Jorinde en Joringel

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Stamps of Germany (DDR) 1969, MiNr 1450.jpg
Stamps of Germany (DDR) 1969, MiNr 1451.jpg

Jorinde en Joringel is een sprookje uit Kinder- und Hausmärchen, de verzameling van de gebroeders Grimm, met als nummer KHM69. De oorspronkelijke naam is Jorinde und Joringel.

Het verhaal[bewerken]

Leeswaarschuwing: Onderstaande tekst bevat details over de inhoud en/of de afloop van het verhaal.

De aartstovenares woont alleen in een groot kasteel in het bos, 's nachts neemt ze de gedaante aan van een kat of nachtuil. Ze lokt wild en vogels en slacht deze, waarna ze de dieren kookt. Als een mens in de cirkel rond het kasteel komt, moet hij stil blijven staan. Pas als de tovenares diegene met een toverspreuk bevrijdt, kan hij weer bewegen. Onschuldige jonge meisjes worden veranderd in een vogel en deze komen vast te zitten in een mand in het kasteel. Er zijn al zevenduizend vogels verzameld.

Het meisje Jorinde is mooier dan alle andere meisjes en ze is getrouwd met de knappe Joringel. Ze gaan wandelen in het bos en Joringel waarschuwt Jorinde voor het kasteel, terwijl een tortelduif zijn lied zingt. Jorinde en Joringel worden erg verdrietig en hebben het gevoel dat ze moeten sterven. Ze weten niet hoe ze thuis moeten komen en de zon staat nog half boven de berg en is voor de helft al onder gegaan. Dan ziet Joringel dat ze vlak bij de oude muur van het kasteel zijn en hij wordt bang, terwijl Jorinde een liedje zingt.

Mijn vogel met zijn ringetje rood zingt lijden, lijden, lijden hij zingt voor het duifje over zijn dood zingt lijden, lij -twiet-twiet-twiet

Jorinde is veranderd in een nachtegaal en de nachtuil vliegt driemaal om haar heen. Joringel kan zich niet meer bewegen en staat als een steen stil. De nachtuil verandert in de bosjes in de oude magere en gele kromme vrouw met grote rode ogen en kromme neus. De aartstovenares vangt de nachtegaal en neemt die mee. Na een tijdje komt ze terug en zegt ze: "Gegroet Zachiël, schijnt het maantje in de mand, maak los die band", waarna Joringel weer bewegen kan. Joringel smeekt de vrouw om Jorinde terug te geven, maar moet alleen verder. Hij gaat schapen hoeden in een dorp en loopt vaak rond het kasteel.

Joringel droomt over een bloedrode bloem met een grote parel er in. Hij plukt de bloem en gaat naar het kasteel, alles wat de bloem aanraakt wordt bevrijd van de betovering. Hij gaat op zoek naar de bloem tot de negende dag en vindt een bloem met een grote dauwdruppel en gaat naar het kasteel. Hij versteent niet en opent de poort met de bloem, op de binnenplaats hoort hij de vogels.

De tovenares voert de zevenduizend vogels en wil haar gal over Joringel braken, maar ze kan niet dicht bij hem komen. De vrouw gaat er met een mandje vandoor, maar Joringel raakt haar en de vogel aan. De tovenares kan niet meer toveren en Jorinde krijgt haar menselijke gedaante terug. Joringel verandert ook alle andere vogels weer in meisjes en met Jorinde gaat hij naar huis.

Achtergronden bij het verhaal[bewerken]

Bronnen[bewerken]

  • Grimm, volledige uitgave (vertaald door Ria van Hengel in 2005)

Assepoester · Berenpels · Bontepels · Broertje en zusje · Bruidskeuze · De anjer · De arme en de rijke · De arme jongen in het graf · De arme molenaarsknecht en het katje · De bijenkoningin · De boden van de dood · De boer en de duivel · De Bremer stadsmuzikanten · De broodkruimels op de tafel · De bruiloft van vrouw Vos · De dood als peet · De dood van het hennetje · De dorsvlegel uit de hemel · De drie broers · De drie gelukskinderen · De drie handwerksgezellen · De drie heelmeesters · De drie luiaards · De drie mannetjes in het bos · De drie slangenbladeren · De drie spinsters · De drie talen · De drie veren · De drie vogeltjes · De drie zwarte prinsessen · De duivel en zijn grootmoeder · De duivel met de drie gouden haren · De duur van het leven · De ganzenhoedster · De ganzenhoedster aan de bron · De gauwdief en zijn meester · De geest in de fles · De geschenken van het kleine volkje · De gestolen duit · De glazen doodskist · De goede ruil · De gouden gans · De gouden sleutel · De gouden vogel · De goudkinderen · De Grafheuvel · De groente-ezel · De haas en de egel · De hanenbalk · De hazelaar · De heldere zon brengt het aan het licht · De hemelse bruiloft · De hoefnagel · De hond en de mus · De huishouding · De ijzeren kachel · De jonge reus · De jood in de doornstruik · De kabouters · De kikkerkoning · De kleermaker in de hemel · De koning van de gouden berg · De koningszoon die nergens bang voor was · De korenaar · De kristallen bol · De laarzen van buffelleer · De luie spinster · De maan · De meesterdief · De mus en zijn vier kinderen · De ondankbare zoon · De oude bedelares · De oude grootvader en zijn kleinzoon · De oude Hildebrand · De oude Rinkrank · De oude Sultan · De oude vrouw in het bos · De peetoom · De raaf · De raap · De ransel, het hoedje en het hoorntje · De rattenvanger van Hamelen · De reus en de kleermaker · De roerdomp en de hop · De roetzwarte broer van de duivel · De roversbruidegom · De schol · De schrandere knecht · De sterrendaalders · De stukgedanste schoentjes · De trommelslager · De trouwe Johannes · De twaalf broeders · De twaalf jagers · De twaalf luie knechten · De twee gebroeders · De twee koningskinderen · De twee reisgezellen · De uil · De verstandige boerendochter · De verstandige lieden · De vier kunstvaardige broers · De volleerde jager · De vos en de ganzen · De vos en de kat · De vos en de moeder van zijn petekind · De vos en het paard · De ware bruid · De waternimf · De waternimf in de vijver · De witte slang · De witte en de zwarte bruid · De wolf en de mens · De wolf en de vos · De wolf en de zeven geitjes · De wonderlijke speelman · De zes dienaren · De zes zwanen · De zeven Zwaben · De zeven raven · De zingende springende leeuwerik · De zoete pap · Dokter Weetal · Doornroosje · Duimendik · Duimpje de wereld in · Eenoogje, tweeoogje en drieoogje · Eva's ongelijke kinderen · Frieder en Katherliesje · Gelukkige Hans · Hans en Grietje · Hans viert bruiloft · Hans-mijn-egel · Hazekebruid · Het aardmanneke · Het blauwe licht · Het boerke · Het boerke in de hemel · Het boshuis · Het dappere snijdertje · Het doodshemdje · Het eigenzinnige kind · Het ezeltje · Het gedierte van de Heer en de Duivel · Het gespuis · Het herdersjongetje · Het huishouden van kat en muis · Het kind van Maria · Het lammetje en het visje · Het leugensprookje uit Ditmar · Het mannetje dat jong gegloeid werd · Het meisje zonder handen · Het meiske van Brakel · Het mooie Katrinelletje en Pief Paf Poltrie · Het raadsel · Het snuggere snijdertje · Het sprookje van Luilekkerland · Het water des levens · Het winterkoninkje · Het winterkoninkje en de beer · Het zingende botje · IJzeren Hans · Jonkvrouw Maleen · Jorinde en Joringel · Klitten · Klosje, schietspoel en naald · Knappe Elsje · Knoest en zijn drie zonen · Koning Lijsterbaard · Lief en leed samen delen · Luie Hein · Luisje en Vlootje · Magere Liesje · Meester Priem · Meneer Korbes · Met z'n zessen de hele wereld rond · Op reis gaan · Raadselsprookje · Raponsje · Repelsteeltje · Roodkapje · Simeliberg · Slangensprookje · Slimme Grietje · Slimme Hans · Sneeuwwitje · Sneeuwwitje en Rozerood · Speelhans · Sprookje van iemand die erop uittrok om te leren griezelen · Sterke Hans · Strohalm, kooltje vuur en boontje · Tafeltje dek je, ezeltje strek je en knuppel uit de zak · Trouwe Ferdinand en Ontrouwe Ferdinand · Van de visser en zijn vrouw · Van de wachtelboom · Van het muisje, het vogeltje en de braadworst · Vleerkens vogel · Vogel Grijp · Vondevogel · Vrijer Roland · Vrolijke Frans · Vrouw Holle · Vrouw Trui