Portaal:Nederlands

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
NedPortaal.png


Welkom op het portaal Nederlands!  
INLEIDING

Het Nederlands is een Indo-Europese en Germaanse, West-Germaanse, Nederduitse, Nederfrankische taal. Nederlands is de moedertaal van ruim 22 miljoen mensen. Binnen de Europese Unie (EU) nam het op een bepaald moment een zevende plaats in qua grootte van de talen van de EU. Het Nederlands wordt voornamelijk gesproken in Nederland, België (in de Vlaamse Gemeenschap) en Suriname. Ook op Aruba en op de Nederlandse Antillen (onderdeel van het Koninkrijk der Nederlanden) en voorts in de Franse Westhoek (het uiterste noorden van Frankrijk, onderdeel van Frans-Vlaanderen) en in (kleine) delen van Duitsland (veelal aan de westgrens) spreekt en leert men Nederlands. In het geval van de drie in de eerste alinea genoemde landen spreekt de Nederlandse Taalunie (NTU) sinds 1980 ook wel van Noord-Nederlands, Belgisch-Nederlands en Surinaams-Nederlands. In Zuid-Afrika en Indonesië (ofwel het voormalige Nederlands-Indië) wordt het Nederlands nog veel als bronnentaal gebruikt. Oude documenten en wetteksten zijn vaak opgesteld in het Nederlands. Ruim tienduizend studenten aldaar kunnen dan ook Nederlands lezen. In 2005 werd er in 40 landen aan ruim 220 universiteiten door 500 docenten Nederlands gedoceerd, Duitsland voorop met 30 vakgroepen, gevolgd door de Verenigde Staten van Amerika en Frankrijk met 20 universiteiten. 0,7 % van de Nieuw-Zeelanders zegt dat hun huistaal Nederlands is.

ARTIKEL VAN DE MAAND PRIMA ARTIKELS
Het Nederlands in de VS

Het Nederlands heeft in de Verenigde Staten een aanzienlijke status gehad. Thans is de nationale taal van de Verenigde Staten Engels, dit omdat de meeste kolonisten in "de dertien koloniën" uit Engeland, Schotland en Ierland kwamen.

In 1626 wordt het eiland Manhattan door de Nederlanders gekocht van de indianen voor zestig gulden. De Nederlanders stichtten er een redelijk grote kolonie dat zich uitstrekt van New Hampshire in het noorden tot de kust van Maryland in het zuiden. De kolonie wordt Nieuw-Nederland genoemd en de hoofdstad komt op Manhattan (thans het (zaken-)centrum van New York) en heette Nieuw-Amsterdam. Naast Nieuw-Nederland lag de Engelse kolonie New England (Nieuw-Engeland), het was duidelijk dat de bevolking ginder een stuk sneller groeide. De Nederlanders hadden een tekort aan mankracht, er woonde rond 1650 maar 7000 mensen daar. Dit waren echter niet alleen Nederlandstaligen maar ook veel Walen gingen in de kolonie wonen. Er leefden ook grote groepen Scandinaviërs, Engelsen, Fransen en Duitsers in Nieuw-Amsterdam. En er leefden natuurlijk Indianen in het gebied, de Nederlanders waren niet meer dan de grootste minderheid. Toch was de lingua franca het Nederlands. Veel indianen leerden een vereenvoudigd-Nederlands om handel met de Nederlanders makkelijk te maken. In 1674 ging de kolonie definitief in Engelse handen. Maar veel namen van plaatsen zijn kenmerkend voor de Nederlandse overheersing.

Meer...

Vorige en toekomstige artikels...

DIALECT VAN DE MAAND WIST JE DAT?

Snekers is het dialect van de stad Sneek in Friesland. Het is geen variant van het Fries, maar van het Hollands. Het dialect komt sterk overeen met dat van de steden Leeuwarden, Bolsward, Harlingen, Franeker, Stavoren, Dokkum en de dorpen Kollum en Heerenveen, die gezamenlijk als 'Stadsfries' bekend staan. Sterk hierop gelijkende dialecten zijn het Bildts, Midslands op Terschelling en het Amelands, die net als het Stadsfries terug te voeren zijn op Hollandse spreektalen van voor 1700, waarschijnlijk al van voor 1600.

Geschiedenis[bewerken]

Tot 1900 had het Snekers een zeker prestige: ook de maatschappelijke bovenlaag sprak Snekers. Buiten Holland was het aantal sprekers van Standaard Nederlands nog zeer beperkt. Net als in Vlaanderen tot ver na de oorlog het geval was, sprak iedereen thuis nog dialect.

Het dialect zal ontstaan zijn als taal van de elite, maar werd rond 1800 in alle bevolkingslagen gesproken. In Sneek was het Fries toen nauwelijks aanwezig, dit in tegenstelling tot kleinere steden als Bolsward en Dokkum. Overigens hebben veel dialectsprekers nog altijd een zeker dédain ten opzichte van het Fries, dat inmiddels maatschappelijk een veel hogere status gekregen heeft dan het Snekers.

In de loop van de twintigste eeuw gleed het dialect snel af in aanzien. Door de druk van scholing, mobiliteit en de media is - zoals overal - de rol van het dialect als omgangstaal veel minder belangrijk geworden. In het geval van Sneek komen daar de sterke instroom van plattelanders en vreemdelingen nog eens bij. Men spreekt tegen onbekenden Nederlands, soms Fries, maar zelden Snekers.

Meer...

Vorige en toekomstige dialecten...

Buste van Van Dale in Sluis
OVERZICHT SPELLING

Spellingen schema.png
HULP GEVRAAGD AANVERWANTE PORTALEN


Portal.svg

Flag of Belgium.svg Portaal:België

Flag of the Netherlands.svg Portaal:Nederland

Flag of Suriname.svg Portaal:Suriname

Portaal Gesproken Wikipedia.png Portaal:Gesproken Wikipedia