Moddergat

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Moddergat
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Vlag van Moddergat Wapen van Moddergat
Details Details
Moddergat (Friesland (hoofdbetekenis))
Moddergat
Situering
Provincie Vlag Friesland Friesland
Gemeente Noardeast-Fryslân
Coördinaten 53° 24′ NB, 6° 5′ OL
Algemeen
Inwoners (2019) 220
Overig
Postcode 9142
Foto's
dorpsbeeld
dorpsbeeld
Moddergat, zicht op dorp vanaf zeedijk.jpg
Portaal  Portaalicoon   Nederland
Friesland

Moddergat (Fries: Moddergât) is dorp in de gemeente Noardeast-Fryslân, in de Nederlandse provincie Friesland.

Het ligt ten noordoosten van Nes en Oosternijkerk, ten noordwesten van Lioessens en ten westen van Paesens. De dorpskern ligt aan de zeedijk van de Waddenzee. Het dorp vormt samen één gemeenschap met het dorp Paesens, onder de dubbeldorpnaam Paesens-Moddergat.

De twee dorpen werden oorspronkelijk gescheiden door het water de Paesens, oorspronkelijk een zeeslenk die uitmondde in de Waddenzee. Het water loopt anno 2019 doodt op de nieuwbouw van het dubbeldorp. De scheiding tussen de twee dorpen in de nieuwbouw wordt gevormd door de straten Kokentún en De Wiel, waarbij de Kokentún in Paesens is gelegen en De Wiel in Moddergat.

De centrale weg van Moddergat is de Zeeweg. Het dorp ligt deels niet meer direct aan de Waddenzee maar kent een buitendijksgebied genaamd Paesenspolder. In 2018 telde het dorp Moddergat 220 inwoners.

Beschermd dorpsgezicht[bewerken]

Museum ’t Fiskershúske ('t Vissershuisje) (2007)

Moddergat heeft een beschermd dorpgezicht, een van de beschermde stads- en dorpsgezichten in Friesland. Het kent ook aantal rijksmonumenten. Enkele monumentale panden zijn ondergebracht onder het Museum 't Fiskershúske.

Geschiedenis[bewerken]

Het dorp is ontstaan op de plek voor de monding van de zeeslijk, die nogal wat slijk kende. Moddergat werd in 1718 vermeld als Modde gat. Het latere dorp is in de 18e eeuw als een satellietbedezetting ontstaan van het dorp Peasens. Deze was toen al uitgebreid naar het westen toe, en zo besloot men aan de andere kant van het water ook te gaan bewonen. Dit werd meteen als een eigen plaats wel gezien.

Een tweede satellietnederzetting ontwikkelde zich daarna ook, die De Kamp was geheten. De Kamp, werd later aangehaald als Moddergat de Kamp en Moddergat zelf ter onderscheiding als Moddergat de Oeren. De benaming De Kamp is later verdwenen, maar de kern is anno 2019 nog wel zichtbaar in het verlengde van Moddergat.

De tweelingdorpen Paesens en Moddergat bezaten in de 19e eeuw een grote vissersvloot. In de nacht van 5 op 6 maart 1883 voltrok zich een ramp voor de gemeenschap. Tijdens een zware storm vergingen 17 blazers en aken en kwamen 83 dorpelingen van Paesens en Moddergat om. Ter herdenking werd in 1958 op de zeedijk een monument opgericht. Anno 2019 is in de dorpen de visserij nog steeds een belangrijke bron van inkomsten maar de schepen hebben wel hun thuishaven in de haven van Lauwersoog.

Tot de gemeentelijke herindeling in 1984 maakte Moddergat deel uit van de gemeente Westdongeradeel. Van 1984 tot 2019 behoorde het tot de gemeente Dongeradeel, waarna deze opging in de gemeente Noardeast-Fryslân.

Kerk[bewerken]

Het dorp heeft een eigen kerk, It Anker geheten. Het is een gereformeerde kerk uit 1899. De Zaalkerk met houten geveltoren werd in 1924 vergroot en kent zowel gotiserende als neoclassicistische details.

Aardgas[bewerken]

Rijsdam bij Moddergat
Boethuis De Oere
Bewoning aan de Reddingsboatreed

Het is bekend dat onder de Waddenzee, nabij Moddergat, een aanzienlijke hoeveelheid aardgas in de bodem zit. Jarenlang is er protest geweest tegen aardgaswinning in het gebied, uit angst voor schade ten gevolge van bodemverzakking. In de omgeving van Harlingen, waar zout gewonnen wordt onder de waddenkust, zijn inderdaad aanwijzingen voor bodemdaling.

Ook in Noordoost Groningen verzakte de bodem ten gevolge van de gaswinning. In het gebied rond Middelstum zijn zelfs regelmatig kleine aardbevingen gevoeld die in verband worden gebracht met de gaswinning.

Tevens werd er gevreesd voor verstoring van de natuur in het Waddengebied. Ondanks de controverse rondom gaswinning in deze streek is men uiteindelijk gestart met de exploitatie van de aardgasreserves voor de kust, vanuit een installatie die de Nederlandse Aardolie Maatschappij in Moddergat heeft gebouwd.

De mooiste plek van Nederland[bewerken]

Op 27 november 2004, in de finale-uitzending van het NCRV-televisieprogramma De mooiste plek van Nederland, eindigde Moddergat op de tweede plaats. Nationaal Park De Weerribben werd tot winnaar uitgeroepen. Het Groningse Lauwersmeer werd derde.

Cultuur en sport[bewerken]

Het dubbeldorp Paesens-Moddergat kent een zeer verweven gemeenschap en daarvoor veel gezamenlijke verenigingen. In Paesens staat het dorpshuis van het tweelingdorp, De Dûbelslach geheten en werd in 2015 geopend.

Verder kennen ze gezamenlijk onder meer een dorpskrant, de kaatsvereniging Thomas Prins en een biljartclub.

Onderwijs[bewerken]

In Paesens staat de basisschool van het dubbeldorp, 't Kompas geheten en is er ook voor Wierum.

Geboren in Moddergat[bewerken]

Externe link[bewerken]