Alken (gemeente)
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
 Gemeente Alken |
|
|---|---|
 ligging binnen het arrondissement Tongeren in de provincie Limburg |
|
| Wapen | Vlag |
 |
 |
| Geografie | |
| Gewest |  Vlaanderen |
| Provincie |  Limburg |
| Arrondissement | Tongeren |
| Geografische ligging | 50°52′N, 5°18′E |
| Oppervlakte | 28,14 km² |
| Bevolking (Bron: NIS) | |
| Inwoners – Mannen – Vrouwen – Bevolkingsdichtheid |
11.090 (01/01/2007) 50,21% 49,79% 394 inw./km² |
| Leeftijdsopbouw 0–19 jaar 20–64 jaar 65 jaar en ouder |
(01/01/2006) 22,71% 61,73% 15,56% |
| Buitenlanders | 1,51% (01/01/2007) |
| Economie | |
| Werkloosheidsgraad | 4,91% (gemiddeld 2007) |
| Gemiddeld inkomen | 14.462 euro/inw. (2005) |
| Politiek | |
| Burgemeester | Hendrik Verbrugge (CD&V) |
| Bestuur | CD&V, Open VLD, sp.a |
| Zetels CD&V Open VLD Kristalhelder sp.a Groen! onafhankelijke |
21 7 4 4 2 2 2 |
| Deelgemeenten met postcode | |
| Postcode | Deelgemeente |
| 3570 | Alken |
| Overige info | |
| Zonenummer | 011 |
| NIS-code | 73001 |
| Politiezone | Borgloon |
| Webadres | www.alken.be |
Alken (Limburgs: Alleke) is een plaats en gemeente in Belgisch-Limburg vlakbij Hasselt. De gemeente telt ruim 11.000 inwoners, die Alkenaars[1] worden genoemd. Haar patroonheilige is Sint Aldegonde.
Inhoud |
[bewerk] Parochies
Alken kent drie parochies:
Elke parochie is gebouwd rond een kerk en heeft zijn eigen basisscho(o)l(en), cultureel centrum, bibliotheek en kerkhof.
Sint-Aldegondis is gelegen in het Noord-Oosten van Alken. (Tegen Hasselt en Wellen). Het is de oudste parochie van Alken en wordt meestal Alken-Centrum genoemd. Het is de belangrijkste parochie van Alken en tevens de parochie waar het gemeentehuis, OCMW, meeste winkels en instellingen gelegen zijn. De naam Sint-Aldegondis is afkomstig van de Alkense patroonheilige Sint-Aldegondis.
Sint-Joris is gelegen in het zuiden van Alken. (tegen Sint-Truiden en Nieuwerkerken). De naam Sint-Joris is afkomstig van zijn patroonheilige Sint-Joris, wel bekend van het verhaal van Sint-Joris en de draak.
Terkoest is gelegen in het noordwesten van de gemeente (tegen Hasselt en Nieuwerkerken). De naam Terkoest is afkomstig van een een oud woord voor moerassig gebied.
Vroeger was zich een 4de parochie aan het vormen rond het station van Alken, maar door het ontbreken van een kerk en door de sluiting van het station en de sluiting van het plaatselijk schooltje door een tekort aan leerlingen is "De stationsbuurt" nooit uitgegroeid tot een volwaardige parochie. Het station is tegenwoordig terug in gebruik.
[bewerk] Geschiedenis
Alken duikt voor het eerst op in de geschiedenisboeken in 1066 AC onder de naam "Alleche". Vanaf 1180 wordt het officieel Alken maar in de volksmond wordt er nog vaak Alleke gezegd. Alken was toen een Luikse enclave in het graafschap Loon. Vele Prinsbisschoppen hadden hier een zomerverblijf.
[bewerk] Bezienswaardigheden
Alken is vooral bekend door zijn brouwerij en het bier Cristal Alken dat er gebrouwen wordt, maar ook door zijn vele kastelen, kerken, kapelletjes (onder andere de beschermde Sint-JorisKapel) en watermolens. Op recreatief vlak kan men zich uitleven in het recreatiepark "De Alk" tussen de Grote en de Kleine Herk, men kan wandelen in de Mombeek vallei en fietsroutes volgen.
[bewerk] Het wapenschild St.-Aldegondis
Op 24 februari 1981 werd aan de gemeente Alken een wapenschild toegekend. Dit wapenschild stelt het natuurkleurige borstbeeld van St.-Aldegondis voor op een rode achtergrond. Een witte duif houdt een witte sluier boven het hoofd van de abdis. St.-Aldegondis is gekleed in het witte ordekleed van de Benedictinessen en draagt een gouden boek in haar rechterhand. In haar linkerhand houdt ze een gouden kromstaf.
In heraldische taal luidt de tekst als volgt: "Van keel beladen met een natuurkleur aanziende borstbeeld van St.-Aldegondis dragend het ordekleed der Benedictinessen, in de rechterhand houdende een boek en in de linker een albatiale kromstaf, beide van goud, achter het hoofd een nimbus van hetzelfde; de Heilige getopt met een nederdalende H. Geest (duif)".
In de St.-Aldegondislaan staat een kapel, die aan haar werd opgedragen. Ze wordt aangeroepen in de hoop kanker te genezen. Alken viert haar feestdag op 30 januari.
[bewerk] De Alkense vlag
De Alkense vlag bestaat uit 3 horizontale banden : rood - wit - geel. De gemeente Alken kreeg deze vlag toegewezen op 24 februari 1981.
[bewerk] Demografische ontwikkeling
- Bron:NIS - Opm:1806 t/m 1970=volkstellingen; vanaf 1980= inwoneraantal per 1 januari
[bewerk] Bekende personen afkomstig uit Alken
- Jeroen Mellemans, voetballer bij KV Mechelen.
- Guy Nulens, voormalig wielrenner, 15 tourdeelnames.
- Patrick Snijers, rallypiloot.
- Leon Engelen, kunstschilder.
[bewerk] Dialect
Een stukje Alkens dialect:
Zei-je vjaddeg vor twie (haupelek) neig schaun zaumermoei-jn? Vieje wel, zur. Ve goin er het beiste van maoke. En of het aa wei-jver git rie-jle of de zon git bloewre schijne, ve goin het nie an os hat loewte kuime. Doever oech dizze kèr wirremaol een dei-jl kerjuize en hènnege wuu-jd in os plat Alkers. Haupelek koei-jnt dje ze inne bo.get, onder ne baum, of obbe bleik, inne zon, lie-jze:
- Dut ur aa vodde mar an, as dje voei-jer goit einhaole vorre beste
- Die-je zou wel aagterjats ontkaume
- Da vielt dizze kèr bè maul en paute bè-je
- Doewe schenke ze onder het huudje. Kotsternoewe huebbe ze hum bè zenne na.k
- Goit mar tegrie-js, da.n zei-je vaul jo.der doewe
- Da joenk kètje, da is een echte schautflats
- Die-je, da is ne echte è-jtenteller. Dieje zou e kwa.rt of e knèpke dauwerbei-jte
- Da is ne laugte kadei ma toch voel-ter uiver ne murpshaup
- Die-je gelueft oech da de piepels hoi ie-jte
- Stekt mar een kebabbel in urre mond, da.n git da gebuechel wel uiver.
Haddoeggoet
[bewerk] Voetnoten
[bewerk] Literatuur
- Werkgroep Jaar van het Dorp - Culturele Raad Alken - Zo was... Alken - C. de Vries - Brouwers - 1978 (ISBN 9061741696)
- Gemeentebestuur mmv de Geschied- en Oudheidkundige kring van Alken - De geschiedenis van een gemeente - Alken - tussen mammoet en computer - 1994 (ISBN 9090072020)
[bewerk] Externe link
| Gemeenten in de provincie Limburg | |
|---|---|
|
Alken · As · Beringen · Bilzen · Bocholt · Borgloon · Bree · Diepenbeek · Dilsen-Stokkem · Genk · Gingelom · Halen · Ham · Hamont-Achel · Hasselt · Hechtel-Eksel · Heers · Herk-de-Stad · Herstappe · Heusden-Zolder · Hoeselt · Houthalen-Helchteren · Kinrooi · Kortessem · Lanaken · Leopoldsburg · Lommel · Lummen · Maaseik · Maasmechelen · Meeuwen-Gruitrode · Neerpelt · Nieuwerkerken · Opglabbeek · Overpelt · Peer · Riemst · Sint-Truiden · Tessenderlo · Tongeren · Voeren · Wellen · Zonhoven · Zutendaal |
