
1e 90 (94)
1989 Honda Marlboro McLaren McLaren MP4/5 Honda V10 BRA
11
SMR
1
MON
1
MEX
1
USA
Ret
CAN
7
FRA
Ret
GBR
Ret
GER
1
HUN
2
BEL
1
ITA
Ret
POR
Ret
ESP
1
JPN
DSQ
AUS
Ret
2e 60
1990 Honda Marlboro McLaren McLaren MP4/5B Honda V10 USA
1
BRA
3
SMR
Ret
MON
1
CAN
1
MEX
20
FRA
3
GBR
3
GER
1
HUN
2
BEL
1
ITA
1
POR
2
ESP
Ret
JPN
Ret
AUS
Ret
1e 78
1991 Honda Marlboro McLaren McLaren MP4/6 Honda V12 USA
1
BRA
1
SMR
1
MON
1
CAN
Ret
MEX
3
FRA
3
GBR
4
GER
7
HUN
1
BEL
1
ITA
2
POR
2
ESP
5
JPN
2
AUS
1
1e 96
1992 Honda Marlboro McLaren McLaren MP4/6B Honda V12 RSA
3
MEX
Ret
4e 50
McLaren MP4/7A Honda V12 BRA
Ret
ESP
9
SMR
3
MON
1
CAN
Ret
FRA
Ret
GBR
Ret
GER
2
HUN
1
BEL
5
ITA
1
POR
3
JPN
Ret
AUS
Ret
1993 Marlboro McLaren McLaren MP4/8 Ford V8 RSA
2
BRA
1
EUR
1
SMR
Ret
ESP
2
MON
1
CAN
18
FRA
4
GBR
5
GER
4
HUN
Ret
BEL
4
ITA
Ret
POR
Ret
JPN
1
AUS
1
2e 73
1994 Rothmans Williams Renault Williams FW16 Renault V10 BRA
Ret
PAC
Ret
SMR
Ret
MON
ESP
CAN
FRA
GBR
GER
HUN
BEL
ITA
POR
EUR
JPN
AUS
NC 0
  • ‡ De race werd vroegtijdig gestopt, halve punten werden uitgedeeld.

Literatuur[bewerken]

  • Segers, Jan - Senna, de rechtervoet van God. Baarn: De Fontein, 1994.

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Death of Ayrton Senna: How the crash happened
  2. [1], YouTube, Senna overtakes 5 cars
  3. Tot en met 1990 telden niet alle door een rijder behaalde punten mee voor het officiële puntenaantal van het kampioenschap (zie de lijst van puntensystemen voor meer informatie). De getallen zonder haakjes geven de officiële uitslag van dat kampioenschap weer; de getallen tussen haakjes het totaal aantal gescoorde punten.