Seculier kapittel

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Een seculier kapittel is een christelijk bestuurscollege bestaande uit geestelijken, verbonden aan een kathedraal of kapittelkerk. De leden ervan worden seculiere kanunniken of wereldlijke koorheren genoemd. Een seculier kapittel voor adellijke dames werd meestal aangeduid als (dames)stift; de leden ervan zijn seculiere kanunnikessen of stiftsdames; de kerk wordt stiftskerk genoemd. Aan het hoofd van een kapittel of stift staan een proost en een deken. Tot de Franse tijd waren seculiere kapittels vaak machtige instellingen met bezittingen in de verre omtrek. Naast hun geestelijke taken verzorgden ze in veel gevallen het onderwijs aan de kapittel- of kathedraalschool. Adellijke damesstiften hielden zich soms bezig met de opvoeding van welgestelde meisjes.

Geschiedenis[bewerken]

Vanaf de karolingische periode ontstonden er, naast kloosters en abdijen, kapittels, die verbonden waren aan belangrijke kerken. Meestal betrof dit kerken die in het bezit waren van aansprekende relikwieën, wellicht als gevolg van het voorschrift van vroegmiddeleeuwse concilies dat er pas relieken in een kerk mochten worden ondergebracht indien er geestelijken aanwezig waren om de koorgebeden te verzorgen.[1][2] Soms kwamen deze gemeenschappen voort uit oudere, door koningen of andere machthebbers gestichte kloosters die werden omgevormd naar kapittels. De ordo canonicus betreffende seculiere kapittels kende zijn eerste formalisering ten tijde van Karel de Grote met de Regel van Chrodegang. Chrodegangs opvolger, Amaury van Metz, vervolledigde deze statuten en liet ze door het Concilie van Aken (816) goedkeuren, waarna ze als Regel van Aken algemene verspreiding vonden. De Luikse bisschop Walcand speelde hierbij een belangrijke rol.

Proosdij en kanunnikenhuizen, Keizer Karelplein, Maastricht

Tijdens de Hoge Middeleeuwen kozen veel seculiere kapittels er voor om de Regel van Aken minder strikt te interpreteren. Dit gaf de kanunniken meer bewegingsruimte, hoewel men nog steeds aan bepaalde regels (onder andere het celibaat) gebonden was. Vanaf de 12e eeuw woonden de meeste kanunniken niet langer gemeenschappelijk, maar in kanunnikenhuizen rondom de kapittelkerk, binnen de zogenaamde 'claustrale singel'. De grotere kapittels lieten in de nabijheid van de kapittelkerk een aparte parochiekerk bouwen, waardoor er een grotere scheiding tussen 'het volk' en de koorheren ontstond. In de 13e eeuw vond bij de meeste kapittels een 'boedelscheiding' plaats tussen de bezittingen van de proost enerzijds (de proosdij) en die van de deken en het kapittel anderzijds.

Veel kapittels werden gezien als gedroomde plaatsen om niet-ervende zonen en dochters uit adellijke families enig aanzien en een gepast inkomen te bezorgen. Dit vaste inkomen (de prebende) kon per kapittel nogal variëren. Een lucratieve prebende kon vrijwel altijd gekocht worden, waarbij de familie als tegenprestatie een som geld, landerijen of andere goederen of inkomsten aan het kapittel overdroeg. Een kapittel kon op die manier tot grote rijkdom komen. Welgestelde families konden zich meerdere prebenden per kind veroorloven. In sommige gevallen werden prebenden al op zeer jonge leeftijd verworven. In een enkel geval veroorzaakte de langdurige afwezigheid van een kanunnik of proost (bijvoorbeeld doordat deze nog te jong was of meerdere functies combineerde) problemen, maar meestal kon dit worden afgekocht.

Sommige kapittels hebben slechts korte tijd bestaan, omdat ze na enige tijd werden omgezet in reguliere kapittels (bijvoorbeeld van augustijner koorheren) of in abdijen of kloosters. In de Noordelijke Nederlanden werden de kapittels tijdens de reformatie opgeheven of omgevormd tot wereldlijke proosdijen, waarbij de Staten het benoemingsrecht van de proosten opeisten. In Duitsland werden diverse adellijke damesstiften voortgezet onder protestants bewind. In de Zuidelijke Nederlanden verdwenen de kapittels pas aan het eind van de 18e eeuw bij de komst van de Franse revolutionaire troepen, waarbij alle bezittingen - inclusief kerken, huizen en landerijen - door de staat werden geconfisqueerd. Na de Franse tijd werden enkele kathedrale kapittels heropgericht.

Organisatie[bewerken]

Een kerk die een kapittel herbergt, wordt kapittelkerk of collegiale kerk genoemd. Een kathedraal kapittel of domkapittel is verbonden aan de kathedraal van een bisdom. De leden ervan ('domheren') staan de bisschop bij in zijn bestuurstaken en dragen in de regel de nieuwe bisschop voor, in het verleden meestal uit eigen kring.

Kapittelzaal van het Sint-Pauluskapittel in Luik

De voornaamste taken van een seculier kanunnik bestaan uit het bijwonen van het koorgebed en het opdragen van missen aan de diverse altaren in de kapittelkerk. In het verleden hadden veel seculiere kanunniken, met name adellijke kanunniken aan grotere kapittels, geen (hogere) priesterwijding ontvangen. Ze lieten het gros van hun taken waarnemen door kapelaans, de zogenaamde 'kleine kanunniken', die daarvoor een vergoeding kregen. De kapelaans vormden een apart kapittel, het 'kleine kapittel' of 'kapittel van kapelaans'. Vergaderingen van het kapittel vonden plaats in de kapittelzaal.

Aan het hoofd van het kapittel staat een proost (praepositus) die door de bisschop wordt benoemd. De proost was in vroeger tijden een machtig man, belast met het beheer van de kapittelgoederen, vergelijkbaar met de landheer in een wereldlijke heerlijkheid. Hij werd geassisteerd door een of meerdere rijproosten. De geestelijke leiding van het kapittel is in handen van de deken (decanus). Er kunnen diverse andere functies onder de kanunniken te vergeven zijn, zoals het leidinggeven aan de kathedraal- of kapittelschool (scholaster), het beheren van de bibliotheek en/of scriptorium (bibliothecaris), het beheren van de kerkschat (custos of thesaurarius) en de muzikale opluistering van de missen (cantor, succentor). Veel componisten van de Franco-Vlaamse School (14e-16e eeuw) waren kanunnik aan een of ander kapittel.

Seculiere kapittels in de Nederlanden[bewerken]

Wapenschilden van de vijf Utrechtse kapittels in de Klaaskerk

In de Noordelijke en Zuidelijke Nederlanden hebben in de loop der eeuwen meer dan 100 seculiere kapittels bestaan. De meeste werden na de komst van de Fransen aan het eind van de 18e eeuw opgeheven, of waren al eerder, tijdens de reformatie, opgeheven of omgevormd tot protestantse colleges. Enkele (kathedrale) kapittels werden begin 19e eeuw heropgericht en bestaan tot op de dag van vandaag.

Het belang van een kapittel tijdens het ancien régime werd bepaald door de omvang van de bezittingen (soms complete dorpen en landstreken), het aantal prebenden en de politieke invloed van de proost. De belangrijkste kapittels bevonden zich in de bisschopssteden Utrecht en Luik. Het domkapittel van Utrecht telde 40 prebenden; daarnaast waren er in de stad vier kleinere kapittels. Luik spande de kroon met acht kapittels met in totaal 270 prebenden, waarvan het kathedraal kapittel van Sint-Lambertus met 60 prebenden het grootste was.[3] Ter vergelijking: het domkapittel van Keulen telde 72 prebenden. Daarnaast waren enkele machtige kapittels verbonden aan bedevaartkerken, zoals het kapittel van Sint-Servaas in Maastricht (36-40 prebenden) en het Sint-Donaaskapittel in Brugge (30-44 prebenden). De invloed van laatstgenoemde kapittels blijkt uit het feit dat de proosten van Sint-Servaas tevens het ambt van kanselier van het Heilige Roomse Rijk bekleedden (in de 12e eeuw) en die van Sint-Donaas tevens kanselier van Vlaanderen waren.

Onderstaande kapittels zijn per middeleeuws bisdom (indeling vóór 1559) gerangschikt, aangezien ze direct onder de bisschop resorteerden. De lijst omvat het gebied van de Habsburgse Nederlanden, inclusief het prinsbisdom Luik. Van de kapittels die buiten de hedendaagse grenzen van Nederland en België waren gelegen, worden slechts de grenssteden genoemd, alsmede de hoofdplaats van het bisdom Kamerijk. Binnen de Nederlandse enclaves van de middeleeuwse bisdommen Osnabrück (de Groningse streek Westerwolde) en Münster (de Groninger Ommelanden en de Achterhoek) bevonden zich geen kapittels. Hetzelfde geldt voor de Belgische en Luxemburgse gebieden die tot 1840 tot het bisdom Trier behoorden. Wel moeten twee kapittels vermeld worden die hieronder ontbreken omdat ze in de middeleeuwen in het bisdom Keulen lagen. Nijmegen bezat tussen 1475 en 1591 een kapittel dat aan de Grote of Sint-Stevenskerk verbonden was en in Batenburg was van 1443 tot omstreeks 1600 een zestal kanunniken verbonden aan de Sint-Victorkerk. Voor de talloze 'buitenlandse' kapittels die in de Nederlanden belangrijke bezittingen hadden (o.a. Osnabrück, Xanten, diverse Keulse kapittels, Trier, Reims, enz.), zie elders.

Seculiere kapittels in het middeleeuwse bisdom Utrecht[4][bewerken]

In het middeleeuwse bisdom Utrecht is de grote concentratie van kapittels op de Zeeuwse Eilanden opmerkelijk, terwijl in belangrijke Hollandse steden als Amsterdam, Haarlem, Delft en Gouda geen kapittels bestonden.[5]

plaats kapittel stichtingsjaar jaar van opheffing aantal prebenden (max.)
Abbenbroek Sint-Egidiuskapittel[6] 1483 ca 1572 12
Achterberg (Utrecht) H. Drievuldigheidskapittel (Kasteel Ter Horst)[7] 1347 1534 4
Amersfoort Sint-Joriskapittel[8] 1337 1811 10
Arnhem (voor 1315 in Tiel) Sint-Walburgiskapittel[9][10] 1315 ca. 1579 12
Arnhem Sint-Salvatorkapittel (Huis Hulkestein)[11] ca 1533 1539-1543  ?
Brielle (voor 1317 in Munsterkerk, Groote Waard) Sint-Catharijnekapittel[12] 1300-1310 1572 13
Culemborg Sint-Barbarakapittel[13] 1421 ca 1578 8
Den Haag Onze-Lieve-Vrouwekapittel[14] 1367 1572 14
Deventer Sint-Lebuïnuskapittel (zie ook Proosdij (Deventer))[15] ca 840 1591 20
Dokkum Sint-Bonifatiuskapittel ca 800 1170/75 12?
Dordrecht Onze-Lieve-Vrouwekapittel[16] 1367 ca 1572 16
Egmond aan den Hoef Sint-Catharinakapittel[17] 1451 ca 1573 8
Elst[bron?] Sint-Werenfriduskapittel[18] ca 750 1585/88 8
Emmerik (D.) Sint-Martinuskapittel[19] ca 800 1811 14
Geervliet Onze-Lieve-Vrouwekapittel[20] 1308 1571 15
Gorinchem Sint-Maartenskapittel[21] 1378 1572 14
Haaften Sint-Jan-de-Doperkapittel[22] 1400 ca 1572 8
Heusden Sint-Catharinakapittel[23] 1355 ca 1598 10
Hoch-Elten (D.)[bron?] Sint-Vituskapittel[19] voor 968 1811 12 (♀)
IJsselstein Sint-Nicolaaskapittel[24] 1396 1577 8
Kapelle Onze-Lieve-Vrouwekapittel[25] 1503 1578 11
Leiden Sint-Pancraskapittel[26] 1366 1574 25
Middelburg Sint-Pieterskapittel[27] 1311 1574 14
Middelburg Sint-Maartenskapittel[28] 1479 1574 8
Naaldwijk Sint-Adriaanskapittel[29] 1307 1572 12
Nederhemert Sint-Servaaskapittel (Eilandkerk)[30] 1474 1572-1583
Nieuwerkerk Sint-Janskapittel[31] 1499 ca 1575  ?
Oldenzaal Sint-Plechelmuskapittel[32] 954 ca 1639 16
Oostvoorne Sint-Pancratiuskapittel[33] 1349 1572 8
Rossum Sint-Maartenskapittel[34] 1438 1572-1599 8
Sint-Maartensdijk Sint-Maartenskapittel[35] 1428 ca 1577 13
Stavoren Sint-Odulfuskapittel ca 900 1132 12
Steenwijk Sint-Clemenskapittel[36] 1295 1592 6
Tiel (vanaf 1315 in Arnhem) Sint-Maartenskapittel[10] ca 950 1315 12
Utrecht Dom van Utrecht (zie ook Domproosdij van Utrecht) ca 800 1811 40
Utrecht Mariakapittel (zie ook Proosdij van Sint-Marie)[37] 1076-1094 1811 30
Utrecht Sint-Salvatorkapittel (zie ook Proosdij van Oudmunster) ca 800 1811 20
Utrecht Sint-Pieterskapittel (zie ook Proosdij van Sint-Pieter)[38] ca 1048 1811 30
Utrecht Sint-Janskapittel (zie ook Proosdij van Sint-Jan)[39] ca 1050 1811 20
Veere Onze Lieve Vrouwekapittel[40] 1467-1469 1572 19
Veere (Zandenburg) Onze-Lieve-Vrouwekapittel[41] 1484 ca 1572 12
Weerselo Het Stift[42] 1532 1795  ? (♀)
West-Souburg Sint-Maartenskapittel[43] 1457-1460 1574 9
Wijk bij Duurstede Sint-Jan Baptistkapittel[44] 1365 1811 10
Zaltbommel Sint-Maartenskapittel[45] 1303 1572 10
Zierikzee Sint-Lievenskapittel[46] 1378 1573 18
Zutphen Sint-Walburgiskapittel[47] voor 1059 1591 12

Seculiere kapittels in het middeleeuwse bisdom Terwaan[bewerken]

plaats kapittel stichtingsjaar jaar van opheffing aantal prebenden (max.)
Kassel (F.) Onze-Lieve-Vrouwekapittel[48] 1299-1301 1791 10
Kassel (F.) Sint-Pieterskapittel[49] 1070-80 1791 20
Lo Sint-Pieterskapittel, na 1100 verder als regulier kapittel[50] voor 1093 1100  ?
Mesen Onze-Lieve-Vrouwekapittel[51] voor 1065 1797? 12
Sint-Omaars (F.) Onze-Lieve-Vrouwekapittel, na 1560 kathedraalkapittel.[52] 901-922 1023-25
Sint-Winoksbergen (F.) Sint-Maartens-en-Sint-Winokskapittel, na 1025 abdij van Sint-Winoksbergen[53] 901-922 1023-25
Veurne kapittel van Onze Lieve Vrouw en Sint-Walburga[54][55] 879-926 1797 30
Voormezele Onze-Lieve-Vrouwekapittel (abdij van Voormezele)[56] 1069 ca 1100  ?
Waasten Sint-Pieterskapittel, na 1138 verder als regulier kapittel[55][57] 1065-1087 1138 8

Seculiere kapittels in het middeleeuwse bisdom Doornik[bewerken]

plaats kapittel stichtingsjaar jaar van opheffing aantal prebenden (max.)
Aalst Sint-Martinuskapittel  ? 1795?  ?
Aardenburg Mariakapittel 1167  ?  ?
Brugge Onze-Lieve-Vrouwekapittel[58][59] 1091 1797 8
Brugge Sint-Basiliuskapittel[60] voor 1372  ? 4
Brugge Sint-Salvatorskapittel, in 1835 heropgericht[61] 1379-88 1797 3-5
Brugge kapittel van Onze Lieve Vrouw en Sint-Donaas, daarna Sint-Donaaskapittel[62][63] 864-961 1560/1797 44?
Cysoing (F.) Sint Calixtuskapittel; in 1129 omgevormd tot regulier kapittel[64] 853-855 1129  ?
Doornik Onze-Lieve-Vrouwekapittel  ?  ?  ?
Doornik Sint-Martinuskapittel[58]  ?  ?  ?
Doornik Sint-Medarduskapittel[65]  ?  ?  ?
Drongen (bij Gent) Onze-Lieve-Vrouwekapittel; vanaf 1138 verder als abdij van Drongen[66][67] 914-926 1138/46  ?
Eine (bij Oudenaarde) Sint-Eligiuskapittel[68][69] 1175-1200 1797 8
Gent Sint-Veerlekapittel (zie Sint-Veerleplein)[70] 944-46 1581 12
Gent Sint-Baafskapittel; heropgericht 16e eeuw 1797  ?
Harelbeke Sint-Salvatorkapittel[71][72] 1040-50 1797 13
Ieper Sint-Maartenskapittel; na 1102 omgevormd in een regulier kapittel; in 1561 weer omgevormd naar seculier (kathedraal) kapittel[73][74] 1095-99 1797  ?
Ieper Sint-Pieterskapittel[75] 1073 1102  ?
Kemzeke onbekend kapittel (van de Sint-Jacobuskerk?)[76] 1117 voor 1140  ?
Komen (F.) Sint-Pieterskapittel[77] 11e eeuw 1791? 4-8
Kortrijk Onze-Lieve-Vrouwekapittel[78] 1199-1201 1797 12-19
Lens (F.) kapittel van Onze Lieve Vrouw en Sint-Vulganius[79] 9e/10e eeuw 1791?  ?
Middelburg Sint-Petrus-en-Pauluskapittel[80] 1470  ?  ?
Nevele Sint-Mauritiuskapittel; na 1145 verder als priorij[72][81] 1084 1144 6
Oudenburg Onze-Lieve-Vrouwekapittel[82][83] 1001-1079 1079  ?
Oudenburg Sint-Pieterskapittel; in 1091 vermeld als abdij[84] voor 1082 na 1089  ?
Petegem-aan-de-Schelde Sint-Maartenskapittel; na 1144 verder als klooster[56][85] 1082 1144  ?
Phalempin (F.) Sint-Christoffel- of Sint-Bartholomeüskapittel; in 1108 omgevormd tot regulier kapittel[86] 1038-40 1108  ?
Rijsel (F.) Sint-Pieterskapittel[87] 1040-50 1791 40
Saint-Amand-les-Eaux (F.) Sint-Andreaskapittel, gevestigd in een kerk van de abdij van Saint-Amand[88] 996-1013 1201-10  ?
Seclin (F.) Sint-Piatuskapittel[89] 988 1797 16-24
Torhout Sint-Pieterskapittel[90] 1070-80 1797 8
Zonnebeke Onze-Lieve-Vrouwekapittel (abdij van Zonnebeke)[56][91] 1072 1142 7

Seculiere kapittels in het middeleeuwse bisdom Kamerijk[bewerken]

plaats kapittel stichtingsjaar jaar van opheffing aantal prebenden (max.)
Aalst Sint-Gorikskapittel, in 1495 overgeplaatst van Haaltert[92] 1495 1797 25
Anderlecht Sint-Pieterskapittel[93] 1076-78 1797 18
Antoing Onze-Lieve-Vrouwekapittel[94] 999-1001 1797 14
Antwerpen Sint-Michielskapittel; vanaf 1124 verder als Sint-Michielsabdij; het kapittel verhuisde naar de latere kathedraal[95] 10e eeuw? 1124 12
Antwerpen Onze-Lieve-Vrouwkapittel, heropgericht in 1961[96] 1124 1801 24
Antwerpen Sint-Jacobskapittel 1656 1802  ?
Bergen[97] Sint-Waltrudiskapittel 1089-90 1793 10
Bergen[98] Sint-Germanuskapittel 958-976 1797 14
Bergen[99] Sint-Pieterskapittel 899 1089 10
Binche Sint-Ursmaruskapittel; in 1409 verplaatst van Lobbes[100] 1409 1797 16
Bornem Onze-Lieve-Vrouwekapittel; vanaf begin 12e eeuw abdij 1055-84[56] 1102?  ?
Brussel kapittel van Sint-Goedele en Sint-Michiel; in 1961 heropgericht als kathedraal kapittel[101] 1046-48 1797 12
Brussel Sint-Jacobskapittel; na 1200 verder als regulier kapittel[102] 1182-84 1200  ?
Condé-sur-l'Escaut (F.) Onze-Lieve-Vrouwekapittel[103] 1019-21 1791 25
Dendermonde Onze-Lieve-Vrouwekapittel[104] 1101-08 1797 10
Haaltert Sint-Gorikskapittel; in 1495 overgeplaatst naar Aalst[72] 1046 1495 12
Herentals Sint-Waldetrudiskapittel[105] 1366 1797  ?
Hoogstraten Sint-Catharinakapittel[106] 1523 1797?  ?
Kamerijk (Cambrai, F.) Sint-Gorikskapittel (domkapittel)[107] 850 1791 48
Kamerijk (Cambrai, F.) Heilig-Kruiskapittel[108] 1070/71 1791 13
Leuze-en-Hainaut Sint-Pieterskapittel[109] 999-1001 1797 19
Liedekerke Sint-Niklaaskapittel 1091[56] 1797?  ?
Lier Sint-Gummaruskapittel[110] 1092 1797 10
Lobbes Sint-Ursmaruskapittel; in 1409 verplaatst naar Binche[111] 973 1409 18
Maubeuge (F.) Sint-Quintinuskapittel[112] 911-950 1791 20
Mechelen Sint-Romboutskapittel; kathedraal kapittel vanaf 1560; in de 19e eeuw heropgericht[113] 999? 1797 13
Meerbeke Sint-Berlindekapittel[114] 1104-06 1797 3
Ninove kapittel van de abdij van Ninove[56] 1114-1119 1797?  ?
Ronse Sint-Petrus-en-Pauluskapittel (later Sint-Hermeskapittel)[115] 949-951 1797 15
Saint-Ghislain Sint-Ghislenuskapittel; na 1431 verder als abdij[116] 1429 1431 15
Turnhout Sint-Pieterskapittel[117] 1398 1797 13
Valenciennes (F.) Onze-Lieve-Vrouwekapittel[118] 1081/82 1791?  ?
Valenciennes (F.) kapittel van Onze-Lieve-Vrouw van La Salle en Sint-Gorik[119]  ? 1791? 16
Valenciennes (F.) Johannes-de-Doperkapittel; na 1142 verder als abdij[120] 979-995 1142 12
Zegelsem Sint-Ursmarus-en-Sint-Pieterskapittel (onzeker)[121]  ? voor 960 12
Zinnik (Soignies) Sint-Vincentiuskapittel[122] 899-901 1797 30

Seculiere kapittels in het middeleeuwse bisdom Luik[bewerken]

plaats kapittel stichtingsjaar jaar van opheffing aantal prebenden (max.)
Aken (D.) domkapittel; in de 19e eeuw heropgericht? 9e eeuw? 1794 40
Aken (D.) Sint-Adalbertskapittel 1005 1794?  ?
Aldeneik/Maaseik Onze-Lieve-Vrouwekapittel; in 1571 verhuisd van de Sint-Annakerk naar de Sint-Catharinakerk[1] 10e eeuw 1797 12
Amay Sint-Joriskapittel  ? 1795?  ?
Andenne Sint-Beggakapittel; in 1787 verplaatst naar Namen 9e-12e eeuw 1797 30 ♀ en 10 ♂
Bergen op Zoom Sint-Gertrudiskapittel 1442 1586?  ?
Borgloon Sint-Odulfuskapittel[1] (zie ook Kanunnikenhuizen (Borgloon)) voor 1027 1795? 12
Boxtel Sint-Petruskapittel[123] 1493 1648 9
Breda Onze-Lieve-Vrouwekapittel 1303 17e eeuw?  ?
Celles Sint-Hadelinuskapittel voor 1000 1795?  ?
Dinant Onze-Lieve-Vrouwekapittel  ? 1795?  ?
Geertruidenberg Sint-Geertruidskapittel 1310 17e eeuw?  ?
Grave Sint-Elisabethkapittel 1308 17e eeuw?  ?
Heinsberg (D.) Sint-Gangulfuskapittel[1] 1128 1795?  ?
Hilvarenbeek Sint-Petrus'-Bandenkapittel 1157 17e eeuw?  ?
Hoei Onze-Lieve-Vrouwekapittel  ? 1795?  ?
Kortessem Sint-Pieterskapittel 1225 1795? 6
Leuven Sint-Pieterskapittel  ?  ?  ?
Luik Heilig Kruiskapittel 10e-11e eeuw 1795? 30
Luik Sint-Bartolomeüskapittel 10e-11e eeuw 1795? 30
Luik Sint-Dionysiuskapittel 10e-11e eeuw 1795? 30
Luik Sint-Janskapittel 10e-11e eeuw 1795? 30
Luik Sint-Lambertuskapittel ca 978 1795 60
Luik Sint-Maartenskapittel 10e-11e eeuw 1795? 30
Luik Sint-Pauluskapittel; in 1801(?) heropgericht als kathedraal kapittel 10e-11e eeuw 1797? 30
Luik Sint-Pieterskapittel; in 1797 verhuisd naar Sint-Jacobskerk 10e-11e eeuw 1797/1801 30
Maastricht Sint-Servaaskapittel ca 850 1797 40
Maastricht Onze-Lieve-Vrouwekapittel voor 1100 1797 18-20
Meerssen Sint-Bartholomeüskapittel; later Proosdij van Meerssen[124] 10e eeuw 12e eeuw  ?
Munsterbilzen kapittel van de abdij van Munsterbilzen[125] 12e eeuw ca 1794  ? (♀)
Nijvel Sint-Gertrudiskapittel  ? 1795?  ?
Oirschot Sint-Petruskapittel  ? 17e eeuw?  ?
Roermond Sint-Petruskapittel; vanaf 1559 kathedraal kapittel; in 1361 overgeplaatst uit Sint Odiliënberg; van 1361-1661 in de Heilige-Geestkapel, daarna in de Sint-Christoffelkathedraal[126] 1361 ca 1795  ?
Rutten Sint-Maartenskapittel  ? 1795? 6
Sint Odiliënberg Sint-Petruskapittel; in 1361 overgeplaatst naar Roermond[126] 11e-12e eeuw 1361  ?
Sint-Oedenrode Sint-Odakapittel  ? 1648  ?
Sint-Truiden Onze-Lieve-Vrouwekapittel 1399 1795? 12
Sittard Sint-Petrus' Stoel van Antiochiëkapittel 1299 1797? 12
Susteren San Salvatorkapittel van de abdij van Susteren[127] 12e-13e eeuw 1794/1802  ? (♀)
Thorn Onze-Lieve-Vrouwekapittel van de abdij van Thorn[128] 11e eeuw 1797 20 ♀ en 4 ♂
Tongeren Onze-Lieve-Vrouwekapittel (zie ook Kanunnikenhuizen (Tongeren)) 9e eeuw ca 1795 20
Vireux-Molhain (F.) Sint-Armelkapittel 9e-10e eeuw? 1795?  ?
Wassenberg (D.) Sint-Joriskapittel[1] 1108 1795?  ?
Wezet (Visé) Sint-Hadelinuskapittel  ? 1795? 20

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]