Naar inhoud springen

Portaal:Nederlands

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Nederlands
Inleiding

Het Nederlands is een West-Germaanse taal, de meest gebruikte taal in Nederland en België, de officiële taal van Suriname en een van de drie officiële talen van België. Binnen het Koninkrijk der Nederlanden is het Nederlands ook een officiële taal van Aruba, Curaçao en Sint-Maarten. Het Nederlands is na Engels en Duits de meest gesproken Germaanse taal. In de Europese Unie spraken in 2019 ongeveer 24 miljoen mensen Nederlands als eerste taal, en een bijkomende acht miljoen als tweede taal. Het Nederlands is daarmee kwantitatief de achtste taal binnen de EU.

Lees verder...

Artikel van de maand

De Nederlandse spelling van plaatsnamen is niet altijd een eenvoudig probleem. In Nederland is bijvoorbeeld de spelling -sch in 1947 overal daar waar de 'ch' stom was afgeschaft, behalve in de uitgang -isch. Zo werd mensch dus mens. Ook in België werd dat gedaan in het jaar daarvoor. Toch was er een verschil tussen beide landen, want in Nederland werden de plaatsnamen daar niet onder gerekend, in België wel. In Nederland zou dat nog bij een latere gelegenheid geregeld worden, maar het is er nooit van gekomen. Vandaar dat het nog altijd 's-Hertogenbosch is met -sch en dat men daar Bossche bollen kan eten.

Er bestaat zeker niet alleen in Nederland een zekere huiver om aan de spelling van plaatsnamen te komen. Dit conservatisme in de spelling van namen heeft soms tot gevolg dat in de spreektaal een plaats heel verschillend genoemd kan worden dan in de schrijftaal. In Canada bijvoorbeeld zegt men 'tronno' maar men schrijft Toronto en in de VS zegt men in Connecticut toch echt 'connetticut'. Ook in Nederland zijn veel voorbeelden hiervan te vinden. Men zegt 'dort', 'gorkum', 'woerkom', 'noten' en 'menheerse' maar men schrijft Dordrecht, Gorinchem, Woudrichem, Othene en Middelharnis.

Overigens geldt dat vooral voor de oud-ingezetenen van deze plaatsen. Nieuw-ingezetenen (veelal sprekers van Standaardnederlands) en soms ook de plaatselijke politici, grijpen vaak terug op de geschreven vorm en herstellen zo een uitspraak die lang niet meer te horen was. Vaak doet men dat uit huiver om 'dialect' te spreken, soms ook omdat men niet anders weet. Soms wint echter de streektaal.

Meer...

Dialect van de maand

Zeeuws is de overkoepelende term voor een groep Friso-Frankische taalvariëteiten die in het zuidwesten van Nederland - met name delen van de provincie Zeeland - een dialectcontinuüm vormen dat door sommige taalkundigen als een variant van de Nederlandse taal en door anderen als een aparte streektaal gezien wordt (zie Status als taal, dialect of variant).

De naam Zeeuws is al oud: het woord stamt uit de Middeleeuwen en is zélf een zuidwestelijk dialectwoord. In de talige betekenis treft men het ook al vroeg aan. Een door deskundigen van het Zeeuws vaak aangehaald citaat van Jacob van Maerlant (uit zijn heiligenleven van Sint-Franciscus) luidt:

Men moet om de rime te souken
Misselike tonghe [verscheidene talen] in bouken:
Duuts, Diets, Brabants, Vlaemsch, Zeeus;
Walsch, Latijn, Griex ende Hebreeus

Meer...

Wist je dat...
Buste van Van Dale in Sluis
Artikeloverzicht
Algemeen

Addy Kleijngeld - Algemene Nederlandse Spraakkunst - Bargoens - Berbice-Nederlands - Johan Hendrik van Dale - Diets - Eenheids-pluralislijn - Frans-Vlaams - Genootschap Onze Taal - Geschiedenis van het Nederlands - Hebban olla vogala - Heliand - Hete hangijzers in het Nederlands - Hollands (dialect) - Hoofdtelwoord - IJ (digraaf) - Internettaal - Javindo - Jersey Dutch - Klankinventaris van het Nederlands - Lijst van Franse woorden en uitdrukkingen in de Nederlandse taal - Lexicon van Nederlandse nationaalsocialistische terminologie - Lijst van Nederlandse spreekwoorden - Lijst van namen met ij-y-verandering - Lijst van sterke werkwoorden in het Nederlands - Lijst van uitdrukkingen en gezegden ontleend aan de Bijbel - Middelnederlands - Mohawk Dutch - Murks - Nederfrankisch - Nederengels - Nederlands (naam) - Nederlandse Taalunie - Nederlandse creoolse talen - Nederlandse dialecten - Nederlandse grammatica - Negerhollands - Nieuwnederlands - Onze Taal - Opperlands - Oudnederfrankisch - Oudnederlands - Panninger linie - Pella-Nederlands - Petjo - Platdiets - Platdietse streek - Plautdietsch - Poldernederlands - Politieke terminologie in België - Rangtelwoord - Ripuarisch - Schepenbrief - Seksuele volkstaal en eufemismen - Skepi - Spellingbesluit - Standaardnederlands - Steenkolenduits - Steenkolenengels - Straattaal - Surinaams-Nederlands - Taaladviesdienst - Taalunieverdrag - Talen in Nederland - Telwoord - Titulatuur - Turbotaal - Tussentaal - Van Dale Groot woordenboek van de Nederlandse taal - Van Dale Uitgevers - Wikipedia:Lijst van veelvuldig gemaakte fouten in het Nederlands - Vlaams - Vlemsch - Voegwoord - Voerstreek (geografie en geschiedenis) - Lijst van Nederlandse voorzetsels - Wachtendonckse Psalmen - Werkwoord - Werkwoord (Nederlands) - Witte Boekje - Woord - Zachte g

Literatuur

Nederlandse literatuur - De aanslag - Het Achterhuis - Adriaan en Olivier - Alles went behalve een vent - Anabasis (Boudewijn Büch) - Armelia - Barbarber - Beekman en Beekman - Biedermeier - Blokken (boek) - Boerenpsalm - Buitenvrouw - Het Bureau - Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek - De Brakke Hond - De Gids (literatuur) - De Grote Vier - De Nieuwe Gids - De Schouw - De Tweeling - De zaak Alzheimer (boek) - Deltareeks - Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren - Dubbelspel (boek) - Eline Vere - De Encyclopedie van de Domheid - Frans-Vlaams - Geschiedenis van de Nederlandse literatuur - Grijpstra en De Gier - Joyce & Co - Kaas (boek) - De kamer - Karakter (boek) - Kees de jongen (boek) - Kinder- en Jeugdjury Vlaanderen - De Kleine Johannes - De kleine blonde dood (boek) - De Kleine Waarheid - Knielen op een bed violen - Kobus en Agnietje - Leidse Willeram - Lijst van personages uit Het Bureau - Lucifer (toneelstuk) - Max Havelaar (boek) - Mijn beter ik - Nederlandse nationaalsocialistische letterkunde - De omwenteling van 1830 - De Ontdekking van de Hemel - Oriëntatie (tijdschrift) - Pallieter (roman) - De Passievrucht (boek) - Prijs der Nederlandse Letteren - Project Laurens Jz Coster - Ripuarisch - Schilderboeck - Siegfried (roman) - De slavenring - Snikken en grimlachjes - Stichting Fonds voor de Letteren - Tachtigers - De tandeloze tijd - - Tijl Uilenspiegel - Tongkat - Turks Fruit (roman) - De uitvreter - Het verboden rijk - Verborgen gebreken (boek) - De vierde man - Vijftigers - Vluchtwegen - Dit wankel huis - Zaad op mijn huid - De zegen Gods door Waterloo - De zoontjesfabriek