Albert Michelson

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Nobelprijswinnaar  Albert Abraham Michelson
19 december 18529 mei 1931
Albert Abraham Michelson
Albert Abraham Michelson
Geboorteland Pruisen
Geboorteplaats Strzelno
Plaats van overlijden Pasadena
Nobelprijs Natuurkunde
Jaar 1907
Reden "Voor zijn optische precisie-instrumenten en het spectroscopisch en meteorologisch onderzoek dat daarmee is uitgevoerd."
Voorganger(s) Joseph John Thomson
Opvolger(s) Gabriel Jonas Lippmann
Portaal  Portaalicoon   Natuurkunde

Albert Abraham Michelson (Strzelno (Posen), 19 december 1852Pasadena (Californië), 9 mei 1931) was een in Pruisen, in het tegenwoordige Polen geboren Amerikaans natuurkundige die vooral bekend werd door zijn werk aan de meting van de lichtsnelheid, met een experimentele interferometer, en in het bijzonder door het Michelson-Morley-experiment.

Biografie[bewerken]

Michelson werd geboren in een joods gezin. Op driejarige leeftijd emigreerde hij met zijn ouders, Samuel en Rosalie Przlubska Michelson naar de Verenigde Staten. Hij groeide op in de goudmijnsteden van Murphys Camp, Californië en Virginia City, waar zijn vader handelaar was. Tijdens zijn middelbareschooljaren verbleef hij bij zijn tante, Henriette Levy – de moeder van schrijfster Harriet Lane Levy.

In 1869 verkreeg hij van president Ulysses S. Grant een speciale aanstelling bij de United States Naval Academy. Gedurende zijn vier jaren als adelborst aan de academie excelleerde Michelson in optica, warmte, klimatologie en tekenkunst. Na zijn afstuderen in 1873 en na twee jaar op zee keerde hij in 1875 terug naar de marine-academie. Tot 1879 was hij er instructeur in de natuur- en scheikunde, waarna hij gestationeerd werd op de Nautical Almanac Office in Washington D.C. (onderdeel van de United States Naval Observatory) om te werken met Simon Newcomb.

Het jaar daarop verkreeg hij een sabbatsjaar om zijn studie voort te zetten in Europa. Zo bezocht hij er de universiteiten van Berlijn en Heidelberg, het Collège de France en de École Polytechnique in Parijs. Na twee jaar Europa keerde hij terug naar de Verenigde Staten, nam ontslag bij de marine en accepteerde een positie als universitair docent bij de Case Western Reserve University in Cleveland. In 1883 werd hij er benoemd tot hoogleraar natuurkunde, van 1889 tot 1892 was hij hoogleraar aan de Clark-universiteit in Worcester en van 1892 tot 1929 hoogleraar en eerste hoofd van de faculteit fysica van de pas opgerichte Universiteit van Chicago.

Werk[bewerken]

Michelsons onderzoekingen liggen voornamelijk op het gebied van het licht en de optica. Reeds als officier bij de Amerikaanse marine begon hij aan een proces om de lichtsnelheid nauwkeurig te meten. Om dit te bereiken verbeterde hij de roterende spiegelmethode van de Franse fysicus Léon Foucault. Tussen de Californische bergen Mount Wilson en Mount San Antonio wist hij de snelheid van het licht te bepalen op 299.798 km/s.

Samen met Edward Morley voerde Michelson in 1887 een ingenieus experiment uit om de snelheid van de aarde te meten ten opzichte van de ether – een hypothetisch medium waarvan men dacht dat licht zich erin voortplantte. Met behulp van een door hem ontworpen interferometer, de Michelson-interferometer, werd een lichtbundel in twee stralen gesplitst. Via spiegels werden de stralen in loodrechte hoeken ten opzichte van elkaar af bewogen en weer op een bepaald punt samengebracht.

De gedachte achter dit experiment was dat als de aarde zich relatief beweegt ten opzichte van de ether zullen de snelheden van de twee lichtstralen van elkaar gaan verschillen en een interferentiepatroon creëren van lichte en donkere patronen. Met het Michelson-Morley-experiment werd dit verschil niet gevonden, ofwel ze hadden ontdekt dat de lichtsnelheid in alle richtingen hetzelfde is – de beweging van de aarde had geen effect op de snelheid van het licht.

Erkenning[bewerken]

Michelson was de eerste Amerikaan die werd onderscheiden met de Nobelprijs voor de Natuurkunde voor zijn optische precisie-instrumenten en voor de met behulp daarvan uitgevoerde spectroscopische en metrologische onderzoekingen. In hetzelfde jaar kreeg hij de Copley Medal. Daarvoor in 1888 ontving hij al de Rumford-Prijs en in 1903 de Matteucci Medal. Verder werd hij onderscheiden met de Elliot Cresson Medal (1912), de Henry Draper Medal (1916), de Benjamin Franklin Medal (1923), de Duddell Medal (1929) en de gouden medaille van de Royal Astronomical Society in 1923.

Michelson was lid van de Royal Society, de National Academy of Sciences, de American Physical Society (APS) en de American Association for the Advancement of Science (AAAS).

Bibliografie[bewerken]

  • Velocity of light (1902)
  • Light waves and their uses (1903)
  • Studies in optics (1927)

Literatuur[bewerken]

  • Livingston, D. M. (1973). The Master of Light: A Biography of Albert A. Michelson ISBN 0-226-48711-3 - biografie door Michelsons dochter

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties