Terdzjola (gemeente)
Gemeente in Georgië  | |||
|---|---|---|---|
  | |||
| Locatie in Georgië | |||
 | |||
| Geografie | |||
| Regio | Imereti | ||
| Hoofdplaats | Terdzjola | ||
| Oppervlakte | 357 km² [1] | ||
| Coördinaten | 42° 11' NB, 42° 59' OL | ||
| Bevolking | |||
| Inwoners (2024) | 32.023 [2] (89,7 inw./km²) | ||
| Etniciteit (2014) | Georgisch (99,7%) | ||
| Religie (2014) | Georgisch-Orthodox (99,0%) | ||
| Overige informatie | |||
| Eerdere namen | Tsjchari (1930-1950) | ||
| Tijdzone | UTC+4 | ||
| Website | terjola | ||
| Terdzjola in Imereti | |||
  | |||
| Foto('s) | |||
.jpg) | |||
| Glooiende gemeente met rivieren | |||
| |||
Terdzjola (Georgisch: თერჯოლის მუნიციპალიტეტი, Terjolis moenitsipaliteti) is een gemeente in het westen van Georgië, gelegen in de regio Imereti. De gelijknamige stad is het bestuurlijk centrum. De gemeente heeft een oppervlakte van 357 km² en heeft ongeveer 32.000 inwoners (2024). Terdzjola is gesitueerd in de oostelijke rand van het Colchis-laagland, tussen de rivier de Kvirila en het zuidelijke voorgebergte van het Ratsjagebergte.
Geschiedenis
[bewerken | brontekst bewerken]Het gebied van het hedendaagse Terdzjola lag eeuwenlang middenin het Koninkrijk Imeretië. In 1810 werd Imeretië door het Russische Rijk geannexeerd,[3] en werd de Russische bestuurlijke indeling ingevoerd, die de basis werd voor de moderne Georgische bestuurlijke indeling. Het vorstendom Imeretië werd het oblast Imeretië. Het gebied van Terdzjola viel onder het okroeg Tsjcherski.[4][5] Het gebied van Terdzjola lag van 1846 tot 1930 verdeeld over de provincies (oejezd) Koetais en Sjorapani van het gouvernement Koetais.
Moderne indeling
[bewerken | brontekst bewerken]Dit bleef zo na de val van het Russische Rijk met de revolutie van 1917 en tijdens de Democratische Republiek Georgië tot de grote bestuurlijke hervorming van de Sovjet-Unie in 1929-1930. In 1930 werd in de Georgische sovjetrepubliek de huidige bestuurlijke eenheid Terdzjola als rajon (district) Tsjchari met het dorp Tsjchari als districtscentrum.[6][7] Na de onafhankelijkheid van Georgië werd het district in 1995 ingedeeld bij de nieuw gevormde regio Imereti, en werd het district in 2006 omgevormd tot gemeente.
Geografie
[bewerken | brontekst bewerken]Terdzjola ligt in het lage plateauland tussen de zuidwestelijke uitlopers van het Ratsjagebergte en de rivier Kvirila, waar het Colchis-laagland overgaat in het Imereti-hoogland. De Kvirila, die de zuidgrens is met Zestafoni, mondt in de zuidwesthoek van de gemeente uit in de Rioni. Deze tweede grote rivier van Georgië stroomt vanuit het noorden westelijk langs de gemeente door de stad Koetaisi.
Het grootste deel van de gemeente ligt op 200-300 meter boven zeeniveau, met een oplopende hoogte vanaf de Kvirila (120 m) naar het noorden waar de gemeente begrensd wordt door steile karstrichels van het Ratsjagebergte die ongeveer 700 tot 1000 meter hoog zijn. Hier zijn verschillende grotten en rivierkloven te vinden.[8] Deze richels zijn de gemeentegrens met Tkiboeli. Aan de oostkant ligt ten slotte Tsjatoera, waar de kloof van de rivier Boedzja een deel van de grens is.
Demografie
[bewerken | brontekst bewerken]De gemeente Terdzjola telde 32.023 inwoners bij de volkstelling van 2024,[2] een daling van tien procent ten opzichte van de volkstelling van 2014.[1] Het aantal inwoners in de hoofdplaats Terdzjola bleef in deze periode praktisch gelijk.
| Bevolkingsontwikkeling van de gemeente Terdzjola | ||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1897 | 1923 | 1939 | 1959 | 1970 | 1979 | 1989 | 2002[9] | 2014 | 2024 | |||||
| Gemeente Terdzjola[10] | - | - | 33.239 |  43.847 | 46.438 |  44.709 | 44.019 | 45.496 | 35.563 | 32.023 | ||||
| Terdzjola | - | 3.753 | - | 3.995 | 4.752 | 5.402 | 6.580 | 5.489 | 4.644 |  4.598 | ||||
| Verantwoording data: Bevolkingsstatistiek Georgië 1897 tot heden.[11][12][13][14] Noot:[9] | ||||||||||||||
Etniciteit en religie
[bewerken | brontekst bewerken]De bevolking van de gemeente was volgens de volkstelling van 2014 vrijwel geheel mono-etnisch Georgisch (99,7%). De belangrijkste etnische minderheden waren enkele tientallen Russen en kleinere aantallen Armeniërs, Azerbeidzjanen, Oekraïners en Osseten.[16] Vrijwel alle inwoners waren volgens de volkstelling Georgisch-Orthodox (99,0%). De enige significante religieuze minderheden waren enkele tientallen moslims en jehova's.[17]
Administratieve onderverdeling
[bewerken | brontekst bewerken]_Terjola.jpg)
De gemeente Terdzjola is administratief onderverdeeld in 18 gemeenschappen (თემი, temi) met in totaal 45 dorpen (სოფელი, sopeli) en één stad (ქალაქი, kalaki), het bestuurlijk centrum Terdzjola.[1]
Bestuur
[bewerken | brontekst bewerken]De gemeenteraad van Terdzjola (Georgisch: საკრებულო, sakreboelo) wordt elke vier jaar gekozen in een gemengd kiesstelsel. Een deel wordt via enkelvoudige kiesdistricten gekozen en een deel via evenredige vertegenwoordiging van gesloten partijlijsten.[18]
| Samenstelling Sakreboelo (zetels per partij) | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Partij | 2014[19] | 2017 [20] | 2021 [21] | 2025[22] | |
| Georgische Droom (GD) | 20 | 29 | 18 | 34 | |
| Verenigde Nationale Beweging (UNM) | 11 | 1 | 8 | ||
| Overige partijen | 3 [23] |
5 [24] |
4 [25] |
1 [26] | |
| Totaal | 34 | 35 | 30 | 35 | |
Bezienswaardigheden
[bewerken | brontekst bewerken]- Navenachevi grotten. De grotten in het karstgesteente van de uitlopers van het Ratsjagebergte werden in 2007 tot natuurmonument verklaard en in 2018 opengesteld voor het publiek.[8] In de grotten zijn stalagmieten en stalactieten te zien.
Vervoer
[bewerken | brontekst bewerken]De belangrijkste hoofdweg in Georgië, de S1 / E60 (Tbilisi - Zoegdidi - Abchazië), passeert door de gemeente. Het weggedeelte is in de periode 2017-2020 als autosnelweg geopend. Een belangrijke regionale route door de gemeente is de nationale route Sh19 vanaf de S1 snelweg via het gemeentelijk centrum Terdzjola naar Tkiboeli, en de daarop aangesloten Sh102 via de noordoostelijke nederzettingen naar mijnbouwstad Tsjiatoera. In het westen van de gemeente is de Sh204 de toegangsweg vanaf de autosnelweg tot Koetaisi, de derde stad van het land.
Externe links
[bewerken | brontekst bewerken]Referenties
[bewerken | brontekst bewerken]- 1 2 3 (ka) Main Results of the 2014 Census (Publication) (pdf). Census.ge, National Statistics Office of Georgia (Geostat) p.87-91 (28 april 2016). Gearchiveerd op 13 februari 2020. Geraadpleegd op 23 augustus 2022.
- 1 2 (en) 2024 Population Census of Georgia results - Final results. National Statistics Office of Georgia, Geostat (22 april 2026). Geraadpleegd op 22 april 2026. “referentiedatum telling 14 november 2024”
- ↑ (ru) Oblast Imereti. Grote Russische Encyclopedie. Gearchiveerd op 21 augustus 2022. Geraadpleegd op 22 juli 2023.
- ↑ Russisch: Чхерский округ, Chkherskiy okrug.
- ↑ (ru) Oblast Imereti. Grote Russische Encyclopedie. Gearchiveerd op 21 augustus 2022. Geraadpleegd op 21 augustus 2022.
- ↑ Georgisch: ჩხარის რაიონი, Russisch: Чхаринский район, Tsjchari raion.
- ↑ (ka) Gemeente Terdzjola - Universeel Encyclopedisch Woordenboek 2006. National Parliamentary Library of Georgia. Geraadpleegd op 21 augustus 2022.
- 1 2 Bij de volkstelling van 2014 werd een onverklaarbaar gat ten opzichte van de data van het nationaal statistisch bureau Geostat gevonden. Uit VN begeleid onderzoek is gebleken dat de volkstelling van 2002 ongeveer 8-9 procent te hoog was. Zie [15], "1. Introduction", Pagina 1.
- ↑ Tsjchari 1930-1950
- ↑ (en) Population divisions of Georgia. Population Statistics Eastern Europe and former USSR. Gearchiveerd op 30 oktober 2021. Geraadpleegd op 23 februari 2022.
- ↑ (en) Population cities & towns of Georgia. Population Statistics Eastern Europe and former USSR. Geraadpleegd op 23 februari 2022.
- ↑ (en) Ethnic composition rural Georgia 1923. Population Statistics Eastern Europe and former USSR. Gearchiveerd op 3 februari 2023. Geraadpleegd op 23 februari 2022.
- ↑ (ru) Etnische Samenstelling Georgië 1886-1959. Ethno Kavkaz. Geraadpleegd op 23 februari 2022.
- ↑ (en) Population Dynamics in Georgia - An Overview Based on the 2014 General Population Census Data (pdf). National Statistics Office of Georgia, Geostat (29 november 2017). Geraadpleegd op 23 februari 2022.
- ↑ (en) Ethnic composition of Georgia 2014. Population Statistics Eastern Europe and former USSR. Gearchiveerd op 20 december 2020. Geraadpleegd op 17 juli 2023.
- ↑ (en) Religious composition of Georgia 2014. Population Statistics Eastern Europe and former USSR. Geraadpleegd op 17 juli 2023.
- ↑ (en) Election Code of Georgia - Chapter XVI – Sakrebulo Elections of Self-Governing Communities and Self-Governing Cities (except for Tbilisi) - Artikel 138 e.v.. Legislative Herald of Georgia (25 juni 2025). Geraadpleegd op 10 oktober 2025.
- ↑ (ka) Protocol gekozen raadsleden en burgemeesters 2014 (pdf). CESKO Centrale verkiezingscommissie pp.54-55. Gearchiveerd op 1 april 2022. Geraadpleegd op 28 maart 2025.
- ↑ (ka) Protocol gekozen raadsleden en burgemeesters 2017 (pdf). CESKO Centrale verkiezingscommissie pp.57-59. Gearchiveerd op 5 april 2022. Geraadpleegd op 23 augustus 2022.
- ↑ (ka) Protocol gekozen raadsleden en burgemeesters 2021 (pdf). CESKO Centrale verkiezingscommissie pp.71-72. Gearchiveerd op 5 april 2022. Geraadpleegd op 23 augustus 2022.
- ↑ (ka) Protocol gekozen raadsleden en burgemeesters 2025 (pdf). CESKO Centrale verkiezingscommissie pp.38-39. Gearchiveerd op 17 oktober 2025. Geraadpleegd op 17 oktober 2025.
- ↑ Boerdzjanadze - Verenigde Oppositie (2), Onafhankelijken (1).
- ↑ Europees Georgië (4), Alliantie van Patriotten (1).
- ↑ Europees Georgië (3), Voor Georgië (1).
- ↑ Lelo voor Georgië (1).
· 
· 