Weltevreden (plantage)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Laan met mahoniebomen in 1883
Laan met mahoniebomen in 1992
Plattegrond Weltevreden

Weltevreden is een koffieplantage aan de Commewijne in het district Commewijne in Suriname. De plantage ligt stroomafwaarts naast de plantage Beekenhorst en stroomopwaarts naast de plantage Akkerboom. De grond werd in 1745 uitgegeven aan Nicolaas Freher. Dit gebeurde nadat het fort Nieuw-Amsterdam klaar was en de gronden tussen dat fort en het fort Sommelsdijk beschermd werden. De gronden werden uitgegeven in een grootte van 500 akkers.

Nicolaas Freher was samen met zijn broer Mattheus uit Leiden naar Suriname vertrokken. Mattheus is oprichter van de plantage Nijd en Spijt (oorspronkelijke naam Leiden). De familie Freher was een handelsfamilie uit Nurnberg. Na het overlijden van Nicolaas neemt zijn zoon, die ook Nicolaas, heette de plantage over. In de volksmond heet de plantage dan ook Freerie of Freyrie. De familie Freher bezit ook de plantages Charlottenburg en Bel a Soir. Het bezit van Charlottenburg komt door het huwelijk van Nicolaas sr. met Philippa Johanna Lespinasse. De familie Lespinasse was daarvoor eigenaar van Charlottenburg. Door dit huwelijk werd hij zwager van Samuel Pichot van de plantage Mon Trésor en van Jean Paul Taunay, eigenaar van plantage 't Vertrouwen. De plantages brengen veel geld op want Nicolaas sr. is in staat de buitenplaats Oostermeer bij Amstelveen voor veel geld te kopen en te verfraaien. Helaas gaat het daarna slechter met de financiën van de familie Freher en moet de buitenplaats in 1807 weer verkocht worden.

Van 1825 tot 1833 is de plantage in handen van C.L. Weissenbruch. Deze is in 1825 administrateur op meer dan zestig plantages.

Daarna koopt Charles Schattenkerk, arts in Doetinchem, de plantage waarschijnlijk ten behoeve van zijn schoonvader, Volkert Johannes van Halm, planter sinds 1829, die er de directie en administratie voert. In 1835 werkten er 9 slaven en in 1842 en 1843 is dat aantal flink toegenomen tot respectievelijk 23 en 26. Na het overlijden van Van Halm in april 1849 werd de "Koffij-plantaadje Weltevreden met daartoe behoorende drie slavengebouwen en verder toebehoren" in februari 1850 per advertentie aangemerkt als te verkopen voor of op 15 januari 1851 en al op 20 mei 1850 te koop gezet door het "Departement Der Onbeheerde Boedels".

Bij de emancipatie in 1863 werken er nog twee slaven op Weltevreden. In 1891 wordt er cacao verbouwd. Vanaf die tijd wordt ook de school genoemd die op Weltevreden stond. In 1902 werken er 23 arbeiders, waaronder 20 immigranten. Er is dan 15 hectare cacao en bananen in cultuur. Op de school zitten ongeveer vijftig kinderen. Na die tijd wordt er ook citrus geteeld. Als eigenaars zijn dan bekend: Van der Schroef en Thodlreg. De laatste eigenaar is de firma H.J. de Vries die er onder de naam N.V. Karpahl een moderne plantage van wil maken.