Abdus Salam

Abdus Salam
29 januari 1926 – 21 november 1996
Abdus Salam (rond 1940)
Geboorteland	Pakistan
Geboorteplaats	Jhang
Nationaliteit	Pakistaans
Plaats van overlijden	Oxford
Nobelprijs voor de	Natuurkunde
In	1979
Reden	"Voor hun bijdragen aan de geünificeerde theorie van de zwakke kernkracht en het elektromagnetisme, waaronder de voorspelling van de zwakke neutrale stroom."
Samen met	Sheldon Lee Glashow Steven Weinberg
Voorganger(s)	Pjotr Kapitsa Arno Allan Penzias Robert Woodrow Wilson
Opvolger(s)	James Watson Cronin Val Logsdon Fitch
Portaal    Natuurkunde

Dr. Abdus Salam (Urdu:عبد السلام)(Jhang, Punjab (Pakistan), 29 januari 1926 – Oxford (Verenigd Koninkrijk), 21 november 1996) was een Pakistaanse natuurkundige. In 1979 kreeg hij samen met Sheldon Glashow en Steven Weinberg een Nobelprijs voor hun ontdekkingen over elektrozwakke wisselwerking. Salam is de eerste Nobelprijswinnaar van Pakistaanse afkomst en tevens eerste moslim Nobelprijswinnaar

Biografie

Jeugd

De vader van Abdus Salam was een ambtenaar bij het departement van onderwijs in het lokale bestuur. Zijn familie stond bekend om zijn gelovigheid en het vermogen om te leren.

Op 14-jarige leeftijd behaalde hij de hoogste cijfers ooit bij het staatsexamen in de universiteit van Punjab. Toen hij naar huis aan het fietsen was, werd hij verwelkomd door de inwoners van zijn stad. Hij kreeg een studiebeurs voor het Government College en behaalde zijn Master (MA is vergelijkbaar met HBO niveau) in 1946. In hetzelfde jaar kreeg hij nog een studiebeurs voor het St. John's College in Cambridge. Daar behaalde hij zijn Bachelor in natuur- en wiskunde met de hoogste cijfers.

Twee jaar later, in 1950, nam hij de Smith's Prize in ontvangst van de Universiteit van Cambridge voor meest opmerkelijke pre-doctorale bijdrage aan natuurkunde. Abdus Salam behaalde ook zijn Doctor of Philosophy in theoretische natuurkunde in Cambridge. Zijn thesis, uitgegeven in 1951, bevatte fundamenteel werk betreffende de kwantumelektrodynamica. Hierdoor verkreeg Abdus Salam internationaal reputatie.

Academische carrière

Na zijn promotie in 1951 keerde Salam terug na zijn vaderland naar de Government College als hoogleraar wiskunde waar hij aanbleef tot 1954. Gedurende deze periode was hij ook voorzitter van de faculteit wiskunde en hoogleraar aan de universiteit van Punjab.

Vanwege het wetenschappelijke isolement waar hij in verkeerde ging Salam terug nar Cambridge, naar St. Johns College waar hij in 1954 een baan aannam als hoogleraar wiskunde. In 1957 werd hij gevraagd voor een leerstoel aan het Imperial College of London waar hij samen met Paul Matthews de faculteit Theoretische Natuurkunde oprichtte.

In 1959 nam Salam een fellowship aan bij de Princeton-universiteit, waar hij Robert Oppenheimer ontmoette en met wie hij zijn ideeën uitwisselde over zijn onderzoekswerk met neutrino's. Samen bediscussieerden ze de basis van de elektrodynamica, de problemen en hun oplossingen waarbij Salam door Oppenheimer werd geprezen.

ICTP

Teleurgesteld door zijn ervaringen bij Pakistaanse hogescholen richtte Salam in 1964 in het Italiaanse Triest het Internationale Centrum voor Theoretische Fysica (ICTP) op; zijn vaderland Pakistan had zich voor zo'n wetenschappelijke instelling nooit interesse getoond. Een belangrijk doel van deze instelling is om een betere ondersteuning te geven aan jonge wetenschappers uit ontwikkelingslanden. Salam werd – naast zijn werkzaamheden als hoogleraar – directeur van dit instituut en was van 1993 tot aan zijn overlijden erelid in het bestuur. Tegenwoordig opereert het centrum onder beschermheerschap van UNESCO en het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA).

Wetenschappelijke carrière

In het begin van zijn carrière droeg Salam een belangrijke en betekenvolle bijdrage toe aan de kwantumelektrodynamica, kwantumveldtheorie, kwantumchromodynamica inclusief hun invloed op de deeltjes- en kernfysica. Hij werkte aan de theorie van de neutrino – een ongrijpbaar deeltje die voor het eerst was gepostuleerd door Wolfgang Pauli in de jaren 1930.

Hij introduceerde de Chiralsymmetrie in de theorie van neutrino's. De introductie van de Chiralsymmetrie speelde een cruciale rol in de daaropvolgende ontwikkeling van de theorie van de elektrozwakke wisselwerking. In 1960 bewees Salam en A. Komar dat de Yang-Mills-theorie voor deeltjes zonder massa (waaronder de W- en Z-bosonen) niet renomaliseerbaar was (later toonde Gerard 't Hooft aan dat het bewijs incompleet was).

Moeilijke relatie met Pakistaanse regering

Als lid van de Ahmadiyya Moslim Gemeenschap had Abdus Salam het moeilijk in Pakistan. Het is waarschijnlijk door dit lidmaatschap dat hij weinig medewerking en erkenning kreeg van de Pakistaanse regering. In 1974 verliet Salam Pakistan definitief als gevolg van de vervolging van ahmadi-moslims.

Onderscheidingen

Naast de Nobelprijs in 1979 won Salam vele internationale onderscheidingen, waaronder:

• Van de universiteit van Cambridge de Smith's Prize (1950), de Hopkins Prize en de Adams Prize (beide 1958)
• De eerste ontvanger van de Maxwell Medal (1962) van de Physical Society of Londen
• Hughes Medal (1976), Royal Medal (1978) en Copley Medal (1990) van de Royal Society
• Atoms for Peace Award van de Atoms for Peace Foundation
• Guthrie Medal (1976) van het Institute of Physics (IoP)
• Matteucci Medal (1978) van Società Italiana delle Scienze
• Albert Einsteinmedaille (1979) van UNESCO
• Lomonosov Gouden Medaille (1983) van de Russische Academie van Wetenschappen
• Nishan-i-Imtiaz (1979), voor uitmuntende prestaties in wetenschappelijke projecten in Pakistan

Verder kreeg hij enkele tientallen eredoctoraten van universiteiten uit de gehele wereld, waaronder een van de universiteit Gent (1988).

Bronnen, noten en/of referenties