M2 (spoorwegrijtuig)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
M2
Bewaard M2 2de-klasse/bagagerijtuig in originele groene kleuren
Bewaard M2 2de-klasse/bagagerijtuig in originele groene kleuren
Een trein met daarin rode M2-rijtuigen.
Een trein met daarin rode M2-rijtuigen.
Exploitant NMBS, NS, Lovers Rail, Ferrovie Nord Milano
Aantal B11: 350, A10: 35, A5B5: 104, B8D: 116, BDR: 15.
Totaal: 620
Nummering B11: 42301 - 42650
A10: 41001 - 41035
A5B5: 43201 - 43304
B8D: 49201 - 49316
B7DR: 49901 - 49915
Fabrikant Familleureux, La Brugeoise et Nicaise & Delcuve, Edingen, 's-Gravenbrakel, Germain, Ragheno, La Dyle
Bouwjaar 1958-1960
Spoorwijdte 1435 mm (normaalspoor)
Massa 32/35 ton
Zitplaatsen 1e klas A: 68; AB: 36
Zitplaatsen 2e klas B: 104; AB: 44; BD/BDx: 74
Maximumsnelheid 125 km/h
Voedingsspanning 3000 V
Portaal  Portaalicoon   Verkeer & Vervoer

De M2-spoorwegrijtuigen van de NMBS, bestond uit een reeks rijtuigen voor binnenlands verkeer. De rijtuigen werden in verschillende varianten gebouwd vanaf 1954, in totaal 620 exemplaren. Na de instroom van de dieseltreinstellen MW41 werden de laatste rijtuigen afgevoerd.

Prototypen[bewerken]

Rond 1954 werden door de Centrale Werkplaats te Mechelen vier rijtuigen gebouwd als proef voor de serielevering M2. Deze waren genummerd in de serie 63301 - 63304. Eind jaren 50 reden twee van deze rijtuigen mee als tussenrijtuig van een dieseltreinstel MW40.

Uitvoering[bewerken]

M2 rijtuigen hadden oorspronkelijk een maximum toegelaten snelheid van 140 km/h, later teruggebracht naar 125 km/u en reden meestal met een diesellocomotief in trek-duwtreinen, of met een elektrische locomotief, zowel getrokken als in trek-duwbedrijf. Zo verzorgde de M2 in combinatie met locs van reeks 62 zowel IR-, L- als P-diensten op de niet-geëlektrificeerde lijnen zoals lijnen 15, 19 en 58, alsmede P-diensten op geëlektrificeerde lijnen. De beperking naar 125 km/u was geen technische kwestie, maar maakte dat de rijtuigen in een andere categorie vielen van onderhoudsinterval, wat een belangrijke besparing opleverde. Hun inzet op de grote verbindingen was toen al weggevallen ten voordele van de nieuwe M4-rijtuigen.

In de tweede klasse zijn de banken bekleed met een schuimrubber. Dit was een groter comfort dan bij de houten banken in de voorgaande rijtuigseries. De banken in eerste klasse waren bekleed met een velours.

Afvoer[bewerken]

De rijtuigen zijn buiten dienst gegaan nadat de dieselstellen reeks 41 in 2002 alle diensten op de niet-geëlektrificeerde baanvakken overgenomen hadden. De rijtuigen die P-treinen verzorgden op geëlektrificeerde lijnen werden buiten dienst gesteld naarmate de nieuwe dubbedekrijtuigen M6 in dienst kwamen.

Tweede leven[bewerken]

Inzet in Nederland[bewerken]

M2-rijtuigen tijdens inzet in Nederland.
Een treinstam van Lovers Rail in IJmuiden.

In de jaren 90 van de twintigste eeuw werden 44 rijtuigen M2 verhuurd aan de Nederlandse Spoorwegen, die de rijtuigen inzette in de sneltreinen tussen Zwolle en Roosendaal. De rijtuigen behielden de bordeaux kleurstelling van de NMBS, waarbij alleen de logo's waren vervangen door die van de NS. In 1989 kwamen eerst op proef een aantal rijtuigen M4 naar Nederland, maar die rijtuigen hadden problemen met het Nederlandse profiel. Bovendien leverde deze verhuur van vrij nieuwe rijtuigen kritiek op op de Belgische spoorwegen.[1][2]

Vanaf 1996 is een aantal rijtuigen verkocht aan het Nederlandse spoorwegbedrijf Lovers Rail. In 1996 en 1997 werden de rijtuigen, gestoken in een nieuwe turkooizen kleurstelling, ingezet tussen Amsterdam Centraal en IJmuiden als Kennemerstrand Expres. In 1998 werden de rijtuigen omgekleurd in donkerblauw en voorzien van afbeeldingen van tulpen, waarna ze behalve tussen Amsterdam Centraal en IJmuiden ook werden ingezet tussen Amsterdam Centraal en Lisse als Keukenhof Express en tussen Amsterdam Centraal en Haarlem als Optio.

De eerste vier rijtuigen van Lovers Rail kwamen half 1996 vanuit België in Amsterdam aan. Twee rijtuigen werden later voorzien van aggregaten. De rijtuigen werden genummerd in de serie LR 001-004. Later arriveerden nogmaals M2-rijtuigen in Nederland. De serie betrof de rijtuigen LR 005 - 016. Dit waren geen eersteklasserijtuigen zoals de 001-004. Het betrof rijtuigen tweede klasse die waren verbouwd bij Cannes-La Bocca-Industries en Desdoigts et Associés.

Ook werden door Lovers vijf stuurstandrijtuigen overgenomen van NMBS en voorzien van de donkerblauwe optio-kleurstelling van Lovers. Deze rijtuigen werden genummerd in de serie 017-021. Omdat NS naar verluidt te veel geld vroeg voor een verplichte ATB-installatie werden de stuurstandrijtuigen uiteindelijk nooit ingezet. Zij gingen naar Frankrijk.

Na de beëindiging van de diensten van Lovers werden de rijtuigen afgevoerd naar het Belgische Saint-Ghislain. Daarna werden de rijtuigen overgebracht naar Gray in Frankrijk. Twee rijtuigen van de serie LR 001-004 kwamen uiteindelijk in dienst bij de museumspoorlijn La Vapeur du Trieux. Het interieur van enkele gerenoveerde tweede klasse-rijtuigen werd uiteindelijk ingebouwd in rijtuigen van de Chemins de Fer de Provence, die een spoorlijn uitbaten tussen Digne en Nice.

Italië[bewerken]

Een voormalige M2 in Italië.

Na een loopbaan in België is een aantal rijtuigen in de jaren 90 verhuisd naar de Ferrovie Nord Milano om dienst te doen op spoorlijnen rondom Milaan.

Overige bestemmingen[bewerken]

De meeste M2-rijtuigen zijn na inzet in België gesloopt. Daarnaast is een aantal rijtuigen een museale bestemming toebedeeld.

Nummer Bij Opmerking Afbeelding
A 41003 Opgesteld bij het voormalige station van Solre-Saint-Gery.
A 41016 TSP
M2 rijtuig, eigendom van het TSP
B 42329 NMBS Rijtuig heeft na buitendienststelling van de overige rijtuigen nog enkele jaren gereden in een diensttrein tussen Bergen en Cuesmes.
A 41022[3] NMBS
AB43269 NMBS
BDR49911 NMBS
B 42506 NMBS
B 42306 NMBS
B 42367 NMBS
B 42503 NMBS
B 42429 Campus Vesta Rijtuig wordt gebruikt voor oefeningen van politie en brandweer.
Planckendael Gebruikt als Weetjeswagon M2 rail car in Planckendael.jpg