Lijst van muurgedichten in Leiden

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ga naar: navigatie, zoeken

Hier wordt een overzicht gegeven van de muurgedichten die in het kader van het project Gedichten op muren van de Stichting TEGEN-BEELD zijn aangebracht op een groot aantal muren in de Nederlandse stad Leiden. Het originele project behelsde 101 muurgedichten, die werden aangebracht tussen 1992 en 2005. Het overgrote deel hiervan is nog aanwezig.

Nummer	Dichter	Gedicht	Taal	Adres	Sinds	Bijzonderheden	Foto
1	Marina Ivanovna Tsvetajeva	Моим стихам (Mijn verzen)	Russisch	Nieuwsteeg 1 (hoek Kloksteeg)	1992	geen
2	William Shakespeare	Sonnet XXX	Engels	Rapenburg 30 (hoek Houtstraat)	1992	geen
3	Aleksandr Blok	Ночь, улица, фонарь, аптека (Nacht)	Russisch	Thorbeckestraat 52 (hoek Roodenburgerstraat)	1993	geen
4	Jotie T'Hooft	De dichter is een gedicht	Nederlands	Rapenburg 91 (hoek Kolfmakersteeg)	1993	geen
5	Louis (Little Coon) Oliver (pseudoniem voor Wotkoce Okisce)	Maskoke Okisce (Creek Fabel)	Muskogi	Nieuwe Rijn 23 (hoek Burgsteeg)	1993	geen
6	Hans Lodeizen	Wij zullen het leven...	Nederlands	Haarlemmerstraat 78 (hoek Clarensteeg)	1993	geen
7	Paul Verlaine	Chanson d'automne (Herfstlied)	Frans	Pieterskerkhof 4	1993	geen
8	Jan Hanlo	De mus	Nederlands	Nieuwe Rijn 107	1993	geen
9	Eugenio Montale	Non chiederci (Nee, vraag ons niet...)	Italiaans	Oude Rijn 138 (hoek Pelikaanstraat)	1993	geen
10	J.C. Bloem	Verlaine	Nederlands	Langebrug 107 (Gekroonde Liefdespoort)	1993	Hier aangebracht omdat Bloem op dit adres woonachtig was tussen 1900 en 1905; de titel verwijst naar de dichter Verlaine; thans overgroeid door klimop.
11	Rainer Maria Rilke	Das ist Sehnsucht: Wohnen im Gewoge (Verlangen is: wonen in deining)	Duits	Herensteeg 39	1993	Het originele gedicht verdween in 1999 bij een restauratie van de gevel, maar werd opnieuw aangebracht.
12	Jorge Eduardo Eielson	Misterio (Mysterie)	Spaans	Noordeinde 6 (hoek Weddesteeg)	1993	geen
13	I.K. Bonset (pseudoniem voor Theo van Doesburg)	Lobelia I	Nederlands	Doezastraat 5	1993	geen
14	Ingeborg Bachmann	Wahrlich (Waarlijk)	Duits	Nieuwe Rijn 94	1993	Bachmann droeg het gedicht Wahrlich op aan Anna Achmatova.
15	Álvaro de Campos (heteroniem van Fernando Pessoa)	Às vezes... (Soms heb ik...)	Portugees	Vliet 46 (hoek Kampersteeg)	1993	geen
16	Carlos Drummond de Andrade	Papel (Papier)	Portugees	Middelstegracht 87	1993	geen
17	Frederik van Eeden	De waterlelie	Nederlands	Valkenhorst 30	1994	Het woord "is" dat in de tweede regel tussen "blank" en "en" dient te staan, is vergeten.
18	Willem Hussem	Zet het blauw...	Nederlands	Kaiserstraat 24	1994	geen
19	Konstantínos Kaváfis	Κρυμμενα (Verborgenheden)	Grieks	Turfmarkt 6 (hoek Caeciliastraat)	1994	geen
20	Pierre Reverdy	Feuille ouverte (Geopend blad)	Frans	Haven 3A	1994	geen
21	Hendrik Marsman	Val	Nederlands (Duits)	Zoeterwoudsesingel 42	1994	geen
22	Guillaume Apollinaire (pseudoniem voor Guillelmus Albert Vladimir Alexandre Apollinaris de Kostrowitzki)	Loin du pigeonnier (Ver van de duiventil)	Frans	Middelstegracht (hoek Kloosterpoort)	1994	Het origineel uit 1994 met een witte achtergrond is in 2006 vervangen door een nieuwe versie met gele achtergrond.
23	Edward Estlin Cummings	The hours rise (De uren rijzen)	Engels	Nieuwe Rijn 36 (hoek Beschuitsteeg)	1994	Het gedicht verdween in 2005 bij een schilderbeurt, maar werd daarna opnieuw aangebracht. Het getal "23" refereert aan het feit dat het het 23e gedicht in het project was.
24	Langston Hughes	Danse Africaine	Engels	Nieuwe Rijn 46 (hoek Hartesteeg)	1994	geen
25	Matsuo Bashō	Araumiya (Een woedende zee!)	Japans	Rapenburg 75 (hoek Nonnensteeg)	1994	Bij een schilderbeurt van de buitenmuur in juli 2006 is het gedicht overschilderd; het is inmiddels opnieuw aangebracht
26	Jorge Luis Borges	El apice (De top)	Spaans	Groenhovenstraat 18	1994	Het muurgedicht werd tot de winter 2002-2003 geflankeerd door een piramidevormige naaldboom
27	Octavio Paz	Aqui (Hier)	Spaans	Zonneveldstraat 18	1994	geen
28	Konrad Bayer	Franz War	Duits	Kaasmarkt 4	1994	geen
29	Josef Sarig	מאזניים (Weegschaal)	Hebreeuws	Herensteeg 47	1995	geen
30	Jabra Ibrahim Jabra	Als een poolwinter	Arabisch	Berlagestraat 13a	1995	geen
31	Chairil Anwar	Aku (Ik)	Indonesisch	Kernstraat 17a	1995	geen
32	Tadeusz Różewicz	Pisalem (Ik schreef)	Pools	Oude Vest 79 (hoek Mirakelsteeg)	1995	Het origineel uit 1995 met olijfgroene letters is inmiddels vervangen door een nieuwe versie met donkerblauwe letters.
33	Jan van Hout	Vruntschap (Vriendschap)	Nederlands	Buitenruststraat 1 (hoek Drie Octoberstraat)	1995	geen
34	William Butler Yeats	A coat (Een jas)	Engels	Lange Mare 31-33	1995	geen
35	J.H. Krchovský	Na samém konci (Helemaal aan het eind)	Tsjechisch	Ververstraat 10 (hoek De Bleek)	1995	Bij een schilderbeurt van de muur in 2004 is het gedicht overschilderd.
36	Salvador Espriu	Pluja (Regen)	Catalaans	Rijn en Schiekade 125 (hoek Telderskade)	1995	geen
37	Paul van Ostaijen	Mobile	Nederlands	Boerhaaveplein 44	1995	geen
38	Lucebert (pseudoniem voor L.J. Swaanswijk)	Poëzie is kinderspel	Nederlands	Apollolaan 262	1995	geen
39	Seiichi Niikuni	川州 (Rivier/zandbank)	Japans	Pieterskerkgracht 17	1996	geen
40	Jan Eijkelboom	O	Nederlands	4e Binnenvestgracht (hoek Geregracht)	1996	geen
41	Neeltje Maria Min	Mijn moeder is mijn naam vergeten	Nederlands	Rijn- en Schiekade 74	1996	Het origineel uit 1996 is inmiddels bij een renovatiebeurt van het huis overschilderd en opnieuw aangebracht.
42	William Carlos Williams	Riposte	Engels	Breestraat 81 (hoek Diefsteeg)	1996	geen
43	Sappho	Eenmaal	Grieks	Oude Singel 126 (hoek Volmolengracht)	1996	geen
44	Luís Vaz de Camões	zonder titel	Portugees	Lange Mare 71a (hoek Clarensteeg)	1996	Dit gedicht is bij het overschilderen van de muur in 2002 verdwenen en tot dusverre nog niet opnieuw aangebracht.
45	Velimir Chlebnikov	Когда умирают кони... (Als paarden sterven)	Russisch	Apothekersdijk 26	1996	Zowel in de eerste als de tweede regel van het gedicht is in het woord умирают (zij sterven) de "а" vergeten.
46	J. Bernlef (pseudoniem voor Hendrik Jan Marsman)	zonder titel	Nederlands	Sint Ursulasteeg 28 (deel 1) Caeciliasteeg (deel 2)	1997	geen
47	Gerrit Achterberg	Kleine ode aan het water	Nederlands	Rijnkade 8	1997	geen
48	Vallana	zonder titel	Sanskriet	Haagweg 14 (hoek Potgieterlaan)	1997	geen
49	Trefossa (pseudoniem voor Henri Frans de Ziel)	Gronmama	Surinaams	Pelikaanstraat 9 (Van der Werffstraat, Lege Werfsteeg)	1997	Het originele gedicht werd in 2004 overschilderd. Het is inmiddels opnieuw aangebracht.
50	Ranggawarsita	serat Kalatidha (Een duistere tijd)	Javaans	Kraaierstraat 34 (hoek Haverstraat)	1997	geen
51	Anna Achmatova	Муза (Muze)	Russisch	Johan de Wittstraat 57	1997	Het originele gedicht had een paarse achtergrond met turquoise letters. Deze kleurencombinatie (en dan met name de paarse achtergrond) leidde tot grote verdeeldheid in de buurt. Inspraakavonden onder leiding van wethouder Alexander Pechtold werden belegd. Uiteindelijk besloot de gemeente dat het muurgedicht in deze vorm in strijd was met de Stadsschoonverordening uit 1987 en werd de paarse achtergrond in 1999 verwijderd. Daar de turquiose letters (die vielen onder de vrijheid van meningsuiting en daarom niet verwijderd hoefden te worden) slecht zichtbaar waren, werd deze pas enkele jaren later door gele letters (met "Anna Achmatova" in het zwart) vervangen.
52	Nasir Kazmi	zabaa.N suKhan ko (De tong zal het woord missen)	Urdu	Burgsteeg 12	1997	De achternaam van de dichter is abusievelijk met een extra -a- gespeld
53	Judith Herzberg	Spreeuw	Nederlands	Boshuizerlaan 5	1997	Het originele gedicht kreeg in 2008 een opknapbeurt en werd opnieuw aangebracht.
54	Chr. J. van Geel	Bewogen	Nederlands	Hogewoerd 77	1997	geen
55	Osip Mandelstam	Ленинград (Leningrad)	Russisch	Haagweg 29	1997	geen
56	Christophle Plantin	Le bonheur de ce monde (Het werelds geluk)	Frans	Hooigracht 106A (hoek Kaasmarkt)	1998	geen
57	Jan Arends	zonder titel	Nederlands	Botermarkt 12 (hoek Choorlammersteeg)	1998	Dit gedicht werd in het voorjaar 2005 overgeschilderd. Het is in mei 2009 opnieuw aangebracht.
58	Herman Gorter	Blauw (vlamt de lucht)	Nederlands	Uiterstegracht 62	1998	geen
59	John Keats	On death (Op de dood)	Nederlands	Breestraat 113	1998	Het gedicht bevindt zich binnen, in boekhandel Van Stockum.
60	Pierre de Ronsard	A son âme (Aan haar ziel)	Frans	Oostdwarsgracht 12 (hoek Baatstraat) Klokpoort (hoek Oude Singel)	1998 (2008)	Het originele gedicht aan de Oostdwarsgracht is thans verwijderd en verplaatst naar de hoek Klokpoort/Oude Singel, waar het gedicht in nieuwe stijl is herrezen.
61	Leo Vroman	In 14 boeken	Nederlands	Plantsoen 1	1998	geen
62	Marinus van der Lubbe	O, Arbeid	Nederlands	Van der Lubbehof 1	1998	Het gedicht werd kort na de onthulling beschermd door middel van gaas, aangezien de muur waarop het gedicht was aangebracht gelegen was langs een voetbalveldje. Dit gaas werd daarna vervangen door tralies.
63	Ingrid Jonker	Die kind wat dood geskiet is deur soldate by Nyanga	Afrikaans	Trix Terwindstraat 4-6	1998	geen
64	Elisabeth Eybers	Taalles	Afrikaans	Zuster Meijboomstraat 2	1998	geen
65	Antony Kok	Jagadada	Nederlands	Damlaan 1	1998	Het gedicht is als gevolg van de sloop van de gymzaal waarop het was aangebracht in 2004 verdwenen, maar in april 2010 opnieuw aangebracht.
66	Adam Mickiewicz	Bajdary (Het Dal van Bajdaar)	Pools	Haarlemmerweg 5a	1998	Het muurgedicht werd in de zomer van 2011 opnieuw aangebracht.
67	Pablo Neruda	XXIV - Testamento (II) (XXIV - Testament (II))	Spaans	Breestraat 99	1998	Aangebracht ter gelegenheid van het afscheid van burgemeester Cees Goekoop.
68	Paul Marijnis	Zwarte zwanen	Nederlands	Hogewoerd 158	1999	geen
69	Arthur Rimbaud	Sensation (Gevoel)	Frans	Rembrandtstraat 27	1999	geen
70	Wisława Szymborska	Pochwała złego o sobie mniemania (Lof van de geringe eigendunk)	Pools	Maresingel 54	1999	geen
71a	anoniem	Hebban olla vogala	Oudnederlands	Rapenburg 70-74	1999	Het gedicht bevindt zich in het trappenhuis van de oude Universiteitsbibliotheek Leiden
71b	Albert Verweij	Stoa	Nederlands	Rapenburg 70-74	1999	Het gedicht bevindt zich in de tuin van de oude Universiteitsbibliotheek Leiden
72	Pieter Jelles Troelstra	Maaie op it iis (Mei op het ijs)	Fries	Weddesteeg 4 (hoek Galgewater)	1999	De Friese vlag op de achtergrond is een kwartslag naar rechts gedraaid.
73	Hendrik de Vries	Een schatrijke tuin	Nederlands	Aloëlaan 41	2000	Het oorspronkelijke gedicht aan de Aloëlaan 41 is inmiddels verdwenen. Het gedicht werd in 2000 aangebracht op een huis dat door de gemeente Leiden genomineerd was om te zijner tijd te worden gesloopt en te worden vervangen door het zogeheten Oranjerieproject. Stichting Tegen-Beeld mengde zich in de discussie om het kleine stukje overgebleven groen rondom de woning door uit protest het gedicht van De Vries aan te brengen, met als treffende laatste regel "wie deze tuin indringt, zal nimmer keren." Ondanks langdurige protesten van omwonenden werd het pand op 5 juli 2001 gesloopt. Vijf jaar later werd hetzelfde gedicht, in een andere vorm opnieuw op een muur in de Aloëlaan aangebracht.
74	Fakir Baykurt	Gelincikler (Klaprozen)	Turks	Havikhorst 1	2000	geen
75	Cees van Hoore	Avond op het land	Nederlands	Kiekendiefhorst 1	2000	geen
76	Jit Narain (pseudoniem voor Djietnarainsingh Baldewsingh)	zonder titel	Sarnami Hindoestani	Sperwerhorst 41	2000	geen
77	Elwalid Mimoun	Idurar n-arrif (De bergen van de Rif)	Berbers	Wiekelhorst 41	2000	geen
78	Kees Buurman	Vlieger (2)	Nederlands	Broekplein 2	2000	geen
79	Du Fu	Kexi (Helaas)	Nederlands	Buizerdhorst 22	2000	geen
80	anoniem	zonder titel	Buginees	Reuvensplaats 2	2001	De vertaling van het gedicht luidt "Gereisd heb ik, overal, maar nooit trof mijn oog groter wijsheid dan hier"
81	Derek Walcott	Omeros	Engels	Reuvensplaats 2	2001	geen
82	Sugawara no Michizane	zonder titel	Japans	Rapenburg 73	2002	Het gedicht bevindt zich nabij de toegangspoort van de Hortus botanicus Leiden, aan de zijde van de botanische tuin.
83	J.J. Slauerhoff	'T ZWERK ligt terneergeslagen	Nederlands	Utrechtse Jaagpad 3	2002	geen
84	Robert Desnos	Art rythmé; tic/Lit temps nie (A-ritmische algebra/Slapend sleepliedje)	Frans	Kagerstraat 7	2002	geen
85	Martinus Nijhoff	Het kind en ik	Nederlands	Formosastraat 33 en 48	2002	geen
86	Nils Ferlin	Stjärnorna kvittar det lika ( 't Is de sterren om het even)	Zweeds	De Sitterlaan 18 (hoek Van der Waalsstraat)	2003	geen
87	Charles Baudelaire	À une passante (In het voorbijgaan)	Frans	Zoeterwoudsesingel 55	2003	geen
88	Filippo Tomasso Marinetti	Zang Tumb Tumb	Italiaans	Hoge Rijndijk	2003	geen
89	Francisco Gómez de Quevedo y Villegas	¿Ves, con el oro (XXI)	Spaans	Sint Pancrassteeg 2 (hoek Middelweg)	2003	geen
90	Paul Celan	Nachmittag mit Zirkus und Zitadelle (Middag met circus en citadel)	Duits	Middelweg 19	2003	"Zitadelle" is in het gedicht abusievelijk met een "c" gespeld ("Citadelle)
91	Dylan Marlais Thomas	Was there a time (Was er ooit een tijd)	Engels	Lage Rijndijk 96	2003	geen
92	Ibon Sarasola	Bi blueri buruz (Over de blues)	Baskisch	Multatuliplein 3	2003	geen
93	Cornelis Bastiaan Vaandrager	Nederlandse Spoorwegen	Nederlands	Morsweg 6	2003	Het gedicht is in spiegelbeeld aangebracht, in de oorspronkelijke NS-kleuren. Een spiegel aan de andere zijde van het portiek waar het gedicht zih bevindt, maakt het lezen ervan mogelijk (zie hier voor een leesbare versie van het gedicht).	.
94	Cesare Simonetti	Treno in corsa	Italiaans	Pelikaanstraat (hoek Oude Vest)	2004	geen
95	Hugo Claus	De aarde danst op haar wolken	Nederlands	Geregracht 1 (hoek Levendaal)	2004	Het gedicht werd aangebracht in het kader van de 75e verjaardag van Hugo Claus.
96	Chris Abani	Ode to joy (Ode aan de vreugde)	Engels	Levendaal 81 (hoek Geregracht)	2004	geen
97	János Pilinszky	A mélypont ünnepélye (Feest van het dieptepunt)	Hongaars	Rijnsburgerweg 144 en 146 (hoek Lijsterstraat)	2004	Op nummer 144 werd het originele Hongaarse gedicht aangebracht; op de zijmuur van de woning op nummer 146 kwam een Nederlandse vertaling.
98	Horatius	Boek I Ode XIV	Latijn	Cleveringaplaats 1	2004	geen
99	Nora Kalna	Jūrai (Aan de zee)	Lets	Scheepmakersteeg 2 (hoek Rapenburg)	2004	geen
100	Waring Cuney	Charles Parker, 1920-1955	Engels	Langegracht 72	2005	geen
101	Federico García Lorca	De profundis	Spaans	Langebrug (hoek Zonneveldstraat)	2005	Het gedicht bevindt zich op de oostmuur van het Kamerlingh Onnes Gebouw.
102	Sjota Roestaveli	De ridder in het pantervel	Georgisch	Witte Singel (hoek Witte Rozenstraat)	2010	geen
103	Danila Stoyanova	Regen, meer en wind	Bulgaars	Breestraat (hoek Ketelboetersteeg)	2011	geen