Utrecht (provincie)
 |
|||||
|
|||||
 |
|||||
|
|
|||||
| Hoofdstad | Utrecht | ||||
| Oppervlakte - Land - Water |
1.449,12 km² 1.385,02 km² 64,1 km² |
||||
| Geografische ligging | 52°05′ NB 5°10′ OL | ||||
|
|
|||||
| Inwoners (30 september 2011) | 1.234.741 | ||||
| – Bevolkingsdichtheid | 891 inw./km² | ||||
| – Aantal gemeenten | 26 | ||||
|
|
|||||
| Commissaris van de Koningin (lijst) |
Roel Robbertsen (CDA) | ||||
|
|
|||||
| Volkslied | Langs de Vecht en d'oude Rijnstroom |
||||
| Religie (1999) | Protestant 27% Katholiek 20% |
||||
| ISO 3166 | NL-UT | ||||
| Website | www.provincie-utrecht.nl | ||||
|
|
|||||
 |
|||||
|
|||||
Utrecht (
uitspraak (info·uitleg)) is met een oppervlakte van 1385 km² de kleinste provincie van Nederland. De provincie telt ca. 1.234.741 inwoners (30 september 2011).
De dichtbevolkte en centraal gelegen provincie wordt algemeen tot de Randstad gerekend. De hoofdstad en grootste stad is Utrecht. Deze stad was het centrum van het bisdom of Sticht Utrecht dat de voorloper was van de huidige provincie. De op een na grootste stad van de provincie is Amersfoort, gevolgd door Veenendaal.
Inhoud |
[bewerken] Geschiedenis
 Zie Geschiedenis van de provincie Utrecht voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
Het regionale bestuur van Utrecht bestaat al sinds de 7e eeuw en heeft onder verschillende namen bestaan. In de middeleeuwen werd vanuit de stad een groot deel van de noordelijke Nederlanden bestuurd onder het Sticht. Nadat de provincie enkele malen onsuccesvol was samengevoegd met afwisselend Gelderland en Noord-Holland tijdens de bestuurlijke herindeling door Napoleon werd de provincie in 1814 weer in ere hersteld.
Sinds 2011 staat het voortbestaan van de provincie op het spel na meer dan 12 eeuwen zelfbestuur. Het kabinet Rutte-I wil plannen doorzetten om de provincie samen te voegen met Noord-Holland en Flevoland, waarbij in feite het departement Zuiderzee uit 1811 onder Franse bezetting opnieuw wordt ingesteld.
[bewerken] Geografie
Utrecht grenst in het westen en zuidwesten aan Zuid-Holland, in het oosten en zuidoosten aan Gelderland, in het noordwesten aan Noord-Holland en in het noordoosten aan het Eemmeer, een van de Randmeren. De zuidgrens wordt grotendeels gevormd door de Nederrijn en de Lek.
Het grondgebied van de kleinste provincie van Nederland is de afgelopen decennia drie keer uitgebreid: in 1970 met Oudewater, in 1989 met Woerden en in 2002 met Vianen. Deze drie stadjes behoorden daarvoor tot Zuid-Holland. In 2002 verloor de provincie het grondgebied van de voormalige gemeente Loosdrecht aan de provincie Noord-Holland, toen deze opging in de nieuwe gemeente Wijdemeren.
Utrecht kent een grote verscheidenheid aan landschappen. Centraal ligt de hoofdstad Utrecht met forensenplaatsen als Nieuwegein en Houten in het zuiden en Maarssen in het noorden. Ten zuidwesten van dit stedelijk gebied ligt de landelijke Lopikerwaard en ten noordwesten ervan het veenweidegebied rond Vinkeveen en Mijdrecht. De stad Woerden ligt halverwege deze Groene Hart-regio's.
Noordelijk van de stad Utrecht liggen de Vechtstreek en de Loosdrechtse Plassen, beide belangrijke recreatiegebieden.
Het oosten van de provincie wordt doorsneden door de Utrechtse Heuvelrug. Langs de zuidflank van deze oude stuwwal liggen lommerrijke plaatsen als Zeist, Driebergen-Rijsenburg en Doorn. De Heuvelrug loopt tot aan Rhenen.
Tussen de Heuvelrug en de Rijn bevindt zich het landelijke Kromme-Rijngebied, dat met zijn fruitteelt aansluit op de Betuwe aan de overkant van de rivier. Het stadje Wijk bij Duurstede is hier het centrum van. Aan de andere kant van de Heuvelrug ligt de Gelderse Vallei met de grote plaats Veenendaal. De noordoosthoek van de provincie wordt in beslag genomen door de stad Amersfoort en het poldergebied van het Eemland. Aan de voormalige Zuiderzee ligt de karakteristieke plaats Bunschoten-Spakenburg.
Wat de waterwegen betreft is de hoofdstad opnieuw het centrum van de provincie: de Kromme Rijn, een aftakking van de Rijn, splitst zich in Utrecht in de Vecht en de Leidse Rijn, die later Oude Rijn wordt. Vanaf de aftakking van de Kromme Rijn, bij Wijk bij Duurstede, heet de Nederrijn Lek. Het noordoosten van de provincie wordt beheerst door de rivier de Eem en het zuidoosten door het Valleikanaal (Grebbe). De provincie wordt van noord naar zuid doorsneden door het Amsterdam-Rijnkanaal, dat door de stad Utrecht loopt. Utrecht en Amersfoort zijn de twee grote historische steden van de provincie. Veel kleiner zijn de stadjes, Woerden, IJsselstein, Baarn, Wijk bij Duurstede, Bunschoten, Vianen, Rhenen, Montfoort, Oudewater en Eemnes.
[bewerken] Politiek
[bewerken] Provinciale Staten
Uitslag in Utrecht van de verkiezingen voor de Provinciale Staten van maart 2003, maart 2007 en maart 2011 en voor de Tweede Kamer van juni 2010:
| Uitslag Statenverkiezingen | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2003 | 2007 | 2011 | ||||
| Partij | Stemmen (procent) |
Zetels | Stemmen (procent) |
Zetels | Stemmen (procent) |
Zetels |
| VVD | 20,7 | 14 | 20,1 | 10 | 22,1 | 11 |
| PvdA | 21,1 | 14 | 15,8 | 8 | 14,7 | 7 |
| CDA | 24,0 | 16 | 22,4 | 11 | 12,1 | 6 |
| D66 | 5,9 | 4 | 4,0 | 2 | 10,7 | 5 |
| PVV | - | - | - | - | 10,6 | 5 |
| GroenLinks | 9,9 | 6 | 9,1 | 4 | 9,2 | 4 |
| SP | 5,6 | 3 | 11,7 | 5 | 8,2 | 4 |
| ChristenUnie | 5,6 | 3 | 8,9 | 4 | 4,8 | 2 |
| SGP | 3,6 | 2 | 3,2 | 2 | 3,0 | 1 |
| 50PLUS | - | - | - | - | 2,0 | 1 |
| PvdD | - | - | 2,7 | 1 | 2,0 | 1 |
| PLU | - | - | - | - | 0,4 | 0 |
| Mooi Utrecht | - | - | 2,1 | 1 | 0,2 | 0 |
| LPF | 2,3 | 1 | - | - | - | - |
| Opkomst/zetels | 50,9 | 63 | 49,9 | 47 | 61,7 | 47 |
[bewerken] Gedeputeerde Staten
R.C. (Roel) Robbertsen (CDA) is sinds 7 juni 2007 commissaris van de Koningin.
Het college van Gedeputeerde Staten berust voor de periode 2011-2015 op een coalitie van VVD, CDA, D66 en GL en bestaat uit de volgende vier gedeputeerden:
- Bart Krol - CDA
- Remco van Lunteren - VVD
- Mariëtte Pennarts - GL
- Ralph de Vries - D66
Provinciesecretaris is Hans Goedhart.
[bewerken] Stemmingen voor de Tweede Kamer
| Uitslag Tweede Kamerverkiezingen | ||
|---|---|---|
| Partij | 2006 | 2010 |
| Stemmen in % | Stemmen in % | |
| VVD | 16,7 | 23,2 |
| PvdA | 18,7 | 18,1 |
| PVV | 5,1 | 12,5 |
| CDA | 26,8 | 12,0 |
| D66 | 2,7 | 9,3 |
| GroenLinks | 6,5 | 8,9 |
| SP | 13,2 | 7,1 |
| ChristenUnie | 5,5 | 4,6 |
| SGP | 2,0 | 2,2 |
| PvdD | 1,9 | 1,2 |
| Overige | 0,9 | 0,9 |
| Totaal | 100,0 | 100,0 |
| Opkomst | 82,9 | 79,3 |
[bewerken] Gemeenten
Utrecht is opgedeeld in 26 gemeenten.
[bewerken] Plaatsen
Abcoude - Achterberg - Achterwetering - Achthoven - Amerongen - Amersfoort - Austerlitz - Baambrugge - Baarn - Benschop - De Bilt - De Birkt - Bilthoven - Blokland - Bosch en Duin - Breudijk -Breukelen - Bunnik - Bunschoten-Spakenburg - Buurtsdijk - Cabauw - Cattenbroek - Cothen - Den Dolder - Diemerbroek - Doorn - Driebergen-Rijsenburg - Dwarsdijk - Eembrugge - Eemdijk - Eemnes - Elst - Goejanverwelle - 't Goy - Groenekan - Haarzuilens - Harmelen - Heeswijk - Hekendorp - Hollandsche Rading - Honswijk - Hoogland - Hooglanderveen - Houtdijken - Houten - Huis ter Heide - IJsselstein - Jaarsveld - Kamerik - Kanis - Kockengen - Lage Vuursche - Langbroek - Lange Linschoten - Leersum - Leusden - Linschoten - Loenen (aan de Vecht) - Loenersloot - Lopik - Lopikerkapel - Maarn - Maarsbergen - Maarssen - Maarssenbroek - Maartensdijk - De Meern - Meije - Mijdrecht - Montfoort - Nieuwegein - Nieuwe Wetering - Nigtevecht - Odijk - Den Oord - Overberg - Oudewater - Papekop - Pijnenburg - Polsbroek - Polsbroekerdam - Reijerscop - Remmerden -Renswoude - Rhenen - Rijnenburg - Ruigeweide - Schalkwijk - Snelrewaard - Soest - Soestdijk - Soestduinen - Soesterberg - Sterkenburg - Tienhoven - Tull en 't Waal - Uitweg - Utrecht - Veenendaal - Veldhuizen - Vianen - Vinkeveen - Vleuten - - Vreeland - Werkhoven - Westbroek - Wijk bij Duurstede - Willeskop - Wilnis - Woerden - Woudenberg - Zegveld - Zeist - Zevenhuizen
[bewerken] Voormalige plaatsen
Jutphaas, Vreeswijk (Thans Nieuwegein)
Zuilen (Thans Utrecht)
[bewerken] Trivia
Inwoners van, of mensen geboren in de provincie Utrecht werden vooral vroeger ook vaak aangeduid als: Stichtenaren.
[bewerken] Zie ook
- Lijst van voormalige gemeenten in Utrecht
- Lijst van plaatsen in Utrecht
- Lijst van gouverneurs en Commissarissen van de Koning(in) van Utrecht
- Utrecht van A tot Z
- Lijst van gemeenten in Utrecht naar inwonersaantal
- Lijst van buslijnen in en door Utrecht
- Lijst van rijksmonumenten in Utrecht (provincie)
[bewerken] Afbeeldingen
-
Nieuwegracht in de binnenstad van Utrecht
-
Stadhuis van Zeist
-
Oude stadscentrum Leusden
-
Toren van de Cunerakerk in Rhenen
-
Uitzicht over de binnenstad van Montfoort
-
Centrum van Leusden
[bewerken] Externe links
- de website van de provincie Utrecht
 |
Zie de categorie provincie Utrecht van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
 |
Bronnen die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina Volkslied van Utrecht op Wikisource |
|
Gemeenten in de provincie Utrecht | -Flag.svg){kind=small} |
|---|---|---|
|
Amersfoort · Baarn · Bunnik · Bunschoten · De Bilt · De Ronde Venen · Eemnes · Houten · IJsselstein · Leusden · Lopik · Montfoort · Nieuwegein · Oudewater · Renswoude · Rhenen · Soest · Stichtse Vecht · Utrecht · Utrechtse Heuvelrug · Veenendaal · Vianen · Wijk bij Duurstede · Woerden · Woudenberg · Zeist |
||
|
Provincies van Nederland | |
|---|---|---|
|
Drenthe · Flevoland · Friesland · Gelderland · Groningen · Limburg · Noord-Brabant · Noord-Holland · Overijssel · Utrecht · Zeeland · Zuid-Holland |
||
