Sittard-Geleen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Sittard-Geleen
Gemeente in Nederland Vlag van Nederland
Vlag van de gemeente Sittard-Geleen Wapen van de gemeente Sittard-Geleen
Locatie van de gemeente Sittard-Geleen
Situering
Provincie Limburg
Coördinaten 51° 0' NB, 5° 51' OL
Algemeen
Oppervlakte 80,53 km²
- land 79,02 km²
- water 1,51 km²
Inwoners (1 januari 2014) 93.806? (1187 inw/km²)
Hoofdplaats Geleen
Belangrijke verkeersaders A2 A76 N276 N294 N297
Politiek
Burgemeester (lijst) Sjraar Cox (PvdA)
Economie
Gemiddeld inkomen (2006) € 12.800 per inw.
Gem. WOZ-waarde (2008) € 182.000
WW-uitkeringen (2007) 29 per 1000 inw.
Overig
Postcode(s) 6120-6167
Netnummer(s) 046
CBS-code 1883
CBS-wijkindeling zie wijken en buurten
Amsterdamse code 11230
Website www.sittard-geleen.nl
Bevolkingspiramide van de gemeente Sittard-Geleen
Bevolkingspiramide (2008)
Portaal  Portaalicoon   Nederland
Topografische gemeentekaart van Sittard-Geleen, dec. 2013

Sittard-Geleen (Geluidsfragment uitspraak (info / uitleg)) is een gemeente in het overgangsgebied tussen Midden-Limburg en het Zuid-Limburgse heuvelland, daar waar Nederland op zijn smalst is. De fusiegemeente heeft 93.806 inwoners (1 januari 2014, bron: CBS) en is daarmee in dit opzicht de derde gemeente van Nederlands-Limburg, na Maastricht en Venlo. Zij behoort samen met de gemeenten Vaals, Echt-Susteren en Gulpen-Wittem tot de enige vier gemeenten van Nederland die zowel aan Duitsland als aan België grenzen.

Geschiedenis[bewerken]

In het gebied van de huidige gemeente Sittard-Geleen bevonden zich ooit de oudste dorpen van Nederland. 5000 jaar geleden vestigden zich hier de bandkeramiekers. Deze woonden in kleine nederzettingen met zo'n 50 tot 150 inwoners, in 5 tot 15 vrij grote huizen. Hun woningen lagen op de lössgronden nabij de Geleenbeek. Na zo'n 400 jaar hebben deze eerste, van de landbouw levende, bewoners deze regio weer verlaten.

De stad Sittard kreeg in 1243 stadsrechten.

Nuvola single chevron right.svg Zie Sittard voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Geleen werd met onder andere de dorpen Oud-Geleen (of Op-Geleen), Lutterade, Krawinkel en Spaans Neerbeek in 1654 verheven tot graafschap.

Nuvola single chevron right.svg Zie Geleen voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Limbricht was een vrije rijksheerlijkheid en had daarmee een aparte status.

Met de komst van de Franse troepen in 1794 vervielen de aparte posities van de diverse plaatsen. Vanaf 1815, toen dit gebied onderdeel ging uitmaken van het Koninkrijk der Nederlanden, werden er gemeenten gevormd.

In 2001 ontstond de huidige gemeente Sittard-Geleen door de bestuurlijke samenvoeging van de gemeenten Sittard, Geleen en Born. Sinds 27 januari 2005 is deze fusiegemeente officieel een (de eenendertigste) grote stad binnen het Grotestedenbeleid, met bijbehorende faciliteiten.

Ligging[bewerken]

In het westen grenst Sittard-Geleen aan de rivier de Maas en in het oosten aan Duitsland.

   Aangrenzende gemeenten   
 Maaseik (B)   Echt-Susteren    
 Dilsen-Stokkem (B)  Brosen windrose nl.svg  Selfkant (D) 
 Stein   Beek   Schinnen 

Aan de oostzijde wordt Sittard-Geleen omsloten door heuvelruggen met veel groen en mogelijkheden voor wandelingen. De gemeente wordt van zuid naar noord doorstroomd door de Geleenbeek.

Kernen[bewerken]

Steden en dorpen[bewerken]

Aantal inwoners per woonkern op 1 januari 2011:
Kern Inwonertal
Sittard 37.730
Geleen 32.270
Born 6.080
Munstergeleen 4.825
Grevenbicht-Papenhoven 3.170
Limbricht 2650
(Bron: CBS)

Kern Inwonertal
Buchten 2.055
Obbicht 1.815
Einighausen 1.370
Guttecoven 1.230
Holtum 1.235
Windraak 90

Buurtschappen en gehuchten[bewerken]

Naast deze steden en dorpen bevinden zich in de gemeente de volgende buurtschappen en gehuchten (geen wijken):

Politiek[bewerken]

Gemeenteraadsverkiezingen
Partij  % 2006  % 2010 Zetels 2006 Zetels 2010
GOB 18,1 20,7 7 8
CDA 17,9 20,7 7 8
Stadspartij Sittard-Geleen-Born 11,0 13,4 4 5 (6)*
GroenLinks 15,5 11,8 6 5
PvdA 16,0 9,1 7 4
VVD 7,1 7,3 2 3
D66 1,4 4,6 0 1
SP - 4,4 - 1
Balans 4,9 3,4 2 1 (0)*
Focus-sgb - 3,1 - 1**
Burger Partij - 1,5 - 0
Overig (2006) 8,1 - 2 -
Opkomst / Totaal 62,0 54,7 37 37

* Na de gemeenteraadsverkiezingen van 2010 is de fractie van Balans gefuseerd met de Stadspartij.
** Op 25 januari 2011 kwam het tot een splitsing tussen Trots op Nederland en Robert Housmans. Het zojuist genoemde raadslid gaat verder met de partij Focus-sgb. [1]

In 2006 behaalden de lijsten TransparanZ en Stadspartij Burgerbelangen Geleen elk 1 zetel.

Het college van B&W bestaat uit (2010-2014):

  • Burgemeester G.J.M. (Sjraar) Cox-PvdA
  • P.M. (Pieter) Meekels (GOB), wethouder "Middelen, economie, wijkgericht werken"
  • R.J.M. (Ruud) Guyt (PvdA), wethouder "Volkshuisvesting, Duurzaamheid en sport"
  • B. (Berry) van Rijswijk (GroenLinks), wethouder "Sociale zaken, zorg en welzijn en jong zijn"
  • P.G (Peter) Geenen (CDA), wethouder "Stedelijke Ontwikkeling, Mobiliteit en Communicatie"
  • E. (Els) Meewis-Stans (GOB), wethouder "leefomgeving" (0,5 fte)

Gemeentesecretaris/algemeen directeur:

  • Jan Höppener (waarnemend).

Toerisme[bewerken]

Enkele toeristische bezienswaardigheden:

Monumenten[bewerken]

In de gemeente zijn er een aantal rijksmonumenten en oorlogsmonumenten, zie:

Infrastructuur[bewerken]

Sittard-Geleen is een belangrijke schakel in het wegverkeer en kent goede ontsluitingen via de autosnelwegen A2: Noord-Zuid (Amsterdam-Maastricht) en via de A76: Oost-West (Aken-Leuven). Ook de spoorwegen (met drie stations: Sittard, Geleen Oost en Geleen Lutterade) en de luchthaven in Beek (Maastricht Aachen Airport) zorgen voor goede verbindingen in alle richtingen.

Samenwerkingsverbanden[bewerken]

Samen met de gemeenten Maastricht en Heerlen vormt Sittard-Geleen het samenwerkingsverband Tripool Zuid-Limburg. Deze samenwerking is bedoeld om de economische structuur in het gebied Zuid-Limburg te versterken.

Er bestaat ook een grensoverschrijdend regionaal cultureel-economisch samenwerkingsverband, de Euregio Maas-Rijn, waarin de nabije Belgische, Nederlandse en Duitse regio's als vijf partners participeren. In 1991 heeft dit een juridische status gekregen. De Euregio manifesteert zich doordat in de desbetreffende gebieden vooral veel samenwerking bestaat tussen universiteiten, hogescholen en het bedrijfsleven. Getalsmatig en qua economisch gewicht zou voor de nieuwe fusiegemeente Sittard-Geleen binnen deze structuur een grotere rol weggelegd kunnen zijn dan voor Sittard en Geleen voorheen. Ook het cultureel-educatieve klimaat van Sittard zou deze status rechtvaardigen. Zie de artikelen Euregio Maas-Rijn, Sittard en Geleen.

Stedenbanden[bewerken]

Binnen de gemeente Sittard-Geleen hebben Born en Geleen een of meerdere stedenbanden.[2]

Born:

Geleen:

Sport[bewerken]

DIS-familieloop[bewerken]

Sinds 2006 wordt in Sittard-Geleen jaarlijks de DIS-familieloop gehouden. Dit is een evenement om de inwoners van de gemeente meer in beweging te krijgen. De DIS-familieloop heeft een parcours dat elk jaar verschild, maar gaat altijd rondom het natuurgebied Watersley. In 2010 lagen de start en de finish op de Markt in Sittard.[3]

Eneco Tour[bewerken]

Op 16 augustus 2013 wordt de de individuele tijdrit tijdens de Eneco Tour 2013 hier verreden.

Geboren in of verbonden met Sittard-Geleen[bewerken]

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties