Van de wachtelboom

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Afbeelding door Moritz von Schwind

Van de wachtelboom of De jeneverboom is een sprookje uit Kinder- und Hausmärchen, de verzameling van de gebroeders Grimm, met als nummer KHM47. De oorspronkelijke naam is Von dem Machandelboom.

Het verhaal[bewerken]

Leeswaarschuwing: Onderstaande tekst bevat details over de inhoud en/of de afloop van het verhaal.

Zo'n tweeduizend jaar geleden leefden een mooie vrome vrouw en een rijke man, ze hielden erg veel van elkaar maar hadden geen kinderen. De vrouw bidt en voor hun huis staat een jeneverboom in de tuin. Ze schilt in een winter een appel onder de boom en snijdt zich, het bloed valt in de sneeuw. Ze wenst dat ze een kind had zo rood als bloed en zo wit als sneeuw. Na een maand is de sneeuw gesmolten en na twee maanden is alles groen. De bloemen komen na drie maanden tevoorschijn en de bomen lopen uit in de vierde maand. In de vijfde maand staat de vrouw weer onder de jeneverboom en ze valt op haar knieën van vreugde. Na de zesde maand worden de vruchten dik en ze wordt erg stil. In de zevende maand plukt ze jeneverbessen en eet er gulzig van, ze wordt treurig en ziek. In de achtste maand loopt ze huilend naar haar man en vraagt of hij haar onder de jeneverboom begraaft als ze sterft. En na de negende maand bevalt ze van haar kind dat zo wit is als sneeuw en zo rood als bloed, ze ziet het kind en is blij dat ze sterft.

Haar man begraaft haar onder de jeneverboom. Hij is erg verdrietig, maar neemt na een tijdje een nieuwe vrouw. Hij krijgt een dochter, het eerste kind was een zoon. De nieuwe vrouw is jaloers op het eerste kind en behandelt het erg slecht. Ze wordt opgestookt door de duivel en vraagt zich af hoe ze er voor kan zorgen dat haar dochter alles zal erven. De dochter vraagt op de voorraadzolder aan haar moeder of ze een appel mag en of haar broertje er ook één krijgt. De moeder gooit de appel in een kist en als de zoon vraagt of hij een appel mag, mag hij hem pakken. Ze klapt het deksel dicht en het hoofd van het jongetje valt tussen de appels. Ze haalt een witte doek en bindt het hoofd weer vast, zodat er niks te zien is.

Marleentje komt bij haar moeder en zegt dat haar broertje met een spierwit gezicht en een appel in zijn hand op een stoel zit. Hij zegt niks tegen haar, en moeder zegt dat ze hem moet slaan als hij opnieuw blijft zwijgen. Marleentje komt al snel terug en vertelt huilend dat ze het hoofd van broertje heeft afgeslagen. Moeder zegt dat Marleentje moet zwijgen, ze zullen hem koken in azijn en alles geheimhouden. De tranen van Marleentje vallen in de pan, zodat er geen zout nodig is. Als vader thuiskomt, vraagt hij waar zijn zoon is. Moeder zet hem een schaal met ragout voor en vertelt dat broertje naar zijn oudoom is gegaan en daar zes weken wil blijven. De man eet alles op en Marleentje gaat naar de kast en haalt haar mooiste zijden doek tevoorschijn.

Ze haalt de botjes van tafel en begraaft ze onder de jeneverboom. De jeneverboom begint te bewegen en er stijgt een nevel op. In de nevel brandt een vuur en er komt een prachtige vogel tevoorschijn. De vogel vliegt weg en de boom is weer normaal. Marleentje weet dat haar broer nog leeft en gaat vrolijk naar binnen. De vogel strijkt neer op het dak van een goudsmid en zingt over de gebeurtenissen. De goudsmid was bezig met een gouden ketting en loopt naar buiten, hij is zo verrukt van het geluid dat hij niet merkt een muil te verliezen. Op een sok en een muil en met zijn voorschoot nog om, met een tang en de gouden ketting loopt hij naar de vogel. Hij vraagt of hij nogmaals zingen wil, en moet dan de gouden ketting geven. De vogel zingt opnieuw en vliegt met de gouden ketting naar de schoenmaker, waar hij het lied herhaalt.

De schoenmaker roept zijn vrouw en dochter en kinderen en gezellen, de leerjongens en de dienstmeid. De vogel is mooi met zijn vuurrode en groene veren en een hals als van goud, met ogen als sterren. De schoenmaker vraagt of de vogel nogmaals wil zingen, zodat iedereen het horen kan en stuurt zijn vrouw naar binnen om een paar rode schoenen te halen. De vogel herhaalt het lied en vliegt met de ketting in zijn rechter- en de schoenen in zijn linkerpoot naar de molen. Er zitten twintig molenaarsknechten en de vogel strijkt neer op de lindeboom en zingt, waarna de molenaarsknechten ophouden met hakken. Ze vragen nogmaals te zingen en de vogel wil de molensteen, waarna hij het liedje herhaalt. Met de molensteen om zijn hals vliegt hij naar het huis van zijn vader.

De vader voelt zich opeens gelukkig en voelt aan een oude bekende te zullen zien. Zijn vrouw is juist erg bang en Marleentje huilt in een hoekje. De vogel begint te zingen en de vader ruikt kaneel, hij loopt naar buiten en de gouden ketting valt om zijn nek. De vrouw valt flauw en Marleentje gaat naar buiten. Ze krijgt de schoenen van de vogel en begint meteen te dansen als ze deze aangetrokken heeft. Voor de vrouw vergaat de wereld en ze gaat naar buiten, maar krijgt dan de molensteen om haar nek. Ze wordt verpletterd en de vader en Marleentje zien vuur en rook opstijgen vanaf die plek. Het kleine broertje staat er en met Marleentje en vader aan de hand, gaat hij naar binnen om te eten.

Achtergronden bij het verhaal[bewerken]

De jeneverbes
De jeneverbes

Assepoester · Berenpels · Bontepels · Broertje en zusje · Bruidskeuze · De anjer · De arme en de rijke · De arme jongen in het graf · De arme molenaarsknecht en het katje · De bijenkoningin · De boden van de dood · De boer en de duivel · De Bremer stadsmuzikanten · De broodkruimels op de tafel · De bruiloft van vrouw Vos · De dood als peet · De dood van het hennetje · De dorsvlegel uit de hemel · De drie broers · De drie gelukskinderen · De drie handwerksgezellen · De drie heelmeesters · De drie luiaards · De drie mannetjes in het bos · De drie slangenbladeren · De drie spinsters · De drie talen · De drie veren · De drie vogeltjes · De drie zwarte prinsessen · De duivel en zijn grootmoeder · De duivel met de drie gouden haren · De duur van het leven · De ganzenhoedster · De ganzenhoedster aan de bron · De gauwdief en zijn meester · De geest in de fles · De geschenken van het kleine volkje · De gestolen duit · De glazen doodskist · De goede ruil · De gouden gans · De gouden sleutel · De gouden vogel · De goudkinderen · De Grafheuvel · De groente-ezel · De haas en de egel · De hanenbalk · De hazelaar · De heldere zon brengt het aan het licht · De hemelse bruiloft · De hoefnagel · De hond en de mus · De huishouding · De ijzeren kachel · De jonge reus · De jood in de doornstruik · De kabouters · De kikkerkoning · De kleermaker in de hemel · De koning van de gouden berg · De koningszoon die nergens bang voor was · De korenaar · De kristallen bol · De laarzen van buffelleer · De luie spinster · De maan · De meesterdief · De mus en zijn vier kinderen · De ondankbare zoon · De oude bedelares · De oude grootvader en zijn kleinzoon · De oude Hildebrand · De oude Rinkrank · De oude Sultan · De oude vrouw in het bos · De peetoom · De raaf · De raap · De ransel, het hoedje en het hoorntje · De rattenvanger van Hamelen · De reus en de kleermaker · De roerdomp en de hop · De roetzwarte broer van de duivel · De roversbruidegom · De schol · De schrandere knecht · De sterrendaalders · De stukgedanste schoentjes · De trommelslager · De trouwe Johannes · De twaalf broeders · De twaalf jagers · De twaalf luie knechten · De twee gebroeders · De twee koningskinderen · De twee reisgezellen · De uil · De verstandige boerendochter · De verstandige lieden · De vier kunstvaardige broers · De volleerde jager · De vos en de ganzen · De vos en de kat · De vos en de moeder van zijn petekind · De vos en het paard · De ware bruid · De waternimf · De waternimf in de vijver · De witte slang · De witte en de zwarte bruid · De wolf en de mens · De wolf en de vos · De wolf en de zeven geitjes · De wonderlijke speelman · De zes dienaren · De zes zwanen · De zeven Zwaben · De zeven raven · De zingende springende leeuwerik · De zoete pap · Dokter Weetal · Doornroosje · Duimendik · Duimpje de wereld in · Eenoogje, tweeoogje en drieoogje · Eva's ongelijke kinderen · Frieder en Katherliesje · Gelukkige Hans · Hans en Grietje · Hans viert bruiloft · Hans-mijn-egel · Hazekebruid · Het aardmanneke · Het blauwe licht · Het boerke · Het boerke in de hemel · Het boshuis · Het dappere snijdertje · Het doodshemdje · Het eigenzinnige kind · Het ezeltje · Het gedierte van de Heer en de Duivel · Het gespuis · Het herdersjongetje · Het huishouden van kat en muis · Het kind van Maria · Het lammetje en het visje · Het leugensprookje uit Ditmar · Het mannetje dat jong gegloeid werd · Het meisje zonder handen · Het meiske van Brakel · Het mooie Katrinelletje en Pief Paf Poltrie · Het raadsel · Het snuggere snijdertje · Het sprookje van Luilekkerland · Het water des levens · Het winterkoninkje · Het winterkoninkje en de beer · Het zingende botje · IJzeren Hans · Jonkvrouw Maleen · Jorinde en Joringel · Klitten · Klosje, schietspoel en naald · Knappe Elsje · Knoest en zijn drie zonen · Koning Lijsterbaard · Lief en leed samen delen · Luie Hein · Luisje en Vlootje · Magere Liesje · Meester Priem · Meneer Korbes · Met z'n zessen de hele wereld rond · Op reis gaan · Raadselsprookje · Raponsje · Repelsteeltje · Roodkapje · Simeliberg · Slangensprookje · Slimme Grietje · Slimme Hans · Sneeuwwitje · Sneeuwwitje en Rozerood · Speelhans · Sprookje van iemand die erop uittrok om te leren griezelen · Sterke Hans · Strohalm, kooltje vuur en boontje · Tafeltje dek je, ezeltje strek je en knuppel uit de zak · Trouwe Ferdinand en Ontrouwe Ferdinand · Van de visser en zijn vrouw · Van de wachtelboom · Van het muisje, het vogeltje en de braadworst · Vleerkens vogel · Vogel Grijp · Vondevogel · Vrijer Roland · Vrolijke Frans · Vrouw Holle · Vrouw Trui