Bosbeheer

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Bosbeheer omvat de planning, uitvoering en evaluatie van alle maatregelen nodig om een bos in stand te houden en de maatschappelijk gewenste functies van het bos optimaal te vervullen.

Bosbeheer in 1949 in beeld gebracht vanwege het vijftigjarig jubileum van Staatsbosbeheer

Welke van deze functies moeten worden vervuld (het bosbeleid) wordt bepaald door de eigenaar van het bos, binnen de kaders gesteld door de overheid. Het bosbeleid wordt voor ieder bosgebied vertaald in specifieke doelstellingen voor het bosbeheer: "wat wil de eigenaar bereiken met de uitvoering van zijn bosbeheer?" Hierbij spelen de ecologische, economische en sociale omstandigheden die betrekking hebben op dat bos een belangrijke rol.

Functies van het bos[bewerken]

Bosbeheer leidt tot het realiseren van gewenste "bosfuncties". De functies die bossen kunnen vervullen zijn zeer divers: ze zijn leveranciers van diverse grondstoffen, zoals hout; daarnaast zijn bossen ook van belang voor recreatie, behoud van biodiversiteit, de kwaliteit van de leefomgeving, erosiebestrijding, waterbeheer en waterkwaliteit, het verminderen van fijnstof, de vastlegging van CO2 (koolstofdioxide), en meer.

Vaak wil de eigenaar van het bos in één bosgebied verschillende functies tegelijk realiseren. De keuze door de boseigenaar van de belangrijkste bosfuncties, en daarmee de invulling van "bosbeheer", wordt vooral bepaald door het aanwezige (of niet aanwezige) bos en de sociaal-economische omstandigheden. In West-Europa was het bosbeheer tot de tweede helft van de 20e eeuw vooral gericht op de houtoogst en de beschermende functie van het bos. Tegenwoordig ligt het accent steeds meer op het multifunctioneel bosbeheer, dat wil zeggen: beheer dat beoogt meer dan één functie van het bos te realiseren – daarbij is de houtproductie-functie vaak van geen of ondergeschikt belang.

Planning en uitvoering van het bosbeheer[bewerken]

De planning omvat de keuze van de maatregelen die genomen moeten worden om de vastgestelde doelstellingen te realiseren. Zoals eerder genoemd spelen ecologische, economische en sociale omstandigheden een belangrijke rol bij het maken van de keuzes. Ter ondersteuning van de planning kan het dan ook nodig zijn een min of meer gedetailleerde inventarisatie van het bos uit te voeren en socio-economisch onderzoek te verrichten. De planning en uitvoering van het bosbeheer worden vastgelegd in een bosbeheersplan Voor de uitvoering van het plan wordt een gedetailleerd schema voor een aantal jaren gemaakt waarin staat welke maatregelen wanneer moeten worden genomen. Ook wordt een budget opgesteld, waarin een schatting van de kosten en opbrengsten van de verschillende maatregelen wordt gepresenteerd.

Bosbeheer omvat een groot aantal beheersmaatregelen. Men kan daarbij denken aan maatregelen om het bos te verjongen, de samenstelling van het bos aan te passen, recreatie in goede banen te leiden, houtoogst vast te stellen en met minimale schade uit te voeren, speciale maatregelen te nemen om de natuurwaarde (incl. wild) van het bos te verhogen, eventuele jacht te reguleren, regelmatig toezicht in het bos uit te voeren enz.

Evaluatie van het bosbeheer[bewerken]

De evaluatie heeft als doel na te gaan of de geplande beheersmaatregelen zijn uitgevoerd zoals voorzien, en, belangrijker nog, of de doelstellingen van het bosbeheer zijn gehaald of waarschijnlijk gehaald gaan worden. Indien dit niet het geval is, wordt nagegaan wat de redenen zijn voor het niet bereiken ervan. Met behulp van deze informatie worden maatregelen uitgewerkt om het beheer aan te passen.

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]