De drie spinsters

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
De drie spinsters bieden hun diensten aan, Grimm's Household Tales, 1912

De drie spinsters is een sprookje uit Kinder- und Hausmärchen, de verzameling van de gebroeders Grimm, met als nummer KHM14. De oorspronkelijke naam is Die drei Spinnerinnen.

Het verhaal[bewerken]

Leeswaarschuwing: Onderstaande tekst bevat details over de inhoud en/of de afloop van het verhaal.

Een moeder geeft haar dochter een pak slaag omdat ze ondanks vele verzoeken niet wil spinnen. De koningin rijdt langs en hoort het huilen van het meisje en vraagt wat er aan de hand is. De moeder schaamt zich voor haar luie dochter en vertelt dat het meisje niet wil ophouden met spinnen, ze is arm en heeft niet genoeg vlas om aan de behoefte van haar dochter te voldoen. De koningin vertelt dat ze blij wordt van een snorrend spinnewiel en ze heeft vlas genoeg, ze vraagt of het meisje met haar mee mag naar het paleis. Het meisje wordt naar boven gebracht, waar drie kamers vol met het mooiste vlas aanwezig zijn. Als het gesponnen is, krijgt het meisje de oudste zoon van de koningin tot gemaal. Haar ijver is voldoende als bruidsschat.

Als het meisje alleen is, begint ze te huilen. Zelfs in driehonderd jaar kan ze al het vlas niet spinnen en ze doet drie dagen lang helemaal niks. De koningin komt op de derde dag kijken en vraagt waarom er niet gesponnen is. Het meisje vertelt dat ze te droevig is door het vertrek uit haar moeders huis. De koningin accepteert het excuus maar vertelt het meisje dat ze de volgende dag wel moet beginnen. Het meisje ziet buiten drie vrouwen aankomen en de eerste heeft een brede platvoet, de tweede een grote onderlip en de derde een brede duim. Ze bieden aan haar te helpen met spinnen op voorwaarde dat het meisje hen als nichten uitnodigt op het huwelijksfeest. Het meisje mag zich niet voor de vrouwen schamen en ze beginnen met het werk.

De eerste trekt aan de draad en trapt op het wiel, de tweede likt aan de draad en de derde draait hem rond en tikt met haar vinger op de tafel, waarbij een tol fijn gesponnen garen op de grond valt. Als al het vlas is gesponnen, vertrekken de dames en herinneren het meisje aan haar belofte. De koningin begint met de voorbereiding van de bruiloft en de prins is blij zo'n ijverige vrouw te krijgen. De drie vrouwen worden uitgenodigd als nichten van de bruid en de bruidegom vraagt zich af hoe zijn bruid aan zulke lelijke familieleden komt. De eerste vrouw vertelt dat ze een brede voet heeft gekregen van het trappen, de tweede vrouw vertelt dat haar lip is gaan hangen van het likken en de derde vertelt dat haar duim zo breed is door het draaien. De koningszoon verbiedt zijn bruid dan ooit weer een spinnewiel aan te raken.

Achtergronden bij het verhaal[bewerken]

De drie nornen en de levensdraad
  • Het sprookje komt uit Hessen en Corvei.
  • Het sprookje is in heel Europa bekend.
  • In de eerste editie van Kinder- und Hausmärchen stond een kortere variant van het sprookje, Von dem bösen Flachsspinnen, beschreven. In dit sprookje gaat de koning op reis en laat veel vlas achter om door zijn dochters te worden gesponnen. Als hij terugkomt laat de koningin de drie lelijke vrouwen zien en de koning wil dan niet langer dat er door zijn dochters gesponnen wordt.
  • Giambattista Basile publiceerde een vergelijkbaar sprookje, dit is ouder dan de versie beschreven door de gebroeders Grimm.
  • Het getal drie komt verschillende keren voor in het sprookje.
  • De drie spinsters zijn volgens de Grimms verwant met Urd, Verdandi en Skuld, de drie Nornen uit de Noordse mythologie. De drie vrouwen komen op verschillende wijze voor in de vele sprookjes, in andere varianten tranen de ogen van de eerste vrouw door stof van het vlas, heeft de tweede een grote mond en is de derde vrouw dik. In de Griekse mythologie is dit Moira, met als gedaanten Klotho, Lachesis en Atropos. Zie ook de drie Horen en triade. Het verwijst naar het spinnen van de levensdraad. Denk ook aan de drie goede feeën uit Doornroosje (KHM53), de draad van Ariadne en het labyrint van de Minotaurus. Frigg spint de wolken en Vrouw Holle schudt haar beddengoed, zodat sneeuw verschijnt. Zie ook moedergodin.
  • Luie en ijverige spinsters komen voor in Vrouw Holle (KHM24), De zes zwanen (KHM49), De luie spinster (KHM 128), Klitten (KHM156), De waternimf in de vijver (KHM181), Het klosje, de schietspoel en de naald (KHM188).
  • Het sprookje heeft veel overeenkomsten met Repelsteeltje (KHM55), maar verschilt ook op veel punten.
  • Perchta wordt ook voorgesteld als Butzebercht, een oude vrouw met mismaakte voet (een ganzen- of zwanenvoet, dit komt door het vele spinnen).

Assepoester · Berenpels · Bontepels · Broertje en zusje · Bruidskeuze · De anjer · De arme en de rijke · De arme jongen in het graf · De arme molenaarsknecht en het katje · De bijenkoningin · De boden van de dood · De boer en de duivel · De Bremer stadsmuzikanten · De broodkruimels op de tafel · De bruiloft van vrouw Vos · De dood als peet · De dood van het hennetje · De dorsvlegel uit de hemel · De drie broers · De drie gelukskinderen · De drie handwerksgezellen · De drie heelmeesters · De drie luiaards · De drie mannetjes in het bos · De drie slangenbladeren · De drie spinsters · De drie talen · De drie veren · De drie vogeltjes · De drie zwarte prinsessen · De duivel en zijn grootmoeder · De duivel met de drie gouden haren · De duur van het leven · De ganzenhoedster · De ganzenhoedster aan de bron · De gauwdief en zijn meester · De geest in de fles · De geschenken van het kleine volkje · De gestolen duit · De glazen doodskist · De goede ruil · De gouden gans · De gouden sleutel · De gouden vogel · De goudkinderen · De Grafheuvel · De groente-ezel · De haas en de egel · De hanenbalk · De hazelaar · De heldere zon brengt het aan het licht · De hemelse bruiloft · De hoefnagel · De hond en de mus · De huishouding · De ijzeren kachel · De jonge reus · De jood in de doornstruik · De kabouters · De kikkerkoning · De kleermaker in de hemel · De koning van de gouden berg · De koningszoon die nergens bang voor was · De korenaar · De kristallen bol · De laarzen van buffelleer · De luie spinster · De maan · De meesterdief · De mus en zijn vier kinderen · De ondankbare zoon · De oude bedelares · De oude grootvader en zijn kleinzoon · De oude Hildebrand · De oude Rinkrank · De oude Sultan · De oude vrouw in het bos · De peetoom · De raaf · De raap · De ransel, het hoedje en het hoorntje · De rattenvanger van Hamelen · De reus en de kleermaker · De roerdomp en de hop · De roetzwarte broer van de duivel · De roversbruidegom · De schol · De schrandere knecht · De sterrendaalders · De stukgedanste schoentjes · De trommelslager · De trouwe Johannes · De twaalf broeders · De twaalf jagers · De twaalf luie knechten · De twee gebroeders · De twee koningskinderen · De twee reisgezellen · De uil · De verstandige boerendochter · De verstandige lieden · De vier kunstvaardige broers · De volleerde jager · De vos en de ganzen · De vos en de kat · De vos en de moeder van zijn petekind · De vos en het paard · De ware bruid · De waternimf · De waternimf in de vijver · De witte slang · De witte en de zwarte bruid · De wolf en de mens · De wolf en de vos · De wolf en de zeven geitjes · De wonderlijke speelman · De zes dienaren · De zes zwanen · De zeven Zwaben · De zeven raven · De zingende springende leeuwerik · De zoete pap · Dokter Weetal · Doornroosje · Duimendik · Duimpje de wereld in · Eenoogje, tweeoogje en drieoogje · Eva's ongelijke kinderen · Frieder en Katherliesje · Gelukkige Hans · Hans en Grietje · Hans viert bruiloft · Hans-mijn-egel · Hazekebruid · Het aardmanneke · Het blauwe licht · Het boerke · Het boerke in de hemel · Het boshuis · Het dappere snijdertje · Het doodshemdje · Het eigenzinnige kind · Het ezeltje · Het gedierte van de Heer en de Duivel · Het gespuis · Het herdersjongetje · Het huishouden van kat en muis · Het kind van Maria · Het lammetje en het visje · Het leugensprookje uit Ditmar · Het mannetje dat jong gegloeid werd · Het meisje zonder handen · Het meiske van Brakel · Het mooie Katrinelletje en Pief Paf Poltrie · Het raadsel · Het snuggere snijdertje · Het sprookje van Luilekkerland · Het water des levens · Het winterkoninkje · Het winterkoninkje en de beer · Het zingende botje · IJzeren Hans · Jonkvrouw Maleen · Jorinde en Joringel · Klitten · Klosje, schietspoel en naald · Knappe Elsje · Knoest en zijn drie zonen · Koning Lijsterbaard · Lief en leed samen delen · Luie Hein · Luisje en Vlootje · Magere Liesje · Meester Priem · Meneer Korbes · Met z'n zessen de hele wereld rond · Op reis gaan · Raadselsprookje · Raponsje · Repelsteeltje · Roodkapje · Simeliberg · Slangensprookje · Slimme Grietje · Slimme Hans · Sneeuwwitje · Sneeuwwitje en Rozerood · Speelhans · Sprookje van iemand die erop uittrok om te leren griezelen · Sterke Hans · Strohalm, kooltje vuur en boontje · Tafeltje dek je, ezeltje strek je en knuppel uit de zak · Trouwe Ferdinand en Ontrouwe Ferdinand · Van de visser en zijn vrouw · Van de wachtelboom · Van het muisje, het vogeltje en de braadworst · Vleerkens vogel · Vogel Grijp · Vondevogel · Vrijer Roland · Vrolijke Frans · Vrouw Holle · Vrouw Trui