Langweer

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Langweer
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Langweer (Friesland)
Langweer
Situering
Provincie Vlag Friesland Friesland
Gemeente Vlag De Friese Meren De Friese Meren
Coördinaten 52° 57′ NB, 5° 43′ OL
Algemeen
Inwoners
(2021-01-01)
1.050[1]
Overig
Postcode 8525
Netnummer 0513
Woonplaatscode 2494
Belangrijke verkeersaders A6 A7
Foto's
De Buorren in Langweer
De Buorren in Langweer
Langweer en de Langweerderwielen vanuit de lucht
Langweer en de Langweerderwielen vanuit de lucht
Portaal  Portaalicoon   Nederland
Friesland

Langweer (Fries: Langwar) is een dorp in de gemeente De Friese Meren, in de Nederlandse provincie Friesland.

Het ligt ten zuidoosten van Sneek en ten westen van Joure, aan de rand van het meer de Langweerderwielen. In 2021 telde het dorp 1.050 inwoners.

Geschiedenis[bewerken | brontekst bewerken]

Langweer is waarschijnlijk rond 1100 ontstaan en daarmee een van de oudste dorpen in de omgeving. Het was een tijdlang een echt vaartdorp, maar zou van oorsprong als langgerekt laag gelegen perceel grond (weer/were) annex grasland (war) zijn ontstaan, hetgeen de plaatsnaam zou verklaren. Het dorp werd in de 13e eeuw vermeld als Languere, in 1399 als Langwerre, in 1473 als op Langweer en in 1505 als Langhweer.

Het dorp heeft net als het naastgelegen Boornzwaag last van (dijk)doorbraken. Het werd zo een vaartdorp. In de 16e eeuw verkreeg het een waag en daarna ontwikkelde zich het, rond 1600, tot een belangrijke markt en havenplaats. De plaats had daarvoor al enig aanzien. Onder meer het geslacht Douma had een stins staan in het dorpsgebied, totdat deze in 1517 werd verwoest. Een andere voorname familie leverde de grietmannen van de omliggende grietenij Doniawerstal: respectievelijk Osinga, Van Burum, Vegelin van Claerbergen, Van Eysinga) en bewoonde de Osingastate.

Toch bleef het dorp lang voornamelijk alleen goed te bereiken via het water. De eerste echte landverbinding was de Legemeerstersingel, dit was een tijdlang niet meer dan een modder/karrenpad en die niet altijd begaanbaar was. Het verbond het dorp via Legemeer met Idskenhuizen. Met de komst van de Breededijk in 1856 en een vast pad op de Legemeerstersingel werd het dorp echt vast met het land verbonden.

Tot 1984 behoorde Langweer tot de gemeente Doniawerstal.. Daarna viel het onder de gemeente Skarsterlân en per 2014 valt het onder de gemeente De Friese Meren.

Beschermd dorpsgezicht[bewerken | brontekst bewerken]

Zicht op de haven

Een deel van Langweer is een beschermd dorpsgezicht, een van de beschermde stads- en dorpsgezichten in Friesland. Verder zijn er in het dorp een aantal rijksmonumenten te vinden.

In het begin van de 21ste eeuw werd het dorp uitgebreid met een nieuwe wijk, Legebuorren genoemd. Deze wijk werd zo gebouwd dat het dorpsgezicht niet werd aangetast.

Toerisme[bewerken | brontekst bewerken]

Langweer kent veel watersporttoerisme. Naast de passantenhaven is er zeilcentrum en aan de havens zijn ook recreatiewoningen van een recreatiepark te vinden. Er is nog een kleinere haven in de voormalige buurtschap (De) Hoek (Trophorne) even ten westen van het dorp, en ten noorden van Dijken.

Gebouwen[bewerken | brontekst bewerken]

In Langweer staat de Osinga State, oorspronkelijk gebouwd omstreeks 1620; het huidige gebouw, dat sterk lijkt op het oude gebouw, is geheel opgetrokken in 1939. Het diende voorheen als gemeentehuis van de voormalige gemeente Doniawerstal. Er vlakbij een voormalig bijgebouw van deze state, dat eerst oranjerie was en daarna ook als gerechtsgebouw heeft gefunctioneerd.

Kerk[bewerken | brontekst bewerken]

De kerk van Langweer werd in 1777 gebouwd op de plek waar eerder al twee andere kerkgebouwen stonden. Deze kerk is in verhouding met andere Friese kerken uit de achttiende eeuw rijk versierd.

Sport[bewerken | brontekst bewerken]

Sinds 1933 kent Langweer een eigen voetbalvereniging, VV Langweer genaamd. In dorp zijn er ook een volleybalvereniging; L.V.V.O, en een tennisclub; LTC' 78.

Langweer bezit verder een eigen skûtsje en zeilt mee met de SKS-wedstrijden in het Skûtsjesilen.

Onderwijs[bewerken | brontekst bewerken]

In het dorp is de basisschool 't Swanneste gevestigd. De geschiedenis van het onderwijs gaat zeker terug tot 1434 toen er sprake was een school in het dorp. Deze school stond waarschijnlijk bij de kerk. De school naast de kerk werd in 1915 afgebroken.

Bevolkingsontwikkeling[bewerken | brontekst bewerken]

1999 2002 2003 2004 2010 2011 2015 2018 2019 2021
924 958 975 976 960 1024 1085 1110 1080 1050

Bekende (ex-)inwoners[bewerken | brontekst bewerken]

Geboren in Langweer[bewerken | brontekst bewerken]

Woonachtig (geweest)[bewerken | brontekst bewerken]

  • Ed Nijpels (1950), politicus
  • Geesje Woudstra, (1911-1971), kortebaanrijdster
  • Fenna Feenstra Kuiper ( overleden 1983), schrijfster meisjesboeken

Zie de categorie Langweer van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.