Schoten (België)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Schoten
Gemeente in België Vlag van België
Vlag van Schoten Wapen van Schoten
(Details) (Details)
Schoten (België)
Schoten (België)
Geografie
Gewest Vlag Vlaams Gewest Vlaanderen
Provincie Vlag Antwerpen (provincie) Antwerpen
Arrondissement Antwerpen
Oppervlakte
– Onbebouwd
– Woongebied
– Andere
29,55 km² (2011)
41,83%
29,42%
28,75%
Coördinaten 51° 15' NB, 4° 30' OL
Bevolking (Bron: AD Statistiek)
Inwoners
– Mannen
– Vrouwen
– Bevolkingsdichtheid
34.273 (01/01/2017)
48,47%
51,53%
1159,83 inw./km²
Leeftijdsopbouw
0-17 jaar
18-64 jaar
65 jaar en ouder
(01/01/2013)
19,97%
60,76%
19,27%
Buitenlanders 5,55% (01/01/2013)
Politiek en bestuur
Burgemeester Maarten De Veuster (N-VA)
Bestuur N-VA, CD&V, Open Vld
Zetels
N-VA
CD&V
Vlaams Belang
sp.a
Groen
Open Vld
31
14
8
4
2
2
1
Economie
Gemiddeld inkomen 18.423 euro/inw. (2011)
Werkloosheidsgraad 6,13% (jan. 2009)
Overige informatie
Postcode
2900
Deelgemeente
Schoten
Zonenummer 03
NIS-code 11040
Politiezone Schoten
Website www.schoten.be
Detailkaart
SchotenLocatie.png
ligging binnen het arrondissement Antwerpen
in de provincie Antwerpen
Portaal  Portaalicoon   België
Kasteel van Wetschot, thans cultureel centrum
Bibliotheek
Gemeentehuis in neorenaissance-stijl naar een ontwerp van Louis Gife
Schotenvaart, de lokale naam voor het Kempisch Kanaal

Schoten is een gemeente in de Belgische provincie Antwerpen. De gemeente telt eind 2014 34.000 inwoners. Schoten is een groene gemeente (30% van de gemeente bestaat uit bosgebied), op gemiddeld 10 km van het centrum van de stad Antwerpen.

Schoten behoort tot het kieskanton Kapellen en tot het tiende gerechtelijk kanton Antwerpen.

Toponymie[bewerken]

De naam Schoten is mogelijk afgeleid van houten schaaldelen waarmee landerijen vroeger werden afgescheiden: een dergelijk schaaldeel werd schot of schoot genoemd. Dit zou ook de herkomst verklaren van de namen van Bikschote, Zuidschote, Noordschote (West-Vlaanderen); Hondschote (Frans-Vlaanderen), de gemeente Voorschoten en de voormalige gemeente Schoten in Nederland. Zie echter -schote (toponiem).

Geschiedenis[bewerken]

Algemeen[bewerken]

Schoten had in de loop van de geschiedenis voortdurend een dubbel gezicht. In verschillende opzichten ligt de gemeente op een breuklijn, in de eerste plaats op geografisch vlak. Het noord- en oostelijk gelegen gedeelte van de gemeente is hoger gelegen en heeft een zanderigere bodem dan het westelijke gebied tegen Merksem dat een meer lemige grond bevat. Lange tijd bestond Schoten dan ook uit hei en bos aan de ene kant en landbouwgronden aan de andere kant.

Eenzelfde opsplitsing geldt verder het politieke verleden. Schoten zou gekerstend zijn door de heilige Ursmarus, abt van de abdij van Lobbes. Deze abdij had bezittingen te Schoten. Reeds in de 12e eeuw ontstond een wereldlijk Schoten onder de bevoegdheid van de heren van Breda (de vlaggen van Schoten en Breda zijn identiek), later die van Bergen-op-Zoom, en een kerkelijk Schoten dat ressorteerde onder de abdij van Villers. De groeiende machtspositie van Brabantse steden, in het bijzonder Antwerpen, verlegde vanaf het begin der 16e eeuw de invloedssfeer naar het zuiden. Schoten, eeuwenlang één geheel met Merksem en Sint-Job-in-'t-Goor, werd toentertijd gesplitst van Merksem. Doordat de heren van Schoten, afkomstig uit de rijke Antwerpse koopliedenstand en andere voorname burgers, hier een tweede residentie betrokken, zou de Scheldestad haar dominante aanwezigheid bevestigen. De kastelen markeerden deze sociale differentiatie ten opzichte van de in doorsnee eenvoudige boerderijen. Nochtans zou Schoten dichter aansluiten bij de grootstad. Haar oorspronkelijk Kempens karakter en haar perifere ligging ten opzichte van de grote invalswegen hebben de plaats daar lange tijd voor behoed. Tot midden 19de eeuw lag het dorp er dan ook stil en onberoerd bij met een bevolking die de duizend zielen juist oversteeg.

De komst van de machine bracht in de tweede helft van de 19de eeuw fabrieken in wijk de Deuzeld langs de grens met Merksem en langs het Albertkanaal. De gemeente bewoog toen op twee snelheden: enerzijds de industrialisering met haar fabrieksproletariaat, anderzijds het overleven van een stuk feodaliteit. Zelfs na 1945 was 1/3 van het gemeentelijk grondgebied in handen van amper tien grootgrondbezitters. Eind 19de eeuw zou de nieuwe burgerij, afkomstig uit de stad, hier villa's bouwen. Koningshof en Schotenhof zijn daar vandaag de getuigen van.

Het specifieke karakter van deze gemeente ligt in haar brugfunctie tussen Antwerpen en de Kempen, tussen stad en platteland. Dit verklaart haar statuut van zelfstandige gemeente, haar woonkwaliteit gegroeid uit de onderscheiden gehuchten, die geleidelijk rond de dorpskern geïntegreerd werden, haar groene zones, die haar maken tot een levende long voor de grootstedelijke agglomeratie.

Geografie[bewerken]

Hydrografie[bewerken]

Twee waterwegen doorkruisen de gemeente: het Albertkanaal en het Kanaal Dessel-Turnhout-Schoten. De Hoogmolenbrug is een belangrijke verbindingsweg naar de gemeenten ten zuiden van het Albertkanaal.

Aangrenzende gemeenten[bewerken]

Schoten ligt tussen de Antwerpse districten Merksem (in het westen) en Deurne (in het zuidwesten) en de gemeenten Brasschaat (in het noorden), Brecht (in het noordoosten), Schilde (in het oosten) en Wijnegem (in het zuiden).

   Aangrenzende gemeenten   
    Brasschaat   Brecht 
 Antwerpen  Brosen windrose nl.svg  Schilde 
 Deurne   Wijnegem    

Demografie[bewerken]

Demografische ontwikkeling[bewerken]

  • Bronnen:NIS, Opm:1806 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari

Politiek[bewerken]

Structuur[bewerken]

De gemeente Schoten maakt deel uit van het kieskanton Kapellen, gelegen in het provinciedistrict Kapellen, het kiesarrondissement Antwerpen en ten slotte de kieskring Antwerpen.

Schoten Supranationaal Nationaal Gemeenschap Gewest Provincie Arrondissement Provinciedistrict Kanton Gemeente
Administratief Niveau Vlag van Europa Europese Unie Vlag van België België Vlag Vlaams Gewest Vlaanderen Vlag Antwerpen (provincie) Antwerpen Antwerpen Schoten
Bestuur Europese Commissie Belgische regering Vlaamse regering Deputatie Gemeentebestuur
Raad Europees Parlement Kamer van
Volksvertegenwoordigers
Vlaams Parlement Provincieraad Gemeenteraad
Kiesomschrijving Nederlands Kiescollege Kieskring Antwerpen Antwerpen Kapellen Kapellen Schoten
Verkiezing Europese Federale Vlaamse Provincieraads- Gemeenteraads-

College van burgemeester en schepenen[bewerken]

Het bestuur van 2007-2012 bestond uit een coalitie van CD&V/N-VA, Open Vld en sp.a die samen 18 zetels van de 31 hadden. Het cordon sanitaire van Vlaams Belang werd dus behouden, ondanks de ambitie van VB-lijsttrekker Marie-Rose Morel bij de verkiezingen van 2006.

Het bestuur van 2012-2018 bestaat uit N-VA, CD&V en Open Vld die samen 23 van de 31 zetels hebben:

College van burgemeester en schepenen (2013-2018)
Burgemeester Maarten De Veuster (N-VA)
Schepenen
  1. Luc Van Gastel (CD&V)
  2. Iefke Hendrickx (N-VA)
  3. Paul Valkeniers (Open Vld)
  4. Lieven De Smet (N-VA)
  5. Erik Block (CD&V)
  6. Wouter Rombouts (N-VA)
Voorzitter van de gemeenteraad Gerd Adriaensen (CD&V)
OCMW-voorzitter Catharina Van Osta (CD&V)

Geschiedenis[bewerken]

(Voormalige) Burgemeesters[bewerken]

Tijdspanne Burgemeester
1830 - 1847 Cornelius Floris Ullens (katholiek)
1847 - 1882 Charles Van Praet (Kath.Partij)
1882 - 1884 Jan Van De Mierop[1] (Kath.Partij, dienstdoend burgemeester)
1884 - 1890 Gaston de Pret Roose de Calesberg (Kath.Partij)
1890 - 1899 Werner van Praet (Kath.Partij)
1899 - 1902 Louis Van Mechelen[1] (dienstdoend burgemeester)
1902 - 1911 Alfons Ullens de Schooten (Kath.Partij)
1912 - 1932 Theo van Cauwenberghs[1] (Kath.Partij)
1932 - 1938 G. Jorissen (BWP)
1938 - 1940 V. Bracht[2]
1940 - 1941 Frans Wildiers (VNV, oorlogsburgemeester)
1941 - 1944 Antoon Wolfs (UCB)
1944 - 1947 Joseph Ullens de Schooten (dienstdoend burgemeester)
1947 - 1964 Antoon Wolfs (CVP)
1965 - 1982 Marcel Imler (BSP)
1983 - 2003 Tony Sebrechts (CVP / CD&V)
2003 - 2012 Harrie Hendrickx (CD&V)
2013 - heden Maarten De Veuster (N-VA)

Legislatuur 2007 - 2012[bewerken]

Aan de lokale verkiezingen van 2006 namen 8 kieslijsten deel. Lijsttrekkers waren respectievelijk Kurt Vermeiren (sp.a), Els Empereur (VLD-LA), Eric De Swaef (Groen!-JOS), Marie-Rose Morel (Vlaams Belang-VLOTT), Harrie Hendrickx (CD&V-N-VA) en Wiebe Eekman (PVDA+).

Marie-Rose Morel (Vlaams Belang) behaalde de meeste voorkeurstemmen, voor Harrie Hendrickx (CD&V, 4.169), Nico Vissers (CD&V, 1.156), Tim Willekens (Vlaams Belang, 1.073) en Gerd Adriaensen (CD&V, 1.003). Na de verkiezingen startte zowel Harrie Hendrickx als Marie-Rose Morel een onderhandelingsronde om een bestuursmeerderheid te vormen. Opvallend daarbij was dat lokaal VLOTT-voorzitter Albert Leenaerts voorstelde om - zonder kartelpartner Vlaams Belang - deel te nemen aan een bestuurscoalitie.[3] Burgemeester werd Harrie Hendrickx, hij leidde een coalitie van CD&V-N-VA, sp.a en VLD-LA. Samen hadden ze 18 van de 31 zetels.

Legislatuur 2013 - 2018[bewerken]

Aan de lokale verkiezingen van 2012 namen zeven partijen deel, waaronder de lokale VLOTT-kieslijst Belhamel van voormalig gemeenteraadslid Albert Leenaerts.[4] Lijsttrekkers waren respectievelijk Paul Valkeniers (Open Vld), Maarten De Veuster (N-VA), Gianni Peeters (Vlaams Belang), Kurt Vermeiren (sp.a), Eric De Swaef (Groen), Harrie Hendrickx (CD&V) en Ann Boden (Belhamel).

Maarten De Veuster (N-VA, 3.050) behaalde de meeste voorkeurstemmen, voor Harrie Hendrickx (CD&V, 2,659), Gianni Peeters (Vlaams Belang, 1.097), Iefke Hendrickx (N-VA, 1.059) en Nico Vissers (CD&V, 706).[5] Burgemeester werd Maarten De Veuster, hij leidt een coalitie van N-VA, Open Vld en CD&V. Samen hebben ze een meerderheid van 23 op 31 zetels.[6]

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976[bewerken]

Partij of kartel 10-10-1976[7] 10-10-1982[8] 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-2006[9] 14-10-2012[10]
Stemmen / Zetels  % 29 % 31 % 31 % 31 % 31 % 31 % 31
KERN1 (CVP-PVV-VU) / CVP2 / CD&V+N-VA3 / CD&V4 44,171 13 29,862 10 33,912 12 31,482 12 22,772 8 34,103 12 23,124 8
SP1 / sp.a2 53,81 16 41,341 15 27,281 9 16,051 5 13,161 4 12,822 3 9,692 2
PVV1 / VLD2 / VLD-LA3 / Open Vld4 - 7,521 1 11,181 3 13,772 5 20,12 7 10,753 3 6,964 1
AGALEV1 / Groen!-Jos2 / Groen3 - 7,631 2 10,91 3 11,341 3 9,851 3 6,692 1 8,153 2
Vlaams Blok1 / Vlaams Belang-VLOTT2 / Vlaams Belang3 - - 7,641 2 18,141 6 24,471 9 34,712 12 12,953 4
N-VA - - - - - - 37,78 14
Belhamel - - - - - - 1,36 0
PVDA1 / PVDA+2 2,031 0 1,281 0 0,731 0 1,411 0 - 0,942 0 -
VU1 / VU&ID2 - 12,371 3 7,861 2 4,151 0 4,82 0 - -
ANDERS - - - - 4,84 0 - -
SB - - - 3,65 0 - - -
DGP - - 0,49 0 - - - -
Totaal stemmen 20907 21939 22164 21873 22534 23446 23141
Opkomst % 93,19 91,02 91,41 93,14 89,31
Blanco en ongeldig % 4,38 3,9 4,06 4,97 3,36 3,08 2,07

De zetels van de gevormde coalitie staan vetjes afgedrukt

Bezienswaardigheden[bewerken]

Voormalig politiebureel
Pastorie Sint Cordula
De Horst of Hof Ter Veken in neoclassicistiche stijl
Kapel van de Horst, toegewijd aan O.-L.-Vrouw, bedevaartsplaats
Zicht op het kasteel van Schoten door Gaspar de Witte en Gonzales Coques (ca. 1680) te bezichtigen in het kasteel van Schoten
Villa Flora (ook bekend als St. Mariahof) in eclectische stijl
Monument voor de gesneuvelden tijdens de Eerste Wereldoorlog
1rightarrow blue.svg Zie ook: Lijst van onroerend erfgoed in Schoten
  • Kasteel van Schoten (nu Cultureel Centrum)
    • Valkentoren
    • Riddershoeve (nu restaurant)
  • Marktplein: ontworpen door Maurice De Vocht (die ook het moederhuis (de kraamkliniek) tekende) en omgeven door een fraaie galerij met door Herman Cornelis gebeeldhouwde zuilen en in het midden een Uilenspiegelfontein.
  • Gemeentehuis: in 1905 gebouwd in neo-gotische stijl
  • Tibetaanse tempel van het Tibetaans Instituut
  • Bibliotheek (1968) ontworpen door architect Renaat Braem
  • Kasteel van Villers: de toren dateert uit het jaar 1267; de abdij speelde een belangrijke rol in de Schotense geschiedenis
  • Sint-Cordulakerk: met een gotisch koor en kruisbeuk uit de 15de eeuw
  • Badhuizen langs de vaart

Natuur[bewerken]

De vele bosrijke kasteeldomeinen in de gemeente zijn niet toegankelijk voor het gewone publiek. Er zijn nog wel andere, meer toegankelijke stukken natuur:

Cultuur[bewerken]

Evenementen[bewerken]

  • Eerste zondag in januari (behalve 1 januari) Schoten Schol op de Markt, de nieuwjaarsreceptie van de gemeente
  • Aankomst Scheldeprijs ter hoogte van de Markt ('s woensdags in april)
  • Iedere tweede zondag van mei de Vaart-koers met de dagen ervoor en erna de Vaart-kermis
  • Hello!Schoten of het Wereldfestival van Folklore Schoten ook Volksdansfestival genoemd
  • Eerste vrijdag van Hello!Schoten is er een feestmarkt in de Kasteeldreef
  • Laatste zondag van juli en september is er een kermis op de Markt (van zaterdag tot en met dinsdag)
  • Laatste zaterdag van de zomervakantie is er Park Happening Schoten in het gemeentepark
  • Op de zondag in het laatste weekend van september vindt jaarlijks een Vlottentoch plaats op het Kanaal Dessel-Turnhout-Schoten.
  • Op 31 oktober is er een Halloweenmarkt op de Markt

Mobiliteit[bewerken]

Openbaar vervoer[bewerken]

Tramlijn 3 heeft een terminus langs de Bredabaan, op de grens van Merksem en Schoten. Het centrum van Schoten is uitsluitend bereikbaar per bus met de volgende streeklijnen:

(De link onder de busnummer brengt u naar het dienstregelingsboekje van De Lijn: duidt de gewenste datum aan en u krijgt de dienstregeling in pdf-formaat)

Wegennet[bewerken]

Voor fietsers en voetgangers komt er vanaf 2016 een nieuwe brug over het Albertkanaal, de Kruiningenbrug.

Economie[bewerken]

Schoten maakt deel uit van het Economisch Netwerk Albertkanaal.

Sport[bewerken]

  • Scheldeprijs: De Scheldeprijs (ook wel Grote Scheldeprijs of Scheldeprijs Vlaanderen of Scheldeprijs Schoten) is een eendaagse wielerwedstrijd in Vlaanderen. De wedstrijd start in Antwerpen, heeft enkele plaatselijke ronden en aankomst in Schoten.

Bekende Schotenaren[bewerken]

Bekende personen die geboren of woonachtig zijn of waren in Schoten of een andere significante band met de gemeente hebben:

Geboren in Schoten[bewerken]

Woonachtig in Schoten[bewerken]

Ficitieve personen[bewerken]

  • Joske Vermeulen, Trammezandlei 122, Schoten, een figuur van Gaston Berghmans uit 1981 (deze straat ligt niet in Schoten maar wel in buurgemeente Merksem)

Partnersteden (samenwerking thans gestopt)[bewerken]

Externe links[bewerken]