Heemstede (Noord-Holland)
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
|
||||
 |
||||
| Provincie |  Noord-Holland |
|||
| Hoofdplaats | Heemstede | |||
| Oppervlakte - Land - Water |
9,64 km² 9,2 km² 0,44 km² |
|||
| Inwoners Bevolkingsdichtheid |
25.585 (1 februari 2008)? 2781 inw./km² |
|||
| Geografische ligging | 52°21' NB 4°37' OL | |||
| Belangrijke verkeersaders | N201, N208 | |||
| Netnummer | 023 | |||
| Postcodes | 2100-2106 | |||
| Officiële website | www.heemstede.nl | |||
| Politiek | ||||
| Burgemeester (lijst) | mw. drs. Marianne Heeremans (PvdA) | |||
| Bestuur | VVD, CDA, PvdA | |||
| Zetels VVD CDA PvdA Groenlinks Burgerbelangen D66 Nieuw Heemstede |
21 6 4 4 3 2 1 1 |
|||
| Bevolkingspiramide | ||||
 |
||||
Heemstede (
uitspraak (info·uitleg)) is een plaats en gemeente in de Nederlandse provincie Noord-Holland. De gemeente telt 25.585 inwoners (1 februari 2008, bron: CBS) en heeft een oppervlakte van 9,61 km² (waarvan 0,15 km² water). Binnen de gemeentegrenzen liggen geen andere kernen.
In New York (Nieuw Amsterdam) kom je een verbasterde vorm tegen van Heemstede: Hempstead. Dit was vroeger een koloniale nederzetting nabij Nieuw Amsterdam.
Inhoud |
[bewerk] Aangrenzende gemeenten
| Aangrenzende gemeenten | ||
|---|---|---|
| Haarlem | ||
| Bloemendaal |  |
|
| Bennebroek | Haarlemmermeer | |
[bewerk] Geschiedenis
Rond 1286 bouwde een lid van de adellijke familie Holy uit Vlaardingen aan het Spaarne het Slot Heemstede, dat "woonplaats" betekent (Groenedijk, 2000). Op een onbekende datum (vanwege verlies van originele charters) is door graaf Floris V (aldus voor 1296) Heemstede beleend aan Reinier van Holy. In de loop van de 14e eeuw was in de buurt van het kasteel een dorp ontstaan. Dit rond 1400 enkele malen verwoeste en weer opgebouwde kasteel is na groot herstel ten tijde van Adriaan Pauw in 1810 afgebroken. Wat resteert zijn het 17e-eeuwse bouwhuis, Duivenpoort en "Pons Pacis" ofwel Vredesbrug, opgericht naar aanleiding van de Vrede van Münster (1648). Tot 1653 maakte Bennebroek deel uit van de ambachtsheerlijkheid Heemstede. In 1857 is de gemeente Berkenrode (sinds 1466 een zelfstandig ambacht) bij Heemstede geannexeerd. In 1927 is het noordelijk deel van Heemstede, inclusief een groot deel van de Haarlemmerhout, bij de gemeente Haarlem geannexeerd.
[bewerk] Buitenplaatsen
Vele heren uit de vroedschap van Amsterdam kochten zomerverblijven in Heemstede in de 17e eeuw. Adriaen Pauw woonde er in de zomermaanden na aankoop van de heerlijkheid Heemstede en het Huis te Heemstede voor ƒ 36.000,- van de erven van Hendrik van Hovijne. In het zuiden van de gemeente ligt het 80 ha grote loofbos Groenendaal. Groenendaal was zelf een buitenplaats, opgezet als park door de rijke bankier John Hope, neef van Henry Hope, de bouwer van buitenplaats Welgelegen in Haarlem. Toen hij Bosbeek kocht in 1784 van een Amsterdamse burgemeestersfamilie, annexeerde hij de parklanden en sloopte Groenendaal's hoofdgebouw, maar de oprijlaan vanaf de Herenweg bestaat nog steeds. Groenendaal is drie keer het middelpunt geweest van de internationale Floratentoonstelling. Deze vonden plaats in de jaren 1925, 1935 en 1953. De Floratentoonstellingen waren de voorlopers van de Floriade.
In de 17e en 18e eeuw telde Heemstede talrijke buitenplaatsen. Herenhuizen, bijgebouwen en/of tuinen resteren nog van Oud-Berkenroede, Berkenrode, Ipenrode, Huis te Manpad, de Hartekamp, Bosbeek, Meer en Bosch, Meer en Berg, Kennemeroord en Gliphoeve. Tussen 1735 en 1738 werkte de beroemde Zweedse onderzoeker Linnaeus als prefect van de tuin en lijfarts van George Clifford op het landgoed De Hartekamp.In 1738 verscheen het boekwerk Hortus Cliffortianus, een inventarisatie van de tuin, het herbarium en de natuurwetenschappelijke bibliotheek. Jacob van Lennep bracht zijn zomers door in Heemstede op de buitenplaatsen van zijn familie.
[bewerk] Ambachten
Van de 16e tot 20e eeuw was de blekerijnijverheid van belang, vanaf de 18e eeuw ook de bloembollencultuur. In 1912 nam het gemeentebestuur een door de architecten J.Th.J.Cuypers en Jan Stuyt ontworpen Uitbreidingsplan aan voor de gehele gemeente, dat met wijzigingen tot 1940 fungeerde. Op basis hiervan ontwikkelde de gemeente zich in de jaren twintig en dertig van de 20e eeuw tot een forensengemeente.
[bewerk] Overige informatie
De Naald werd geplaatst door David Jacob van Lennep in 1817 ter herinnering aan twee veldslagen in 1304 tegen de Vlamingen en 1573 tegen de Spaanse bezetters.
Nicolaas Beets was van 1840 tot 1854 predikant [zichzelf noemende 'herder'] van de Hervormde Kerk.
De letterkundige en advocaat mr. Jacob van Lennep verbleef in zijn jeugd veelvuldig op het zomerverblijf van zijn vader professor David Jacob van Lennep in het Huis te Manpad aan de Herenweg.
Godfried Bomans schreef in het ouderlijk huis Berkenrode zijn eerste sprookjes en delen van De memoires of gedenkschriften van Mr. P(ieter) Bas.
Heemstede ligt aan de spoorlijn Leiden-Haarlem en telt één station, Heemstede-Aerdenhout. Deze spoorlijn volgt grotendeels de Leidse trekvaart, die zijn 350e verjaardag vierde in 2007.
De Heemsteedse voetbalclub RCH behaalde twee landskampioenschappen, de laatste in 1953.
In de gemeente is het instituut Meer en Bosch gevestigd, beheerd door de Stichting epilepsie instellingen Nederland (SEIN).
In Heemstede is ook de abortuskliniek Bloemenhove gevestigd.
In december 2004 verhuisde het vroegere Diaconessenhuis, gefuseerd met de Mariastichting in Haarlem naar een nieuwe huisvesting van het Spaarne Ziekenhuis in Hoofddorp, gemeente Haarlemmermeer. Wèl is in Heemstede nog een dagafdeling met poliklinieken van het ziekenhuis.
De voormalige buitenplaats de Hartekamp is tegenwoordig hoofdvestiging van Stichting De Hartekamp Groep, een instelling voor zorg en dienstverlening aan mensen met een verstandelijke of meervoudige beperking in de regio Midden- en Zuid-Kennemerland met o.a. een nevenvestiging 'Harteheem' te Heemskerk.
Sinds de 17e eeuw hoort buurtschap De Glip tot de gemeente Heemstede.
[bewerk] Bibliotheek
De door ridder dr. Adriaan Pauw gestichte Bibliotheca Heemstediana was gedurende het midden van de 17e eeuw met meer dan 16.000 banden verreweg de grootste van Nederland. Na zijn overlijden is deze in 1656/1657 geveild en kwam een deel terecht in de Herzog-August-Bibliothek van Wolfenbüttel. De gemeentelijke openbare bibliotheek is in 1947 opgericht en bevindt zich sinds 1986 in het gebouw van de voormalige Dreefschool (thans een gemeentelijk monument). Hier is het archief aanwezig van de Vereniging Oud Heemstede-Bennebroek. De door directeur Hans Krol bijeengebrachte 'Heemstede-collectie' bevindt zich thans - evenals het gemeentearchief - in het Noord-Hollands Archief te Haarlem.
[bewerk] Media
- Branding RTV
- Haarlem 105 RTV
- Haarlems Dagblad
- De Heemsteder
- Heemsteedse Courant
- RTV Noord-Holland
- Noordholland100
- Het Weekblad van Heemstede
[bewerk] Bronnen
- Boer, H.W.J.de, H.Bruch en H.Krol (red.). Adriaan Pauw; staatsman en ambachtsheer. Heemstede, 1985.
- Bulte, Marcel en Hans Krol. Heemstede 1940-1945; een gemeente in bezettingstijd. Haarlem, De Vrieseborch, 1995. Herdruk 2005.
- Bussen, Pierre en Cees Raateland. Een eeuw Heemstede; verrassend veranderd. Heemstede, 1999.
- Groenedijk, T. (2000). Nederlandse plaatsnamen. Slingenberg Boekproducties, Hoogeveen, 2000.
- Groesbeek, J.W. Heemstede in de historie. Heemstede, 1972.
- Krol, Hans. Heemsteedse gemeentepolitiek in de jaren tussen omstreeks 1750 en 1900. Heemstede, VOHB, 1989.
- Krol, Hans e.a. Heemstede - Berkenrode - Bennebroek; drie heerlijkheden in Zuid-Kennemerland. Heemstede, 1992.
- Krol, Hans en Gerard Pley. Spaarne Ziekenhuis; van Diaconessenhuis en Mariastichting tot Spaarne Ziekenhuis. Haarlem, De Vrieseborch, 2005.
- Monumenten van Heemstede; een keuze uit de parels van de Heerlijkheid. Heemstede, VOHB, 2004.
- Monumenten van Heemstede en Bennebroek; opnieuw een keuze uit de parels van de Heerlijkheden. Heemstede, VOHB, 2005.
- Smit, H. Geschiedenis en verklaring van de straatnamen in Heemstede. Den Haag, Kruseman, 1985.
[bewerk] Externe link
- Zie ook: Lijst van Heemstedenaren
| Gemeenten in de provincie Noord-Holland | |
|---|---|
|
Aalsmeer · Alkmaar · Amstelveen · Amsterdam · Andijk · Anna Paulowna · Beemster · Bennebroek · Bergen · Beverwijk · Blaricum · Bloemendaal · Bussum · Castricum · Den Helder · Diemen · Drechterland · Edam-Volendam · Enkhuizen · Graft-De Rijp · Haarlem · Haarlemmerliede en Spaarnwoude · Haarlemmermeer · Harenkarspel · Heemskerk · Heemstede · Heerhugowaard · Heiloo · Hilversum · Hoorn · Huizen · Koggenland · Landsmeer · Langedijk · Laren · Medemblik · Muiden · Naarden · Niedorp · Oostzaan · Opmeer · Ouder-Amstel · Purmerend · Schagen · Schermer · Stede Broec · Texel · Uitgeest · Uithoorn · Velsen · Waterland · Weesp · Wervershoof · Wieringen · Wieringermeer · Wijdemeren · Wormerland · Zaanstad · Zandvoort · Zeevang · Zijpe |
