Wielerklassieker

Een wielerklassieker, of kortweg klassieker, is in de wielersport de term die sporters, pers en toeschouwers geven aan een belangrijke eendaagse wedstrijd.

Klassieker

De UCI, de internationale wielerbond, kent de term niet. Waarom een wedstrijd klassieker genoemd wordt is niet duidelijk. Ouderdom speelt een rol, maar verklaart niet waarom een betrekkelijk jonge wedstrijd als de Amstel Gold Race al sinds de jaren zeventig zo beschouwd wordt. Tussen klassiekers onderling is weer een zekere hiërarchie aan te geven: een overwinning in Parijs-Roubaix telt veel zwaarder dan één in Gent-Wevelgem. Door de tijd heen is de reputatie van wedstrijden veranderd. De Ronde van Vlaanderen was voor de Tweede Wereldoorlog vooral een Vlaamse trainingswedstrijd, die amper in de schaduw kon staan van Milaan-San Remo. Aangezien beide wedstrijden ook lange tijd op dezelfde dag werden verreden trok de eerste dan ook zelden een internationaal deelnemersveld. Pas na de oorlog begon de Ronde van Vlaanderen aan de opmars tot de status van de belangrijke wedstrijd die zij nu heeft. De Waalse Pijl, hoewel jonger, is jarenlang hoger gewaardeerd dan haar tegenhanger Luik-Bastenaken-Luik, maar wordt nu vaak gezien als semi-klassieker. Het Desgrange-Colombo klassement, de eerste poging een regelmatigheidsklassement over het hele seizoen in te voeren, nam aanvankelijk twee klassiekers op uit de drie grote wielerlanden elk. Parijs-Roubaix en Grote Herfstprijs uit Frankrijk, de Ronde van Vlaanderen en de Waalse Pijl uit België en Milaan-San Remo en de Ronde van Lombardije uit Italië. Later werd daar nog wel Luik-Bastenaken-Luik aan toegevoegd.

Qua anciënniteit zijn de voorgaande zeven wedstrijden de oudste thans nog bestaande (eendaagse) wielerwedstrijden. Door hun lange historie zal hun reputatie niet snel minder worden en het is mede daarom niet vreemd dat deze wedstrijden behalve in het Desgrange-Colombo klassement, later ook zijn opgenomen in de Super Prestige, de Wereldbeker (WB) (met uitzondering van de Waalse Pijl) en uiteindelijjk in de UCI ProTour.

Toch kunnen, ook oude wedstrijden, hun reputatie verliezen en uiteindelijk verdwijnen. Dat overkwam bijvoorbeeld Bordeaux-Parijs, ooit een bijzonder prestigieuze wedstrijd (en bovendien de langste), maar in 1988 voor het laatst gereden. De reputatie van Parijs-Brussel, nota bene de enige grensoverschrijdende klassieker, is aan verandering onderhevig. Hoewel soms hoog gewaardeerd heeft deze het nooit tot de monumentale status van de top zeven kunnen schoppen.

Voor de invoering van de Wereldbeker kende de UCI wedstrijden van Hors Categorie (HC) en 1e t/m 4e Categorie. Dit kwam echter niet geheel overeen met de beleving van het begrip klassieker onder sporters en publiek. Tot het rijtje HC behoorden Parijs-Roubaix, Ronde van Vlaanderen, Milaan-San Remo, Luik-Bastenaken-Luik, de Parijs-Tours en de Ronde van Lombardije. De Amstel Gold Race, Gent-Wevelgem, Omloop Het Volk, Parijs-Brussel en Waalse Pijl waren 1e categorie. Elk jaar kreeg - bij toerbeurt - één van die wedstrijden de HC status. De HC status gaf een zekere bescherming aan de wedstrijd. Daarnaast waren er echter nog veel 1e categorie wedstrijden die niet als klassieker beschouwd werden, althans veel minder publiciteit kregen. De Super Prestige, de commerciële voorloper van de Wereldbeker, hanteerde een puntenwaardering die dichter aanlag tegen wat als klassieker beschouwd wordt.

De invoering van de Wereldbeker heeft dat veranderd. Eerder genoemde HC wedstrijden werden WB koersen en het rijtje werd uitgebreid met de Amstel Goldrace en het Kampioenschap van Zürich. Tevens werden enkele wedstrijden toegevoegd, die voorheen amper status hadden, zoals de Clásica San Sebastián en de Ronde van Hamburg. Wedstrijden met een langere historie en grotere status werden hiermee gepasseerd. Er werden zelfs nieuwe klassiekers opgezet in landen die geen traditionele wielerlanden waren, maar wel commercieel interessant: Groot-Brittannië (verscheidene namen, zie onder), Noord-Amerika (Ronde van Philadelphia en Grand Prix des Amériques) en Japan (Japan Cup). Deze werden echter na enkele jaren niet meer verreden.

De Wereldbeker is inmiddels weer opgevolgd door de UCI ProTour. Hierbij werden naast alle voormalige HC wedstrijden ook enkele klassiekers van de eerste categorie, zoals Gent-Wevelgem, toegevoegd. De ProTour omvat echter meer wedstrijden dan enkel de eendagsklassiekers, en telt ook diverse kleinere rondes en de drie grote rondes.

Voorjaarsklassieker

Een voorjaarsklassieker is de benaming voor de klassieke wielerkoersen in het voorjaar.

Het Europese wielervoorjaar wordt traditioneel geopend met de GP La Marseillaise in Zuid-Frankrijk, begin februari. In Italië wordt het seizoen met een soortgelijke wedstrijd geopend, de Grote Prijs van de Etruskische Kust. De eerste echte klassiekers vinden aan het einde van de maand plaats, tijdens het "Belgisch openingsweekend": de kasseiwedstrijden Omloop Het Nieuwsblad en Kuurne-Brussel-Kuurne staan dan op het programma. De laatste grote wedstrijd in het voorjaar is de Duitse wedstrijd Rund um den Henninger Turm, die begin mei wordt verreden. Als het voorjaar eindigt staat de Ronde van Italië vaak op het punt te beginnen.

Tot de voorjaarsklassiekers behoren vooral kasseiklassiekers - zoals de Ronde van Vlaanderen en Parijs-Roubaix - en klassiekers met een heuvelachtig parcours, bijvoorbeeld de Amstel Gold Race of Luik-Bastenaken-Luik. Vier van de vijf "Monumenten" vinden in maart en april plaats, waarvan de eerste, Milaan-San Remo, bekend staat als La Primavera (de lente).

Wedstrijden

De volgorde waarin deze wedstrijden verreden worden is meestal hetzelfde. Een aantal voorjaarsklassiekers, in de volgorde waarin ze verreden worden:

Najaarsklassieker

Een najaarsklassieker is de benaming voor de klassieke wielerkoersen in het najaar, meestal na de drie grote ronden. De deelnemerslijsten zijn vaak wat zwakker dan in het voorjaar, omdat veel renners hun seizoen al hebben afgesloten. Opvallend is wel dat enkele renners vaak het gehele najaar goed lijken te zijn, waarbij het Wereldkampioenschap op de weg centraal staat.

De bekendste najaarsklassiekers zijn Parijs-Tours, de Ronde van Lombardije en de voormalige Züri Metzgete. Ook Parijs-Brussel, GP Fourmies, Ronde van Emilia en de Ronde van de Drie Valleien kennen een fraaie geschiedenis. Veel Italiaanse semi-klassiekers worden verreden in het najaar.

In België en Nederland zijn de belangrijkste najaarswedstrijden de Druivenkoers Overijse, de Omloop van de Vlaamse Scheldeboorden, de Memorial Rik Van Steenbergen, de GP Jef Scherens, de Tour de Rijke.

Wedstrijden

Succesvolle klassieker-renners

Vermeld zijn renners die in de '5 monumenten' in totaal minimaal 5 keer gewonnen hebben. (MSR = Milaan-San Remo, RVV = Ronde van Vlaanderen, PR = Parijs-Roubaix, LBL = Luik-Bastenaken-Luik, RVL = Ronde van Lombardije). Drie renners wisten in hun carrière alle vijf de Monumenten te winnen, allen uit België: Rik Van Looy, Eddy Merckx en Roger De Vlaeminck.

Renner	Land	MSR	RVV	PR	LBL	RVL	Totaal
Eddy Merckx	België	7	2	3	5	2	19
Roger De Vlaeminck	België	3	1	4	1	2	11
Costante Girardengo	Italië	6	0	0	0	3	9
Fausto Coppi	Italië	3	0	1	0	5	9
Seán Kelly	Ierland	2	0	2	2	3	9
Rik Van Looy	België	1	2	3	1	1	8
Gino Bartali	Italië	4	0	0	0	3	7
Henri Pélissier	Frankrijk	1	0	2	0	3	6
Alfredo Binda	Italië	2	0	0	0	4	6
Fred De Bruyne	België	1	1	1	3	0	6
Francesco Moser	Italië	1	0	3	0	2	6
Moreno Argentin	Italië	0	1	0	4	1	6
Johan Museeuw	België	0	3	3	0	0	6
Gaetano Belloni	Italië	2	0	0	0	3	5
Rik Van Steenbergen	België	1	2	2	0	0	5
Bernard Hinault	Frankrijk	0	0	1	2	2	5
Michele Bartoli	Italië	0	1	0	2	2	5
Paolo Bettini	Italië	1	0	0	2	2	5
Tom Boonen	België	0	2	3	0	0	5

Zie ook

• Lijst van wielrenners met de meeste wereldbekeroverwinningen