Roestavi
Stad in Georgië  | |||
|---|---|---|---|
  | |||
  | |||
| Geografie | |||
| Regio | Kvemo Kartli | ||
| Oppervlakte | 60.6 km² [1] | ||
| Hoogte | 330 m | ||
| Coördinaten | 41° 33' NB, 45° 1' OL | ||
| Bevolking | |||
| Inwoners (2024) | 132.047 [2] (2.179 inw./km²) | ||
| Etniciteit (2014) | Georgisch (91,8%) Azerbeidzjaans (3,7%) Armeens (1,6%) Russisch (1,2%) Ossetisch (0,4%) Oekraïens (0,3%) Jezidi (0,2%) | ||
| Overige informatie | |||
| Stad sinds | 1948 | ||
| Tijdzone | UTC+4 | ||
| Website | rustavi | ||
| Roestavi in Kvemo Kartli | |||
 | |||
| Foto('s) | |||
 | |||
| |||
Roestavi (Georgisch: რუსთავი) is de vierde grootste stad van Georgië met ruim 132.000 inwoners (2024). Ze is de hoofdstad van de regio Kvemo Kartli en ligt in het zuidoosten van het land, op ongeveer twintig kilometer van hoofdstad Tbilisi, aan beide oevers van de rivier Mtkvari. De economie van Roestavi wordt gedomineerd door zware industrie en staalfabrieken.
Geschiedenis
[bewerken | brontekst bewerken]De ontstaansgeschiedenis van menselijke nederzettingen op de plek van Roestavi gaan terug naar de Bronstijd.[3] Vanaf de 4e eeuw n.Chr. ontstond Roestavi als een gefortificeerde stad en in de vroege middeleeuwen werd het een koninklijke stad die uitgroeide tot circa 20.000 inwoners. In de 13e eeuw raakte de stad in verval en verdween.[4]
Sovjet-tijdperk
[bewerken | brontekst bewerken]De huidige stad werd gesticht in 1948 om arbeiders van een nabijgelegen metallurgische installatie te huisvesten, die in de jaren 50 werd gebouwd om ijzererts van het nabijgelegen Azerbeidzjan te verwerken. Stalin bracht arbeiders van diverse gebieden in Georgië, en dan met name van de landelijke provincies van Westelijk Georgië. De naam van de stad is afkomstig van een nabijgelegen oude stad die door de Mongoolse leider Timoer Lenk (Tamerlane) rond 1400 werd vernietigd. Roestavi werd een zeer belangrijk industrieel centrum in Transkaukasië. De belangrijkste industrieën zijn ijzer en staal en de vervaardiging van metaalproducten en chemische producten.
Duitse oorlogsgevangenen die in de Tweede Wereldoorlog werden gevangen, werden gebruikt om Roestavi te ontwerpen en te bouwen. Roestavi is eigenlijk verdeeld in twee delen: Dzveli Roestavi (Oud-Roestavi) en Achali Roestavi (Nieuw-Roestavi). Oud-Roestavi bevat veel Stalinistische architecturale stijl, terwijl Nieuw-Roestavi door vele typische Sovjetflats wordt overheerst.
Recente geschiedenis
[bewerken | brontekst bewerken]De val van de Sovjet-Unie in 1991 bleek rampzalig voor Roestavi, aangezien het ook de instorting van de Sovjeteconomie veroorzaakte waarvan de stad afhankelijk was. Dit leidde tot de sluiting van het grootste deel van de bedrijven en werd tot 65% van de bevolking werkloos, met alle bijkomstige sociale problemen als misdaad en armoede. De bevolking kromp van 160.000 medio jaren 90 naar het dieptepunt van 116.000 in 2002. In de jaren 2010 is de economische situatie verbeterd, en is er weer sprake van groei van de stad.
Bestuur
[bewerken | brontekst bewerken]
De gemeenteraad van Roestavi (Georgisch: საკრებულო, sakreboelo) wordt elke vier jaar gekozen in een gemengd kiesstelsel. Een deel wordt via enkelvoudige kiesdistricten gekozen en een deel via evenredige vertegenwoordiging van gesloten partijlijsten.[5]
| Partij | 2014[6] | 2017[7] | 2021[8] | 2025[9] | |
|---|---|---|---|---|---|
| Georgische Droom (GD) | 17 | 18 | 16 | 21 | |
| Verenigde Nationale Beweging (UNM) | 4 | 3 | 16 | ||
| Overige partijen | 4 [10] |
4 [11] |
4 [12] | ||
| Totaal | 25 | 25 | 35 | 25 | |
Demografie
[bewerken | brontekst bewerken]
Roestavi heeft door de Sovjet-industrialisatie onder Stalin een snelle groei gekend. Als gevolg van werkloosheid door de gesloten industrie tijdens de crisisjaren in de jaren 1990 verhuisden veel mensen uit de stad. Rond 2002 werd het dieptepunt van de krimp bereikt, maar sindsdien groeide de stad weer. Roestavi is door de aanwas van inwoners de derde stad van Georgië geworden, vlak voor Koetaisi.
De stad telde 132.047 inwoners bij de volkstelling van 2024,[2] een toename van ruim vijf procent sinds de volkstelling van 2014.[1]
| Historische (etnische) bevolkingssamenstelling Roestavi | |||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Jaar | 1959[13] | 1970[14] | 1979[15] | 1989[16] | 2002[17][18] | 2014[19] | 2024[2] | ||||||||||||
| Roestavi[20] | 62.395 |  98.210 | 129.084 | 158.661 |  116.384 | 125.103 | 132.047 | ||||||||||||
| Georgiërs | 27.680 | 44,4% | 55.158 | 56,2% | 79,820 | 61,8% | 103.523 | 65,2% | 102.151 | 87,8% | 114.819 | 91,8% | - | - | |||||
| Russen | 19.724 | 31,6% | 21.610 | 22,0% | 23,060 | 17,9% | 21.267 | 13,4% | 3.563 | 3,1% | 1.459 | 1,2% | - | - | |||||
| Azerbeidzjanen | 3.693 | 5,9% | 5.765 | 5,9% | 7.443 | 5,8% | 11.576 | 7,3% | 4.993 | 4,3% | 4.661 | 3,7% | - | - | |||||
| Armeniërs | 4.367 | 7,0% | 5.943 | 6,1% | 6.707 | 5,2% | 6.872 | 4,3% | 2.809 | 2,4% | 1.965 | 1,6% | - | - | |||||
| Osseten | 1.601 | 2,6% | 3.224 | 3,3% | 4.493 | 3,5% | 5.613 | 3,5% | 1.410 | 1,2% | 545 | 0,4% | - | - | |||||
| Opmerking census 2002[17] | |||||||||||||||||||
Etniciteit en religie
[bewerken | brontekst bewerken]
De bevolking van Roestavi was anno 2014 voor bijna 92% Georgisch. De grootste etnische minderheidsgroep binnen de resterende 8% zijn de Azerbeidzjanen (3,7%), gevolgd door Armeniërs (1,6%) en Russen (1,2%). Er wonen ruim 500 Osseten (0,4%) in de stad. Andere etnische minderheden zijn ruim 300 Oekraïners, ruim 200 Jezidi's, ruim 100 Grieken, ruim 50 Assyriërs en kleinere aantallen Kisten, Joden, Abchaziërs en Bosja.
De verhoudingen van de etnische bevolkingssamenstelling is niet altijd zo geweest. Vooral in de Sovjet periode lagen deze geheel anders, waarbij het aandeel Russen en Osseten tot 1989 opvalt. Migratie tijdens en na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie, door economische neergang en burgeroorlog, maakte de stad dominant etnisch Georgisch. Het aandeel Azerbeidzjanen daalde weinig, maar is wel laag voor de regio Kvemo Kartli dat een grote Azerbeidzjaanse bevolkingsgroep kent (42%).
Vervoer
[bewerken | brontekst bewerken]
Roestavi ligt aan de S4 / E60. Dit is de belangrijkste verkeersader tussen Tbilisi en Roestavi, en de belangrijkste route naar Azerbeidzjan (Tsiteli Chidi, Rode Brug). Tussen Roestavi en Tbilisi is de S4 een autosnelweg. In de toekomst wordt de weg in zuidelijke richting naar de Azerbeidzjaanse grens uitgebouwd als autosnelweg. In de noordkant van de stad, in het gemeentelijke gebied, sluit de S9 Tbilisi Bypass aan op de S4. Dit is de oostelijke ringweg rond Tbilisi.
Er zijn verschillende regionale wegen die in de stad beginnen of eindigen. Een van de belangrijkste is de nationale route Sh66, die via Gardabani naar de grensovergang Vachtangisi met Azerbeidzjan gaat. Ten slotte is de Sh157 een toegangsroute naar het David Garedzja-klooster, een bekende toeristische trekpleister aan de Azerbeidzjaanse grens in de gemeente Sagaredzjo. Deze weg bedient ook het grote industriële gebied ten zuiden van de stad.
De internationale spoorlijn Tbilisi - Bakoe, in 1883 geopend, heeft een station aan de rand van Roestavi.
Stedenbanden
[bewerken | brontekst bewerken]Roestavi onderhoudt stedenbanden:[22]
Sumqayıt, Azerbeidzjan, 19522
Daugavpils, Letland, 20181
Akmenė, Litouwen, 20151- Panevėžys, Litouwen, 20151
Ivano-Frankivsk, Oekraïne, 20112, 20161- Kryvy Rih, Oekraïne2
- Tsjerkasy, Oekraïne, 20121
- Chmelnytsky, Oekraïne, 20161
- Vinnytsja, Oekraïne, 20161, 2
Łódź, Polen, 19952- Płock, Polen, 20112
- Gdynia, Polen, 20101
- Pruszków, Polen, 20171
Zjodzina, Wit-Rusland, 20181
Kiruna, Zweden2
İnegöl, Turkije, 20021
Cauayan, Filipijnen, 20141- Santiago, Filipijnen, 20141
Shaoguan, Volksrepubliek China2
1 Memorandum / Intentie / Handvest van samenwerking. 2 Vriendschappelijke stad.
Sport
[bewerken | brontekst bewerken]
Voetbalclub FC Roestavi werd in 2007 en 2010 landskampioen van Georgië. FC Roestavi speelt haar wedstrijden in het Poladistadion.
Aan de noordkant van de stad ligt sinds 1978 het circuit Rustavi International Motorpark.
Geboren
[bewerken | brontekst bewerken]- Kachaber Tschadadze (1968), voormalig prof-voetballer (36 interlands);
- Levan Silagadze (1976), voormalig prof-voetballer (21 interlands);
- Zoerab Mentesjasjvili (1980), voormalig prof-voetballer (37 interlands);
- Tornike Okriasjvili (1992), prof-voetballer (50 interlands, maart 2022);
- Akaki Gogia (1992), prof-voetballer;
- Otar Kiteisjvili (1996), prof-voetballer (24 interlands, maart 2022);
- Mariam Gvaladze (1997), zangeres in de voormalige muziekgroep Candy, winnaar van het Junior Eurovisiesongfestival 2011.
Externe links
[bewerken | brontekst bewerken]Referenties
[bewerken | brontekst bewerken]- 1 2 (ka) Main Results of the 2014 Census (Publication) (pdf). Census.ge, National Statistics Office of Georgia (Geostat) p.316-317 (28 april 2016). Gearchiveerd op 13 februari 2020. Geraadpleegd op 30 maart 2022.
- 1 2 3 (en) 2024 Population Census of Georgia results - Final results. National Statistics Office of Georgia, Geostat (22 april 2026). Geraadpleegd op 22 april 2026. “referentiedatum telling 14 november 2024”
- ↑ (ka) ისტორია (Geschiedenis). Website gemeente Roestavi. Geraadpleegd op 19 oktober 2022.
- ↑ (ka) Topoarchaeologisch woordenboek van Kartli - Roestavi. National Parliamentary Library of Georgia. Geraadpleegd op 19 oktober 2022.
- ↑ (en) Election Code of Georgia - Chapter XVI – Sakrebulo Elections of Self-Governing Communities and Self-Governing Cities (except for Tbilisi) - Artikel 138 e.v.. Legislative Herald of Georgia (25 juni 2025). Geraadpleegd op 10 oktober 2025.
- ↑ (ka) Protocol gekozen raadsleden en burgemeesters 2014 (pdf). CESKO Centrale verkiezingscommissie pp.16-17. Gearchiveerd op 1 april 2022. Geraadpleegd op 7 maart 2025.
- ↑ (ka) Protocol gekozen raadsleden en burgemeesters 2017 (pdf). CESKO Centrale verkiezingscommissie pp.16-18. Gearchiveerd op 5 april 2022. Geraadpleegd op 5 april 2022.
- ↑ (ka) Protocol gekozen raadsleden en burgemeesters 2021 (pdf). CESKO Centrale verkiezingscommissie pp.23-25. Gearchiveerd op 5 april 2022. Geraadpleegd op 5 april 2022.
- ↑ (ka) „ოცნებამ“ თვითმმართველ ქალაქებში მანდატების 80%-ზე მეტი მიიღო - როგორ დაკომპლექტდება საკრებულოები ("Otsneba" ontving meer dan 80% van de mandaten in autonome steden. Hoe worden de gemeenteraden bemand?). Radio Tavisupleba (RFE/RL) (6 oktober 2025). Geraadpleegd op 10 oktober 2025.
- ↑ Boerdzjanadze - Verenigde Oppositie (1), Alliantie van Patriotten (1), Georgische Arbeiderspartij (1), Ons Georgië (1).
- ↑ Europees Georgië (2), Alliantie van Patriotten (1), Georgische Arbeiderspartij (1).
- ↑ Girtsji (1), Lelo voor Georgië (1), Voor Georgië (1), Conservatieven voor Georgië (1).
- ↑ (ru) Population of Georgia. Etno Kaukasus. Geraadpleegd op 31 maart 2022.
- ↑ (en) Ethnic composition of Georgia 1970. Population Statistics Eastern Europe and former USSR. Gearchiveerd op 16 juli 2012. Geraadpleegd op 31 maart 2022.
- ↑ (en) Ethnic composition of Georgia 1979. Population Statistics Eastern Europe and former USSR. Gearchiveerd op 20 december 2020. Geraadpleegd op 31 maart 2022.
- ↑ (en) Ethnic composition of Georgia 1989. Population Statistics Eastern Europe and former USSR. Gearchiveerd op 22 november 2021. Geraadpleegd op 31 maart 2022.
- 1 2 Bij de volkstelling van 2014 werd een onverklaarbaar gat ten opzichte van de data van het Nationaal Statistisch Bureau Geostat gevonden. Uit VN begeleid onderzoek bleek dat de volkstelling van 2002 ongeveer 8-9 procent te hoog was. Zie [21], "1. Introduction", Pagina 1.
- ↑ (en) Ethnic composition of Georgia 2002. Population Statistics Eastern Europe and former USSR. Gearchiveerd op 23 november 2011. Geraadpleegd op 31 maart 2022.
- ↑ (en) Ethnic composition of Georgia 2014. Population Statistics Eastern Europe and former USSR. Gearchiveerd op 4 november 2018. Geraadpleegd op 31 maart 2022.
- ↑ (en) Population cities & towns of Georgia. Population Statistics Eastern Europe and former USSR. Gearchiveerd op 22 mei 2018. Geraadpleegd op 31 maart 2022.
- ↑ (en) Population Dynamics in Georgia - An Overview Based on the 2014 General Population Census Data (pdf). National Statistics Office of Georgia, Geostat (29 november 2017). Geraadpleegd op 1 januari 2022.
- ↑ (ka) რუსთავთან დამეგობრებული ქალაქები (Steden zijn bevriend geraakt met Roestavi). Gemeente website Roestavi. Geraadpleegd op 31 maart 2022.
· 
· 