Servaas van Maastricht
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Servaas van Maastricht (Latijn: Servatius) was bisschop van Tongeren en later Maastricht. Servaas is de beschermheilige van Maastricht en een van de IJsheiligen, zijn naamdag is op 13 mei. Servaas zou volgens de legende in de 4e eeuw zijn geboren in Armenië en Joodse ouders hebben, zelfs zou hij verwant zijn aan Johannes de Doper en Jezus Christus. Servaas was een van de belangrijkste tegenstanders van het arianisme en maakte als diplomaat veel reizen en woonde veel synodes bij.
Inhoud |
[bewerk] Geschiedenis
In het jaar 343 was "Sarbatios" aanwezig bij het Concilie van Sardica, tegenwoordig Sofia, hoofdstad van Bulgarije. In de debatten vertegenwoordigde Servaas de Trinitarische christologische visie, dat wil zeggen de leer van de Heilige Drie-eenheid. Hiermee volgde hij de West-Romeinse keizer en de bisschop van Rome (deze functie zou later "paus" genoemd worden), en verklaarde hij zich een tegenstander van de bisschoppen uit het Oost-Romeinse Rijk die hun eigen kerkelijk leider volgden, de patriarch van Byzantium; hierdoor werd deze Synode van Sardica een mislukking en bleef overeenstemming uit.
Toen patriarch Athanasius van Alexandrië in ballingschap in Trier verbleef, ontmoette hij Servaas. Samen streden ze tegen de bisschoppen in de regio die het arianisme aanhingen, dat de Drie-eenheid niet erkende. Tijdens vele synodes en concilies die volgden, bleef Servaas een verklaard tegenstander van het arianisme.
[bewerk] Legende
Legendes stapelden zich in de Middeleeuwen op rondom de historische figuur van Servaas, vaak verweven met historische feiten. Hendrik van Veldeke heeft rond 1170 een levensbeschrijving, een vita, geschreven, een van de eerste literaire geschriften in een vroegere vorm van de Nederlandse taal. Twee vitae vermelden dat Servaas in Armenië geboren zou zijn als verre verwant van Johannes de Doper en Jezus Christus, via zijn moeder die nu Memelia genoemd wordt.
Later in zijn leven vluchtte hij naar Maastricht, waar hij de eerste bisschop werd. Zodoende is Servaas te beschouwen als de grondlegger van het christendom in Nederland. Hij bouwde in Maastricht de eerste kerk in Nederland, de Onze Lieve Vrouwe Kerk op de resten van Romeinse tempels voor Fortuna, Juno en Jupiter, aan de rand van het castellum, het ommuurde fort dat het hart van Romeins Maastricht vormde. De Onze Lieve Vrouwe kerk kan zo dus beschouwd worden als de moederkerk van het christendom in Nederland: van hieruit begon Servaas zijn missie het christendom in de Nederlanden te verspreiden.
[bewerk] Feiten
Rond 340 werd Servaas bisschop van Tongeren. Later verplaatste hij die bisschopszetel naar Maastricht, om zichzelf en kunstschatten beter te kunnen beschermen tegen barbaren. Hoewel zijn sterfdatum niet met zekerheid kan worden achterhaald, wordt over het algemeen ervan uitgegaan, dat hij in 384 te Maastricht is overleden. Rond 550 bouwde bisschop Monulphus op zijn graf een kerk. De crypte op de foto rechtsboven is een overblijfsel van deze kerk, die de voorloper was van de huidige Sint-Servaasbasiliek.
Servaas is de derde van de vier IJsheiligen, 13 mei is zijn feestdag. De naam is afgeleid van het Latijnse werkwoord servare wat 'redden' betekent. Servaas is de patroonheilige van Grimbergen (Sint-Servaasommegang), Schijndel en Maastricht.
[bewerk] Externe link
| IJsheiligen |
|---|
|
Mamertus (11 mei) - Pancratius (12 mei) - Servaas (13 mei) - Bonifatius (14 mei) - Niet altijd meegerekend: Sophia (15 mei) |
