Vani (gemeente)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Vani (district))
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Vani
ვანის მუნიციპალიტეტი
Gemeente in Georgië Vlag van Georgië
Vlag van Vani
Wapen van Vani
Kaart van Vani
Situering
Regio Imereti
Coördinaten 42°7'NB, 42°29'OL
Algemeen
Oppervlakte 557 km² [2]
Inwoners
(2022)
Gedaald 20.534[1]
(36,9 inw./km²)
Hoofdplaats Vani
Burgemeester Alexander Gogorisjvili (2017-)
Overig
Website vani.gov.ge
Foto's
Vani ligt vooral in de voetheuvels van het Meschetigebergte
Vani ligt vooral in de voetheuvels van het Meschetigebergte
Portaal  Portaalicoon   Georgië

Vani (Georgisch: ვანის მუნიციპალიტეტი, Vanis munitsipaliteti) is een gemeente in het westen van Georgië met 20.534 inwoners (2022), gelegen in de regio (mchare) Imereti. De gemeente, waarvan de gelijknamige stad het bestuurlijke centrum is, heeft een oppervlakte van 557 km² en ligt aan de zuidoever van de rivier Rioni en voornamelijk in het Meschetigebergte.

Geschiedenis[bewerken | brontekst bewerken]

Net als andere delen van het oude Colchis was Vani al sinds de oudheid bewoond. Bij de stad Vani ligt een van de belangrijkste archeologische vindplaatsen van Georgië. Na het uiteenvallen van het Koninkrijk Georgië in de 15e eeuw lag het gebied van Vani in het Koninkrijk Imeretië, tot de Russische annexatie in 1810. Net als het eerder geannexeerde oosten van Georgië werden de westelijke gebieden administratief ingedeeld naar Russisch model. Tot 1840 ging het voormalige koninkrijk als Oblast Imeretië door het leven,[3] toen het opging in het Gouvernement Georgië-Imeretië. In 1846 werden oost- en west-Georgië weer gescheiden en viel Vani onder het Gouvernement Koetais (Russisch: Кутаи́сская Губе́рния, Koetaiskaya Goebérniya). Het werd hierbinnen onderdeel van het okroeg Koetais,[4] dat later naar oejezd omgevormd zou worden (ook wel mazra genoemd in het Georgisch). Hierbinnen viel het grootste deel van het hedendaagse Vani onder het gemeentelijk district (oetsjastok) Baghdati (Russisch: Багдадскій участокъ, Bagdadski oetsjastok).

Er volgden bestuurlijke herindelingen in de periode 1917-1930 door de tussenkomst van de Democratische Republiek Georgië en de vorming van de Sovjet-Unie. De huidige bestuurlijke eenheid werd uiteindelijk gevormd met de grote Sovjet districtshervorming in 1929-1930 als rajon Vani opgericht, binnen de Georgische SSR.[5] In 1995 werd het rajon onderdeel van de nieuw opgerichte regio (mchare) Kacheti en in 2006 werd het rajon omgevormd naar een gemeente (municipaliteit).

Geografie[bewerken | brontekst bewerken]

Soelori vallei

Vani ligt geheel ten zuiden van de Rioni die de gemeentelijke noordgrens vormt met Tskaltoebo en Samtredia. Het grootste deel van de gemeente ligt in het Meschetigebergte en alle bewoonde plaatsen van de gemeente zijn te vinden in de noordelijke voetheuvels ervan en aan de rand van de Rionivallei. Het Meschetigebergte is een groot en ontoegankelijk gebergte langs de zuidoevers van de Rioni. De hoogste top van het gebergte, de 2850 meter hoge Mepistkaro,[6] ligt in het uiterste zuiden van Vani op de gemeentegrens met Tsjochataoeri (regio Goeria)en Adigeni (regio Samtsche-Dzjavacheti). Verder grenst de gemeente in het oosten aan Baghdati, voor een groot deel door de rivier Tsablarastskali gevormd. De belangrijkste rivierkloof is de Soelori in het Meschetigebergte, waar verschillende nederzettingen liggen. In het dorp Soelori is een balneologisch resort.

Demografie[bewerken | brontekst bewerken]

Begin 2021 telde de gemeente Vani 20.534 inwoners,[1] een daling van ruim 16% ten opzichte van de volkstelling van 2014.[2] Het aantal inwoners in de hoofdplaats Vani daalde met ruim 9%. De bevolking van Vani is vrijwel geheel mono-etnisch Georgisch (99,8%). Er wonen verder kleine aantallen Russen, Oekraïners, Pontische Grieken en Armeniërs verspreid over de gemeente. De religieuze samenstelling volgt de etnische: 99% is volger van de Georgisch-Orthodoxe Kerk, gevolgd door ruim 200 moslims (0,8%) en enkele tientallen jehova's.

Bevolkingsontwikkeling van de gemeente Vani
1897 1922 1939 1959 1970 1979 1989 2002[7] 2014 2021 2022
Gemeente Vani - - 43.97 Gestegen 40.999 Gestegen 41.505 Gedaald 38.346 Gedaald 35.369 Gedaald 34.464 Gedaald 24.512 Gedaald 21.241 Gedaald 20.534
Vani (stad) - - 3,466 Gedaald 2.691 Gestegen 3.779 Gestegen 4.060 Gestegen 6.576 Gedaald 4.641 Gedaald 3.744 Gedaald 3.478 Gedaald 3.402
Verantwoording data: Bevolkingsstatistiek Georgië 1897 tot heden.[8][9][10][11] Noot:[7]

Administratieve onderverdeling[bewerken | brontekst bewerken]

De gemeente Vani is administratief onderverdeeld in 20 gemeenschappen (თემი, temi) met in totaal 41 dorpen (სოფელი, sopeli) en één stad (ქალაქი, kalaki), het bestuurlijk centrum Vani.[2]

Bestuur[bewerken | brontekst bewerken]

De gemeenteraad (Georgisch: საკრებულო, sakrebulo) van Vani is het vertegenwoordigend orgaan dat elke vier jaar via een gemengd kiesstelsel wordt gekozen. Deze bestaat sinds 2021 uit 30 leden: 20 leden worden via een proportionele lijststem gekozen en 10 leden worden gekozen door middel van een districtenstelsel.[13] In 2017 was de verhouding 15 proportioneel om 20 districtszetels.

Bij de gemeentelijke verkiezingen van oktober 2021 werd Alexander Gogorisjvili van Georgische Droom met 65,0% van de stemmen herkozen tot burgemeester. De 10 districtszetels zijn naar alle kandidaten van Georgische Droom gegaan. De Georgische Droom behaalde de meeste proportionele stemmen (60,0%), gevolgd door Verenigde Nationale Beweging (27,4%) en Europees Georgië (4,8%). Zeven andere partijen haalden de kiesdrempel van 3% niet.[14][15]

Partij 2017 [16] 2021 [17] Samenstelling Sakrebulo (zetels per partij)
  Georgische Droom (GD) 30 23                                            
  Verenigde Nationale Beweging (UNM) 2 6          
  Europees Georgië (EG) 2 1  
Total 35 30  

Bezienswaardigheden[bewerken | brontekst bewerken]

Huismusea van de dichters Tabidze
  • Vani Archeologisch Museum, opgericht in 1985 en sinds 2006 onderdeel van het Nationaal Museum Georgië.[18]
  • Synagoge uit de 19e eeuw in het gemeentelijk centrum Vani.[19]
  • Soelori riviervallei en het balneologisch resort in het dorp Soelori met 32 individuele baden.[20]
  • Huismusea van Galaktion Tabidze en Titsian Tabidze aan de Rioni bij Tsjkvisji. De twee neven waren beiden belangrijke en invloedrijke Georgische dichters van de vroege 20e eeuw. Titsian werd tijdens de Grote Zuivering in 1937 geëxecuteerd terwijl Galaktion in 1959 in een psychiatrische instelling in Tbilisi zelfmoord pleegde na jaren van depressie. Hij wordt gezien als een van de grootste Georgische dichters. De twee huismusea staan naast elkaar en hebben een aparte expositieruimte.[21]

Vervoer[bewerken | brontekst bewerken]

De belangrijkste doorgaande route door de gemeente is de nationale route Sh13 vanaf de S12 bij Dapnari via Vani naar Baghdati.

Zie ook[bewerken | brontekst bewerken]

Commons heeft mediabestanden in de categorie Vani Municipality.