Nicotinamideadeninedinucleotide

Structuur van NAD⁺

Structuur van hydroxymethylglutaryl-CoA reductase, waarbij het groen NADP voorstelt

Nicotinamide adenine dinucleotide (NAD⁺) is een biochemische elektronendrager. Het is een co-enzym dat voorkomt in de cellen van alle levende wezens.

Deze verbinding is een dinucleotide: hij bestaat uit twee nucleotiden die verbonden zijn via hun fosfaatgroepen. De ene nucleotide bevat een adeninebase, de ander een nicotinamide.

Het komt voor in 2 soorten: NAD⁺ en NADP⁺ (nicotinamide adenine dinucleotide fosfaat) dat een extra veresterde fosfaatgroep op de 2'-OH-groep van de adenosine draagt.

Het verschil tussen beide moleculen ligt bij de functie ervan. Meestal fungeert NAD⁺ als cofactor bij katabole reacties (afbraak), terwijl NADP⁺ dienst doet bij anabole reacties (opbouw). Daarnaast wordt NAD⁺ bij dissimilatie gebruikt en NADP⁺ bij fotosynthese.

NADH (gereduceerd nicotinamide adenine dinucleotide) is de gereduceerde vorm van NAD⁺ en NADPH (gereduceerd nicotinamide adenine dinucleotide fosfaat) is de gereduceerde vorm van NADP⁺. De met een proton en elektron opgeladen molecules zijn dan NADH en NADPH die optreden als elektronendonor. Deze elektronendonoren dienen als een soort van mobiele energiestockage. Die energie komt terug vrij wanneer NADH of NADPH zich terug omgezet wordt naar NAD⁺ en NADP⁺.

De reductie van NAD⁺ naar NADH (redoxreactie) wordt als volgt geschreven:

De pyridinering ontvangt een hydride-ion en vormt aldus NADH.