Litouwen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Lithuania)
Ga naar: navigatie, zoeken
Lietuvos Respublika
Vlag van Litouwen Wapen van Litouwen
(Details) (Details)
Litouwen
Basisgegevens
Officiële landstaal Litouws
Hoofdstad Vilnius
Regeringsvorm parlementair stelsel
Staatshoofd President Dalia Grybauskaitė
Regeringsleider Premier Algirdas Butkevičius
Religie Rooms-katholiek
Oppervlakte 65.300 km² [1] (-% water)
Inwoners 3.483.972 (2011)[2]
3.515.858 (2013)[3] (53,8/km² (2013))
Overige
Volkslied Tautiška giesmė
Munteenheid litas (LTL)
UTC +2 (zomers: +3)
Nationale feestdag 16 februari
Web | Code | Tel. .lt | LTU | 370
Voorgaande staten
Litouwse Socialistische Sovjetrepubliek Litouwse Socialistische Sovjetrepubliek
Sovjet-Unie Sovjet-Unie
1990 (Val Sovjet-Unie)
Topografie
Litouwen
Portaal  Portaalicoon   Landen & Volken

Litouwen (tot ver in de 20e eeuw meestal als Litauen of Lithauen gespeld; Litouws: Lietuva), officieel de Republiek Litouwen (Lietuvos Respublika), is een land in Noord-Europa tussen Letland in het noorden, Wit-Rusland in het oosten, Polen en Rusland (Kaliningrad) in het zuiden, en de Oostzee in het westen.

Van de drie Baltische staten is Litouwen het grootste en zuidelijkste en het enige overwegend rooms-katholieke land. De geschiedenis loopt ook pas relatief kort synchroon met die van de beide andere Baltische landen. Anders dan Letland en Estland was Litouwen ooit een machtig land, dat zelfs tot de Zwarte Zee reikte. De twintigste eeuw verliep grotendeels onder Russisch respectievelijk Sovjetbewind, waarvan het zich op 11 maart 1990 als eerste Baltische land definitief ontdeed. Op 1 mei 2004 trad het land toe tot de Europese Unie. Toch is het land nog deels afhankelijk van Rusland, met name op het gebied van energie[4], al tracht het door vloeibaar gas uit Noorwegen te betrekken daar wat verandering in te brengen.

Een geografische bijzonderheid van Litouwen is dat het middelpunt van Europa binnen de Litouwse grenzen ligt.

Geschiedenis[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Geschiedenis van Litouwen voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Geografie[bewerken]

Kerngegevens[bewerken]

Steden[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Lijst van steden in Litouwen voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Enkele steden in Litouwen zijn:

Politiek[bewerken]

Overheid[bewerken]

De Republiek Litouwen is een parlementaire democratie met als president Dalia Grybauskaitė sedert 12 juli 2009 en minister-president Algirdas Butkevičius sedert 13 december 2012. De Litouwse regering bestaat uit een coalitie van DP, LSDP, OM111NS en VNDS. Het parlement (Seimas) kent één kamer met 141 leden met een zittingstermijn vier jaar. Van de Seimas-zetels worden er 71 verdeeld onder de zeven kiesdistricten. De overige 70 worden verdeeld in evenredigheid naar de nationale verhoudingen.

Bestuurlijke indeling[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Bestuurlijke indeling van Litouwen voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Litouwen is verdeeld in tien districten, die zijn vernoemd naar hun hoofdstad.

Bevolking[bewerken]

Tussen de volkstelling van 2001 en die van 2011 is de bevolking gedaald van 3,48 miljoen naar 2,98 miljoen inwoners. Dit werd veroorzaakt door emigratie naar West-Europa, aldus het Litouws Bureau voor de Statistiek.[5]

Bevolkingsdichtheid per gemeente
1 - >= 60 inw./km²
2 - 40-59,9 inw./km²
3 - 30-39,9 inw./km²
4 - 20-29,9 inw./km²
5 - 0-19,9 inw./km²

Bevolkingsaantal: In Litouwen wonen 3.515.858 (2013) mensen.

Bevolkingssamenstelling in 2001[6]:

Nationaliteit  % van de bevolking

Litouws

83,4%

Pools

6,7%

Russisch

6,3%

Overigen

3,6%
Verspreiding van de Poolse minderheid

De Poolse minderheid is met name geconcentreerd in het zuidoosten van het land. Dit gedeelte van Litouwen behoorde tussen de twee wereldoorlogen tot de Tweede Poolse Republiek.

De Russische minderheid stamt voornamelijk uit de tijd dat Litouwen door de Sovjet-Unie bezet was (1940-1990). De etnische Russen zijn voornamelijk in de steden te vinden. Na de dood van Stalin in 1953 ondernam de Litouwse SSR pogingen om de immigratie van etnische Russen te beperken. In Litouwen is het aandeel van de Russen in de totale bevolking hierdoor aanzienlijk lager dan in Estland en Letland.

Taal[bewerken]

Litouws als moedertaal spreken ongeveer 2.700.000 inwoners. Het Litouws behoort tot de Baltische talen waartoe ook het Lets hoort.

Moedertaal aantal
Litouws ca. 2.700.000
Pools ca. 360.000
Russisch ca. 344.000
Wit-Russisch ca. 63.000
Oekraïens ca. 45.000
Tartaars ca. 5.000
Lets ca. 5.000
Karamisch ca. 300

Onderwijs en werkloosheid[bewerken]

Litouwen heeft een relatief hoog percentage universitair geschoolden, maar kent ook veel werkloosheid onder hoog opgeleiden.

Verkeer[bewerken]

Het Litouwse stratennet is nog in opbouw. De belangrijkste verbindingen zijn de autosnelwegen (Vilnius - Kaunas - Klaipeda (dt. Memel) en Vilnius - Panevėžys.

In Klaipeda bevindt zich een van de belangrijkste zeehavens met personenvervoer van de gehele Oostzee. Daarnaast is de Nemunas ook voor scheepvaartverkeer geschikt.

Toerisme[bewerken]

Het toerisme is in Litouwen langzaam in opkomst. Een van de belangrijkste toeristische attracties is het kasteel en plaatsje Trakai, ten westen van Vilnius, te midden van de vele meren in het natuurpark Trakai. Het kasteel is gebouwd in een voor Litouwen karakteristieke stijl: roodbruine baksteen, ronde torens en rode daken. De binnenstad van Vilnius die beschermd wordt door de UNESCO kent tientallen oude kerken en gebouwen. Veel toeristen bezoeken de Koerse Haf, een uniek natuurgebied aan de westkant van het land. Het plaatsje Nida krijgt jaarlijks vele duizenden bezoekers.

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties