Choelo (gemeente)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Choelo (district))
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Choelo
ხულოს მუნიციპალიტეტი
Vlag van Choelo Wapen van Choelo
Kaart van Choelo
Situering
Regio Adzjarië
Coördinaten 41°39'NB, 42°19'OL
Algemeen
Oppervlakte 710 km² [2]
Inwoners (2021) Gestegen 26.626 [1]
(37,5 inw./km²)
Hoofdplaats Choelo
Burgemeester Vachtang Beridze (2021)
Overig
Website khulo.ge
Portaal  Portaalicoon   Georgië

Choelo (Georgisch: ხულოს მუნიციპალიტეტი) is een plattelandsgemeente met 26.626 inwoners[1] in de autonome republiek Adzjarië in het zuidwesten van Georgië. Het administratieve centrum is Choelo, een zogeheten nederzetting met stedelijk karakter (daba), dat 930 inwoners heeft. De gemeente heeft een oppervlakte van 710 km² en kent naast het centrum Choelo 78 dorpen verspreid over 12 administratieve gemeenschappen.[2]

De door bergen omgeven gemeente kent enkele bezienswaardigheden, zoals de Schalta kerk uit de 13e eeuw, de ruines van fort Chichani uit de 10e-13e eeuw diep in het Arsianigebergte tegen de Turkse grens en het Groene Meer (Mtsvane Tba) een paar kilometer ten noorden van de Goderdzipas. Daarnaast is er de bekende Choelo - Tago kabelbaan, gebouwd in de jaren 1980, die met 1,7 kilometer de op één na langste vrije overspanning in Europa heeft.

Geschiedenis[bewerken | brontekst bewerken]

Uitzicht over Choelo naar Shavsjetigebergte

De naam "Choelo" is een verbastering van de oude naam "Choela", die tot 1940 gebruikt werd, wat handelshuis betekent. Dit refereert aan de handelsroute die hier in de Middeleeuwen liep, die Samtsche-Dzjavacheti verbond met de kust van de Zwarte Zee en Adzjarië via de Goderdzipas. In 1924 werd het gebied rond het plaatsje Choelo een aparte bestuurlijke eenheid (Mazra, later een district). In 1952 werd Sjoeachevi van het district afgesplitst, en kreeg Cheolo de huidige grenzen in 1965.[3]

In april 1929, onder het Sovjet-regime, kwamen de islamitische dorpsbewoners van het bergachtige Adzjarië in opstand tegen de verplichte collectivisatie en religieuze vervolging. De Sovjet-troepen werden ingeroepen en de opstand werd snel neergeslagen. Duizenden Adzjaren werden uit de republiek gedeporteerd, ook al had Adzjarië een unieke op religie gebaseerde autonomie binnen de Sovjet-Unie.[4]

Geografie[bewerken | brontekst bewerken]

Arsianigebergte bij Fort Chichani
Adjaristskali, "rivier van Adzjarië"

Choelo grenst in het westen aan de gemeente Sjoeachevi, in het noorden aan Tsjochataoeri in de regio Goeria, in het oosten aan Adigeni in de regio Samtsche-Dzjavacheti en in het zuidoosten aan Turkije. De gemeente wordt omsloten door subgebergten van de Kleine Kaukasus met een hoogte van 2500-3000 meter boven zeeniveau, namelijk het Meschetigebergte in het noorden, het Arsianigebergte in het oosten en het Sjavsjetigebergte in het zuiden. De Goderdzipas van 2027 meter boven zeeniveau is een oude handelspassage door het Arsianigebergte naar Samtsche-Dzjavacheti, en is nu onderdeel van de belangrijke nationale weg Sh1 tussen Batoemi en Achaltsiche. Het hoogste punt in de gemeente is de berg Kentsjaoeli, ook wel Kanli genoemd, van 2986 meter boven zeeniveau.[5] De belangrijkste rivier van Adzjarië, de Adjaristskali (letterlijk "rivier van Adzjarië"), heeft in Choelo zijn oorsprong en wordt gevoed vanuit de omliggende bergen. De rivier stroomt westelijk naar de Zwarte Zee bij Batoemi.

Demografie[bewerken | brontekst bewerken]

Het aantal inwoners is sinds de volkstelling van 2014[2] gestegen van 23.327 naar 26.626 in 2021,[1] een uitzondering voor het platteland van Adzjarië. Het gemeentelijke centrum Choelo kent echter langjarig een geleidelijke daling van inwoners.

Bevolkingsontwikkeling van de gemeente Choelo
1939 1959 1970 1979 1989 2002[6] 2014 2021
Gemeente Choelo - 28.159 Gestegen 34.282 Gestegen 38.782 Gestegen 39.388 Gedaald 33.430 Gedaald 23.327 Gestegen 26.626
Choelo 883 Gedaald 809 Gestegen 1.170 Gedaald 825 Gestegen 1.131 Gestegen 1.142 Gedaald 1.007 Gedaald 930
Verantwoording data: Bevolkingsstatistiek Georgië 1897 tot heden.[7][8] Noot:[6]

De bevolking van Choelo bestaat volgens de volkstelling van 2014 bijna geheel uit islamitische Georgiërs, namelijk 95%. De Georgisch orthodox-christelijke gemeenschap is 4% groot, terwijl de overige inwoners geen religie hebben opgegeven. De gemeente bestaat vrijwel exclusief uit etnische Georgiërs. De enige etnische minderheid van betekenis zijn Turken (0,6%), geconcentreerd in twee dorpen. Verder zijn er geen vermeldenswaardige aantallen etnische minderheden.

Bestuur[bewerken | brontekst bewerken]

De gemeente Choelo is naast het daba Choelo onderverdeeld in 12 administratieve gemeenschappen met in totaal 78 dorpen. De gemeenteraad van Choelo (Georgisch: საკრებულო, sak’rebulo) is het vertegenwoordigend orgaan dat elke vier jaar middels een gemengd kiesstelsel wordt gekozen. Deze bestaat sinds 2021 uit 24 leden: acht leden worden gekozen door middel van een districtenstelsel en 16 worden via een proportionele lijststem gekozen.[10]

Bij de gemeentelijke verkiezingen van oktober 2021 werd Vachtang Beridze van de Georgische Droom partij met 54,3% van de stemmen tot burgemeester gekozen. De Georgische Droom behaalde de meeste proportionele stemmen (46,4%) gevolgd door de Verenigde Nationale Beweging (35,0%), Voor Georgië (6,4%), Lelo voor Georgië (4,1%) en de alliantie tussen oppositiepartijen Derde Kracht (3,2%). Andere partijen haalden de kiesdrempel van 3% niet. Zeven districtszetels zijn naar kandidaten van Georgische Droom gegaan, en eentje naar Voor Georgië.[11][12]

Samenstelling Sakrebulo (zetels per partij)
Partij 2017 [13] 2021 [14]  
  Georgische Droom (GD) 17 14                          
  Verenigde Nationale Beweging (UNM) 6 6            
  Voor Georgië 2    
  Lelo voor Georgië 1  
  Derde Kracht 1  
  Europees Georgië (EG) 3
  Alliantie van Patriotten (AP) 1
  Democratische Beweging 1
Totaal 28 24  

Zie ook[bewerken | brontekst bewerken]

Commons heeft mediabestanden in de categorie Shuakhevi Municipality.