Enschede

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Enschede (stad))
Ga naar: navigatie, zoeken
1rightarrow.png Voor personen met de naam Enschedé en de Haarlemse drukkerij, zie Enschedé
Enschede
Gemeente in Nederland Vlag van Nederland
Vlag van de gemeente Enschede Wapen van de gemeente Enschede
Locatie van de gemeente Enschede
Situering
Provincie Overijssel
Coördinaten 52°13' NB 6°53' OL
Algemeen
Oppervlakte 142,75 km²
- land 140,95 km²
- water 1,8 km²
Inwoners (1 november 2012) 158.741? (1126 inw/km²)
Hoofdplaats Enschede
Naam inwoners Enschedeërs
Belangrijke verkeersaders A35, N35, N18, N732, N733, 54 (D), L572 (D), L560 (D)
Station(s) Station Enschede, -Drienerlo, -De Eschmarke, Station Glanerbrug
Politiek
Burgemeester (lijst) Peter den Oudsten (PvdA)
Bestuur PvdA, VVD, CDA, BBE
Zetels
PvdA
D66
VVD
CDA
BBE
GL
SP
CU
ES		 39
9
6
6
5
4
3
3
2
1
Economie
Gemiddeld inkomen (2006) € 11.500 per inw.
Gem. WOZ-waarde (2008) € 172.000
WW-uitkeringen (2007) 23 per 1000 inw.
Autobezit (2007) 403 per 1000 inw.
Overig
Postcode(s) 7500-7549
Netnummer(s) 053
CBS-code 0153
CBS-wijkindeling zie wijken en buurten
Website www.enschede.nl
Bevolkingspiramide van de gemeente Enschede
Portaal  Portaalicoon   Nederland

Enschede (Sound uitspraak (info·uitleg)) (Nedersaksisch: Eanske) is een stad en gemeente in Twente, in het zuidoosten van de Nederlandse provincie Overijssel.

De gemeente telt 158.741 inwoners (1 november 2012, bron: CBS).[1] Enschede is daarmee de grootste stad van Overijssel en naar inwoneraantal de elfde gemeente van Nederland. De gemeente Enschede maakt deel uit van de plusregio Regio Twente en van de euregio EUREGIO.

Inhoud

Naam [bewerken]

De naam gaat volgens de meest gangbare verklaring terug op 'An die Schede' (Anneschethe, 1119); het Oudsaksische scethia betekende 'scheiding' of 'grens', waarmee in dit geval waarschijnlijk verwezen werd naar een moerassig grensgebied. Thans dicht bij de Nederlands-Duitse staatsgrens gelegen kan Enschede deze naam nog altijd betekenisvol dragen.

Geschiedenis [bewerken]

Middeleeuwen [bewerken]

De Grote Kerk op de Oude Markt

Enschede ontstond in de vroege middeleeuwen als agrarische nederzetting rond een klein kasteel. Gelegen op de zuidflank van een stuwwal en aan de route van Deventer naar Münster en Osnabrück, ontwikkelde het dorp zich gestaag. Omstreeks 1300 kreeg Enschede stadsrechten, die in 1325 door de Utrechtse bisschop Jan van Diest werden bevestigd. Het oudst bekende zegel van de stad vertoont de beeltenis van de parochieheilige, de Heilige Jakobus de Meerdere. Dit zegel is tot aan de Münsterse oorlog (1666) in gebruik geweest. De stad werd omringd met een ovale dubbele grachtengordel en een aarden wal met palissade.

Detail van het balkon van het stadhuis. Verlening van de stadsrechten

Toen Enschede in 1325 stadsrechten kreeg, verleende de bisschop van Utrecht ook het recht om de nederzetting te versterken. Voor 1325 was Enschede echter al omgeven door een gracht, de zogenaamde Stadsgraven. De twee bruggen over die gracht, de Veldbrug (in de huidige Marktstraat) en de Esbrug (in de Langestraat, ter hoogte van de Hofpassage) waren al voor 1300 versterkt door poorten: de Veldpoort en de Espoort, respectievelijk. Verder lag er binnen de gracht, ten oosten van de Oude Kerk, de Burcht van Enschede, waar tot ver in de dertiende eeuw de heren van Enschede woonden. De Burcht was zelf ook omgeven door een brede gracht, de Borggraven, die in verbinding stond met de Stadsgraven.

In 1465 gelastte de bisschop de burgers van Enschede een houten omheining rondom de stad aan te leggen. De palissade werd gebouwd op een wal die gelegen was tussen de oude Stadsgraven en een nieuwe buitengracht. Om de stad schadeloos te stellen schonk de bisschop een stuk woeste grond buiten de Veldpoort, de zogenaamde Stadsmaten of Stadsweide. Een kleine dertig jaar later werd er aan de noordkant van de stad een bolwerk opgericht, wellicht met materiaal afkomstig van de burcht die rond dezelfde tijd gesloopt werd.

Nieuwe tijd [bewerken]

Kaart van Enschede in 1570

In 1518 werd de stad door de Geldersen op de bisschop veroverd. Zij maakten de vestingwerken met de grond gelijk. De constante uitvallen van bisschoppelijke bendes vanuit Oldenzaal noopten echter tot een nieuwe versterking van Enschede. In 1523 werd de vesting herbouwd en werd op de Markt het zogenaamde Blokhuis opgericht dat bijna het gehele toenmalige plein besloeg.

Toen prins Maurits op 18 oktober 1597 tijdens de inname van de stad voor de poorten verscheen gaf de stad zich echter zonder slag of stoot over. De vesting en de omwallingen van Enschede waren op dat moment slecht verzorgd en de staten van Overijssel waren al tijden niet meer van plan om te investeren in de vervallen stadswallen. Hoewel Maurits de oude rechten van Enschede bevestigde, verordonneerde hij wel het ontmantelen van de vesting. De wal werd gebruikt voor het dempen van de Buitengracht. De binnengracht bleef, zij het versmald, bestaan, evenals de twee poorten. De militaire rol van Enschede was met het dempen van het laatste stuk Buitengracht in 1600 uitgespeeld.

Nieuwste tijd [bewerken]

De textielfabrikanten bouwden luxe buitenverblijven aan de rand van de stad, zoals hier: Zonnebeek

De stad bleef relatief onbetekenend tot in de achttiende eeuw, toen de textielnijverheid tot ontwikkeling kwam. Na de onafhankelijkheid van België in 1830 werd de textielindustrie in Twente sterk gestimuleerd door het Rijk. Enschede ontwikkelde zich tot hoofdplaats van deze nijverheid. De derde stadsbrand van 1862 (de eerste was in 1517, de tweede in 1750), waarbij nagenoeg de hele stad werd verwoest, zorgde ervoor dat deze ontwikkeling in een stroomversnelling terecht kwam.

Enschede groeide uit tot het belangrijkste centrum van textielproductie in Nederland. De bevolking van de textielstad vervijfvoudigde tussen 1870 en 1900. Textielfamilies als Van Heek, Ter Kuile, Jannink, Blijdenstein en Menko vormden een machtige oligarchie die een duidelijk stempel drukte op de stedelijke samenleving. De textiel heeft veel sporen nagelaten, onder andere in de vorm van voor die tijd zeer moderne woonwijken. Een belangrijk voorbeeld daarvan is de Krim (1861), de eerste wijk gebouwd voor arbeiders die omstreeks 1900 werd verwaarloosd en vervolgens rond 1914 werd afgebroken. Ook het tuindorp Pathmos (1924) en de wijk de Laaresch (1930) en een aantal stadsparken zijn voorbeelden van stadsobjecten die door textielfabrikanten zijn aangelegd.

In 1891 gaf de sociaal bewogen priester en parochievicaris Alfons Ariëns in Enschede de aanzet tot de ontwikkeling van de katholieke arbeidersbeweging in Oost-Nederland.

Tweede Wereldoorlog [bewerken]

De oorlog trof de stad zwaar, onder meer door geallieerde vergissingbombardementen. In totaal verloor Enschede 1200 inwoners door de oorlog, onder hen 700 Joden.

Jodenvervolging [bewerken]

De Joodse gemeenschap in Enschede telde in 1940 ongeveer 1500 leden. De Joodse Raad van Enschede volgde met argwaan de Duitse orders en heeft vaker dan zijn Amsterdamse pendant Enschedese Joden aangeraden om onder te duiken om zich aan deportatie te onttrekken. Toevallig was er juist ook in Enschede, net als in Amsterdam, een razzia op Joodse mannen, ver voor de deportaties begonnen. Dat gebeurde na een sabotage-actie door het verzet in Twente, in september 1941. Als represaille werden 102 joodse mannen van hun bed gelicht, die werden afgevoerd naar kamp Mauthausen in Oostenrijk en daar vermoord.[bron?] Vanaf dat moment begon dominee Leendert Overduin voor Joodse gezinnen onderduikadressen te zoeken. Hij zette een organisatie op die honderden Twentse Joden aan schuilplaatsen heeft geholpen. Het aantal Joodse slachtoffers bedroeg 700.[bron?]

Jodensterren [bewerken]

Er werd lang aangenomen dat de Nederlandse Jodensterren in het getto van de Poolse plaats Łódz gemaakt werden. Later bleek dat zij niet in Polen, maar in Enschede gemaakt werden in de stoomweverij “De Nijverheid”. Het was een Joods familiebedrijf van de familie Van Gelderen. Het bedrijf had een niet-Joodse zaakwaarnemer, in dit geval een Duitser, en kregen in die tijd dus wel vaker opdrachten van de Duitsers. In totaal zijn er bijna 600.000 Jodensterren gemaakt voor de 140.000 Joden in Nederland.[2]

April-meistakingen [bewerken]

Enschede speelde een grote rol bij de April-meistakingen. Op 29 april 1943 maakten de Duitsers bekend dat alle Nederlandse militairen (ruim 300.000) zich moesten melden om voor de Duitsers te gaan werken. In Twente en elders vonden mensen dit te ver gaan en braken stakingen uit. Grote groepen arbeiders en kantoorpersoneel verlieten in Enschede de fabrieken, kantoren en werkplaatsen. In de loop van de middag was het aantal stakers in Enschede al ruim 5000 man. Arbeiders uit o.a. de volgende fabrieken stopten met werken; Nico ter Kuile & Zn. N.V., Gerhard Jannink en Zn. N.V., Gebr. Van Heek (Schuttersveld), Van Heek en Co. N.V, N.J. Menko N.V. en de fabriek van Blijdenstein & Co. N.V. Ook de boeren sloten zich aan bij de stakers en besloten geen melk meer naar de melkinrichtingen te brengen. Deze April-meistakingen duurde ruim een maand.[bron?]

Knokploeg [bewerken]

Enschede bezat één van de meest actieve[bron?] en succesvolle[bron?] Knokploegen uit de oorlog, onder leiding van de Enschedeër Johannes ter Horst. De Overval op de Koepelgevangenis te Arnhem was een zeer geslaagde bevrijdingsactie van de KP-Twente, die plaatsvond op 11 mei 1944. Hoofddoel was de bevrijding van de verzetsman en grondlegger van de LO, ds. Frits Slomp[3]. Hij was op 1 mei 1944 in Ruurlo bij een routinecontrole door de marechaussee betrapt op het bezit van een vals persoonsbewijs en verzetspropaganda. Op 11 juni herhaalden Ter Horst en zijn KP de overval, nu op het Huis van Bewaring in Arnhem, om o.m. Twentse verzetsmensen te bevrijden. Ook deze keer lukte dat en werden er 53 mensen bevrijd.[4]

Bombardementen [bewerken]

1rightarrow.png Zie Bombardement op Enschede voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd Enschede meerdere malen door bombardementen getroffen. Op 10 oktober 1943 en 22 februari 1944 werd het gebombardeerd door geallieerde vliegers die meenden een stad in Duitsland te zien. Overigens was Enschede een positieve uitzondering in Nederland: door het inzicht van de Joodse industrieel Menko werd de verplichte registratie tegengehouden, waardoor meer dan de helft van de Joodse inwoners de oorlog heeft kunnen overleven. Landelijk was dit een kwart. Enschede is op 17 april 1945 bevrijd door Engelsen, Polen, Amerikanen en Canadezen.

Recente geschiedenis [bewerken]

De vuurwerkramp Enschede

De meeste van de grote fabriekscomplexen zijn in de jaren 70 en 80 gesloopt, enkele zijn gerenoveerd en kregen een nieuwe bestemming. Zo werden in de voormalige fabrieken van Jannink en van Van Heek woningen gerealiseerd. Daarnaast werd een deel van het Jannink-complex tot museum omgebouwd. Na het verdwijnen van de textielindustrie in de jaren 60 en 70 ontwikkelde Enschede zich tot dienstencentrum. Op 14 september 1964 opende de nieuwe Technische Hogeschool Twente (later Universiteit Twente) haar deuren. Ook is er een aantal belangrijke zorginstellingen gevestigd, onder meer het Medisch Spectrum Twente (MST) en revalidatiecentrum Het Roessingh. De binnenstad werd vanaf de jaren 80 gerevitaliseerd door de aanleg van een autovrij stadserf en het invullen van vrijgekomen industrieterreinen met woningen, winkelcentra en kantoren.

Op 13 mei 2000 vond een grote vuurwerkramp plaats, waarbij de woonwijk Roombeek werd verwoest. Er vielen 23 doden (onder wie vier brandweerlieden) en bijna duizend gewonden. In oktober 2000 werd begonnen met het bouwrijp maken van een deel van het rampgebied. Op 1 mei 2001 gaf burgemeester Jan Mans het officiële startsein voor het eerste wederopbouwproject. De wederopbouw is anno 2010 bijna voltooid. Over deze ramp is door de componist Klaas de Vries in samenwerking met librettist David Mitchell in 2010 een opera gecomponeerd getiteld Wake. De opera is op 13 mei 2010 bij de Nationale Reisopera in première gegaan. Op 13 en 14 november 2010 werd in een oude fabriekshal de stadsopera MAAK uitgevoerd, onder leiding van Ellen den Hollander en Frank Deiman. Deze productie, die voor en door inwoners van Enschede werd gemaakt, geeft in tekst en muziek een antwoord op de vraag: Hoe bewaar je een ramp?

Gemeenteraad [bewerken]

De gemeenteraad van Enschede bestaat uit 39 zetels. Hieronder volgt de samenstelling van de gemeenteraad sinds 1986:

Gemeenteraadszetels
Partij 1986 1990 1994 1998 2002 2006 2010
PvdA 19 14 10 12 10 15 9
CDA 10 11 8 7 8 6 5
VVD 6 5 5 8 7 6 6
GroenLinks - 3 3 3 3 3 3
D66 1 4 5 2 1 1 6
Burgerbelangen Enschede1 - - 3 1 3 3 4
ChristenUnie2 1 2 2 3 3 2 2
SP 1 - 1 1 - 3 3
Stadspartij - - - 1 4 - -
AOV/U55+ - - - 1 - - -
Enschede Solidair - - - - - - 1
CD - - 1 - - - -
Overigen 1 - 1 - - - -
Totaal 39 39 39 39 39 39 39
  1. Burgerbelangen Enschede heette tot 2002 Enschede Nu.
  2. De ChristenUnie is een voortzetting van het GPV.

Geografie [bewerken]

Satellietfoto van Enschede
Het Twentekanaal

Topografie [bewerken]

absmiddle

Topografisch kaartbeeld van Enschede, 2011-2012. Klik op de kaart voor een vergroting.

Enschede ligt in de Overijsselse streek Twente op enkele kilometers van de Nederlands-Duitse grens. De dichtstbijzijnde plaats in het westen is Hengelo, de dichtstbijzijnde plaats in het oosten is het Duitse Gronau, de dichtstbijzijnde plaats in het noorden is Oldenzaal, de dichtstbijzijnde plaats in het zuiden is Haaksbergen.

Enschede vormt ruimtelijk gezien met Hengelo, Borne en het Duitse Gronau (Westfalen) een agglomeratie met bijna 400.000 inwoners. In de jaren 90 werden er plannen ontwikkeld om de gemeenten Enschede, Hengelo en Borne samen te voegen tot één gemeente Twentestad. In 2000 werd van dat plan afgezien, vooral omdat een in Hengelo gehouden referendum had uitgewezen dat er zo goed als geen draagvlak onder de plaatselijke bevolking bestond. Sinds 2001 werd intensiever samengewerkt tussen de gemeenten Enschede, Hengelo, Borne, Oldenzaal en Almelo, als Netwerkstad Twente. De Netwerkstad werkt samen met Münster en Osnabrück in de Stedendriehoek MONT (Münster, Osnabrück, Netwerkstad Twente).

Wateren [bewerken]

Bruninksbeek

Enschede heeft een haven aan een eindpunt van het Twentekanaal. Ook lopen er enkele beken door de stad. Momenteel zijn de gemeente en het Waterschap Regge en Dinkel bezig om de negen kilometer lange Roombeek weer bovengronds te laten stromen. Deze beek begint bij voetbalvereniging Vosta en loopt door de herbouwde wijk Roombeek en stroomt vervolgens door het G.J. van Heekpark. Andere beken in Enschede zijn:

Stadsdelen [bewerken]

De gemeente Enschede is verdeeld in vijf stadsdelen[5]:

Cultuur [bewerken]

Bezienswaardigheden [bewerken]

Stadhuis aan de Langestraat
Elderinkshuis aan De Klomp
De Synagoge
  • De middeleeuwse, thans hervormde, Grote Kerk (midden op de Oude Markt)
  • De Nederlands Gereformeerde Lasonderkerk. Gebouwd in 1927. Tot 1970 behoorde dit kerkgebouw toe aan de Nederlands Hervormde Gemeente. Sinds 2004 is dit kerkgebouw, dat op de hoek van de Lasondersingel en de H.B. Blijdensteinlaan staat Rijksmonument.

Monumenten [bewerken]

In de gemeente zijn er een aantal rijksmonumenten en oorlogsmonumenten, zie:

Beeldende kunst [bewerken]

Er zijn ook diverse expositieruimtes voor beeldende kunst, zoals TETEM kunstruimte, PLANETART, Dynamo Expo, B93, zw/artprojects, Galerie Rubens en Galerie Beeld & Aambeeld. Ook Studio Complex kent een wisselende expositie.

Beeldhouwwerken [bewerken]

In Enschede zijn meerdere beelden geplaatst, waaronder een aantal van stadsbeeldhouwer Gooitzen de Jong.

1rightarrow.png Zie ook Beelden in Enschede

Musea [bewerken]

Muziek [bewerken]

Het historische poppodium Atak op de oude locatie

Karakteristiek voor de muziekcultuur is de Duits-Nederlandse relatie, die ontstond door de samenwerking in het grensgebied en de in de negentiende en twintigste eeuw dominante textielindustrie. Vooral tijdens de periode van ommekeer na de Eerste Wereldoorlog ontwikkelde zich in Gronau en Enschede een nauwe Duits-Nederlandse culturele samenwerking, die steeds belangrijker werd via strijkkwartetten, salonorkesten en hot dance muziekkapellen tot en met symfonieorkesten en een operettegezelschap ("Enschedesch Opera en Operette Gezelschap") met eigen opvoeringen. Gelijktijdig hiermee vond ook de jazz vanaf 1920 enthousiaste aanhangers.

De drie grote concertpodia voor klassieke muziek in Enschede - het Muziekcentrum, de Twentse Schouwburg en de Grote Kerk opereren sinds september 2002 onder de naam Podium Twente. Er is een gevarieerd aanbod van concerten, theater, jeugd- en jongeren-voorstellingen en dergelijken te bezoeken.

In november 2008 opende het Nationaal Muziekkwartier zijn deuren in Enschede. Een nieuw groot theater, poppodium Atak, het ArtEZ Conservatorium, het Orkest van het Oosten, de Muziekschool Twente, de Nationale Reisopera en Podium Twente zullen zich vestigen in dit dominante gebouw tegenover het Centrale Station in Enschede. Er komt een nieuw groot plein, het Willem Wilminkplein. Het plein sluit aan op de binnenstad en de Oude Markt. In december 2012 vindt 3FM Serious Request 2012 plaats op de Oude Markt.

Uitgaansleven [bewerken]

Enschede heeft zoals veel studentensteden een levendig uitgaansleven. Met name op de Oude Markt en in de zijstraten zijn veel uitgaansgelegenheden te vinden waaronder het monumentale pand de Pakkerij waar de Enschedese studentenverenigingen te vinden zijn. Regelmatig vinden op de Oude Markt evenementen plaats, zoals Beach Volleybal, de Proefeet, International Jazzfestival Enschede en het Grolsch Summer Sounds. Er zijn ook enkele poppodia, zoals Atak, Jazzpodium de 'Tor' en Cafe Rocks aan de Hofstraat met het kleinste podium van Twente. Voor homoseksuelen is er het uitgaanscentrum 't Bölke, dat een discotheek, een café en een sauna omvat.

Tevens worden er meerdere festivals jaarlijks georganiseerd. Zo heeft de stad een eigen popfestival, Geuzenpop, dat gehouden wordt op recreatieterrein het Rutbeek, 6 km van het stadscentrum, een meerdaags multimediaal kunstfestival GOGBOT in het centrum van Enschede en het dancefestival Freshtival op het Rutbeek.

Sport [bewerken]

De Marathon van Enschede is een jaarlijks terugkerende manifestatie

Enschede kent de op een na oudste marathon van Europa, en de oudste marathon van Nederland: de Marathon van Enschede. Deze wordt jaarlijks gelopen sinds 1947. In 2010 is er een nieuw parcours. Jaarlijks is Enschede daarnaast de finishplaats van de Batavierenrace. De Batavierenrace is 's werelds grootste estafetteloop met achteraf het grootste studentenfeest van de Benelux. De race loopt van Nijmegen naar Enschede. Jaarlijks doen er meer dan 8.000 studenten uit heel Nederland mee aan dit evenement.

In Enschede was als eerste een voetbalwedstrijd in Nederland te zien[6]. En kent daarnaast ook de oudste voetbalclub van Nederland EFC PW 1885 die is opgericht op 30 juni 1885[7][8].

De Enschedese betaald voetbalclub FC Twente komt uit in de Eredivisie, Nederlands hoogste competitie. De Grolsch Veste is de thuishaven van de club en heeft een capaciteit van 30.205 toeschouwers.

Sinds 2008 beschikt Enschede over een 400-meter-ijsbaan: IJsbaan Twente. Dit is de tweede volledig overdekte 400-meterbaan van Nederland na Thialf in Heerenveen.

Evenals in 2007 werd Enschede in september 2008 tijdens het congres van Vereniging Sport en Gemeenten in Emmen uitgeroepen tot 'Sportgemeente van het jaar'. Het thema van de verkiezing was 'Sport dichtbij' Laagdrempelig sport- en beweegaanbod op buurt- of wijkniveau. Naast een beoordeling op dit thema, vormden de sportinfrastructuur, financiën, (top)sportbeleid, participatie en accommodaties ook belangrijke beoordelingsonderwerpen.

Onderwijs [bewerken]

Enschede huisvest een universiteit (Universiteit Twente of UT), een conservatorium, een kunstacademie (AKI), een hogeschool (Saxion Hogeschool) en meerdere ROC-locaties. Daarnaast huisvest Enschede The University of Twente zijnde het ITC - Faculty of Geo-Information Science and Earth Observation.

Verkeer en vervoer [bewerken]

Het stationsplein van station Enschede

Trein [bewerken]

Station Enschede is sinds 2001 een 'dubbel eindstation'. Er is aan de ene kant een rechtstreekse verbinding met Luchthaven Schiphol, Den Haag, Rotterdam en Zwolle en aan de andere kant tegenwoordig weer met Münster en Dortmund. In beide gevallen is Enschede het eindstation. De treinen richting Duitsland worden verzorgd door de DB Regio en PE Arriva, waarvan een gedeelte kort grensverkeer is. De overige verbindingen naar bestemmingen in Nederland worden verzorgd door de Nederlandse Spoorwegen.

Station Enschede Drienerlo ligt in het B&S park, vlakbij de Universiteit Twente en De Grolsch Veste en wordt veelvuldig gebruikt door studenten en voetbalfans. Station Enschede De Eschmarke ligt in de Vinex-wijk de Eschmarke. De treinen van/naar Duitsland stoppen ieder half uur bij dit station. Ook het Enschedese dorp Glanerbrug heeft een eigen treinstation genaamd Station Glanerbrug. Ook deze halte worden aangedaan door de treinen van/naar Duitsland.

Vroeger had Enschede ook rechtstreekse verbindingen met Doetinchem, Winterswijk en Oldenzaal (Spoorlijn Boekelo - Oldenzaal EO) en met Ahaus (Spoorlijn Enschede-Zuid - Ahaus). Deze lijnen zijn tussen 1934 en 1974 opgeheven en daarna grotendeels opgebroken. Alleen op het traject Boekelo-Haaksbergen rijden nog treinen van de Museum Buurtspoorweg. Deze voormalige spoorlijnen hadden aparte stations: Enschede Noord en Enschede Zuid.

Bus [bewerken]

Enschede heeft een uitgebreid busnetwerk verzorgd door Connexxion (onder de naam Twents), Syntus en Arriva. Naast de reguliere dieselbussen, rijden er sinds 2011 ook twee hybride bussen in Enschede[9]. Er zijn de afgelopen jaren meerdere busbanen gerealiseerd, die het openbaar vervoer, en ook de hulpdiensten, sneller en efficiënter door de stad moeten leiden. Inmiddels liggen er vier busbanen; van het centrum langs de Zuiderval (Zuid), op de Gronausestraat (Oost) en op de voormalige spoorlijn naar Lonneker (Noord). De busbaan naar Hengelo (West) is als laatste deel aangelegd, tezamen met een herinrichting van de Hengelosestraat ter hoogte van de Universiteit en verder. Deze busbaan loopt tot aan de kruising Kuipersdijk in Hengelo.

Auto [bewerken]

Enschede kent een volledige ringweg met een lengte van ongeveer 8 km die als hoofdader van de stad fungeert, die in de volksmond De Singel wordt genoemd. Enschede heeft aansluiting op het rijkswegennet door middel van de A/N35 en de N18. Onder en aan de rand van het centrum zijn verschillende parkeergelegenheden, waarvan de bekendste en grootste de Van Heekgarage is, die zich onder het Van Heekplein bevindt. Eind 2012 is men begonnen met de bouw van een extra in- en uitgang aan de Kuipersdijk als ingang Zuid. De van Heekgarage is de grootste ondergrondse parkeergarage van Nederland met een capaciteit van 1.650 auto's[10].

Tram [bewerken]

Enschede heeft vroeger een tramdienst gekend die door de TET werd verzorgd. De nieuw aangelegde busbanen in Enschede zijn zo aangelegd dat er de mogelijkheid is om weer tramrails aan te leggen voor de eventuele terugkeer van de tram in Enschede

Vliegtuig [bewerken]

Aan de noord kant op acht kilometer van de stad ligt Enschede Airport Twente. Na sluiting van de militaire basis is de toekomst van de luchthaven zeer onzeker. In afwachting op wat komen zal, wordt door de provincie Overijssel en gemeente Enschede geprobeerd de luchthaven voor lijn- of chartervluchten te gaan gebruiken. Begin 2013 werd bekendgemaakt dat er een gegadigde voor de luchthaven is en dat diverse bedrijven zich willen vestigen als de luchthaven compact wordt in een groene omgeving. Veel inwoners en bezoekers van Enschede en omgeving maken thans gebruik van Luchthaven Münster-Osnabrück, die vanuit Enschede sneller te bereiken is dan Luchthaven Schiphol en die tevens op Nederlanders is ingespeeld.

Bekende Enschedeërs [bewerken]

1rightarrow.png Zie lijst van Enschedeërs voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Externe links [bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  • Vestigingwerken op www.enschede-stad.nl, geraadpleegd op 17 januari 2008
  • bevolkingscijfers
  • Alfred Hagemann/Elmar Hoff (Hg.): Insel der Träume [Droomeiland]. Musik in Gronau und Enschede (1895-2005), Essen 2006. 978-3898616201
  • Alfred Hagemann/Elmar Hoff (Hg.): Gronau – Enschede – Berlin: Eine musikalische Reise durch die Welt der Unterhaltung von der Weimarer Republik bis in die Nachkriegszeit, Klartext-Verlag, Essen 2011. ISBN 978-3-8375-0537-5
  1. ↑ Of die inwoners allemaal tot de stad Enschede gerekend kunnen worden wordt niet duidelijk uit de indeling van het CBS (zie CBS-Statline)
  2. ↑ http://www.verzetsmuseum.org/tweede-wereldoorlog/nl/achtergrond/achtergrond,jodenvervolging/jodenster
  3. ↑ Overval op de Koepelgevangenis te Arnhem
  4. ↑ Overval op het Huis van Bewaring te Arnhem (11 juni 1944)
  5. ↑ Buurtindeling op de website van de Gemeente Enschede
  6. ↑ http://www.tctubantia.nl/regio/11853519/Enschede-bakermat-van-voetbalsport.ece
  7. ↑ http://www.efcpw.slclubsite.nl/index.php?option=com_content&view=article&id=358:efc-pw-in-voetbal-international
  8. ↑ http://www.efcpw.slclubsite.nl/index.php?option=com_content&view=article&id=361:het-begin-van-voetbal-in-nederland
  9. ↑ Lijn 2 gaat groen
  10. ↑ Van Heekgarage op www.parkereninenschede.nl, geraadpleegd op 9 januari 2008
Vlag van Overijssel Plaatsen en wijken in de gemeente Enschede Vlag van Enschede

Stad: Enschede    Dorpen: Boekelo · Glanerbrug · Lonneker · Usselo    Buurtschappen: Broekheurne · Dolphia · Goorseveld · Rutbeek · Twekkelo

Stadsdeel Centrum: Binnenstad · Boddenkamp · De Bothoven · 't Getfert · Horstlanden-Veltkamp · Laares · Het Zeggelt
Stadsdeel Noord: Bolhaar · Deppenbroek · Mekkelholt · Roombeek · Twekkelerveld · Campus UT
Stadsdeel Oost: Dolphia · De Eschmarke · Hogeland · ’t Ribbelt · Stokhorst · Varvik · Velve-Lindenhof · Wooldrik
Stadsdeel West: Boswinkel · Pathmos · Ruwenbos · Stadsveld · 't Zwering
Stadsdeel Zuid: Helmerhoek · Stroinkslanden · Wesselerbrink

Overijssel · Steden en dorpen in Overijssel      Nederland · Provincies · Gemeenten
Vlag van Nederland Gemeenten in de provincie Overijssel Vlag van Overijssel

Almelo · Borne · Dalfsen · Deventer · Dinkelland · Enschede · Haaksbergen · Hardenberg · Hellendoorn · Hengelo · Hof van Twente · Kampen · Losser · Oldenzaal · Olst-Wijhe · Ommen · Raalte · Rijssen-Holten · Staphorst · Steenwijkerland · Tubbergen · Twenterand · Wierden · Zwartewaterland · Zwolle
Steden en dorpen · Voormalige gemeenten · Nederland: Provincies · Gemeenten
Overgenomen van "http://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Enschede&oldid=37704685"