Moddergat

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Moddergat
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Vlag van Moddergat Wapen van Moddergat
Details Details
Moddergat (Friesland (hoofdbetekenis))
Moddergat
Situering
Provincie Vlag Friesland Friesland
Gemeente Noardeast-Fryslân
Coördinaten 53° 24′ NB, 6° 5′ OL
Algemeen
Inwoners (BAG, 2019) 225[1]
Overig
Postcode 9142
Woonplaatscode 3403
Foto's
dorpsbeeld
dorpsbeeld
Moddergat, zicht op dorp vanaf zeedijk.jpg
Portaal  Portaalicoon   Nederland
Friesland

Moddergat (Fries: Moddergat) is een kerkdorp in de gemeente Noardeast-Fryslân, in de Nederlandse provincie Friesland.

Het ligt ten noordoosten van Nes en Oosternijkerk, ten noordwesten van Lioessens en ten westen van Paesens. De dorpskern ligt aan de zeedijk van de Waddenzee. Het dorp vormt samen met het dorp Paesens één gemeenschap, onder de naam Paesens-Moddergat.

De twee dorpen werden aanvankelijk gescheiden door het water de Paesens; oorspronkelijk een zeeslenk die uitmondde in de Waddenzee. Het water loopt anno 2019 dood op de nieuwbouw van het dubbeldorp. De scheiding tussen de twee dorpen wordt in de nieuwbouw gevormd door de straten Kokentún en De Wiel, waarbij de Kokentún in Paesens is gelegen en De Wiel in Moddergat.

De centrale weg van Moddergat is de Zeeweg. Het dorp ligt deels niet meer direct aan de Waddenzee maar kent een buitendijksgebied; de Paesenserpolder. In 2019 telde het dorp Moddergat 225 inwoners.

Beschermd dorpsgezicht[bewerken]

Museum ’t Fiskershúske ('t Vissershuisje) (2007)

Moddergat heeft een beschermd dorpgezicht, een van de beschermde stads- en dorpsgezichten in Friesland. Het kent ook aantal rijksmonumenten. Enkele monumentale panden zijn ondergebracht onder het Museum 't Fiskershúske.

Geschiedenis[bewerken]

Het dorp is in de 18e eeuw ontstaan, bij de monding van de zeeslenk, die nogal wat slijk kende. Moddergat werd in 1718 vermeld als Modde gat. Het begon als een satellietnederzetting van het dorp Paesens. Dit was toen al uitgebreid naar het westen toe, en zo besloot men de andere oever van de slenk ook te gaan bewonen. De nieuwe nederzetting werd meteen als een eigen plaats gezien.[bron?]

Daarna ontwikkelde zich een tweede satellietnederzetting, die De Kamp ging heten. De Kamp werd later aangehaald als 'Moddergat de Kamp', en Moddergat zelf werd ter onderscheiding aangehaald als 'Moddergat de Oeren'. De benaming De Kamp is verdwenen, maar de kern is nog wel zichtbaar in het verlengde van Moddergat.[bron?]

De tweelingdorpen Paesens en Moddergat bezaten in de 19e eeuw een grote vissersvloot. In de nacht van 5 op 6 maart 1883 voltrok zich een ramp voor de gemeenschap. Tijdens een zware storm vergingen 17 blazers en [[aak (schip]|aken]] en kwamen 83 dorpelingen van Paesens en Moddergat om. Ter herdenking werd in 1958 op de zeedijk een monument opgericht. Anno 2019 is in de dorpen de visserij nog steeds een belangrijke bron van inkomsten, maar de schepen hebben de haven van Lauwersoog als thuishaven.

Tot de gemeentelijke herindeling in 1984 maakte Moddergat deel uit van de gemeente Westdongeradeel. Van 1984 tot 2019 behoorde het tot de gemeente Dongeradeel, waarna deze opging in de gemeente Noardeast-Fryslân.

Kerk[bewerken]

Het dorp heeft een eigen kerk, It Anker geheten; een gereformeerde kerk uit 1899. Deze zaalkerk met houten geveltoren werd in 1924 vergroot en kent zowel gotiserende als neoclassicistische details.

Aardgas[bewerken]

Rijsdam bij Moddergat
Boethuis De Oere
Bewoning aan de Reddingsboatreed

Onder de Waddenzee, nabij Moddergat, is een aanzienlijke hoeveelheid aardgas aangetroffen. Jarenlang is er protest geweest tegen aardgaswinning in het gebied, uit angst voor schade ten gevolge van bodemverzakking. In de omgeving van Harlingen, waar zout gewonnen wordt onder de waddenkust, zijn inderdaad aanwijzingen voor bodemdaling. In noordoost Groningen verzakt de bodem ten gevolge van de gaswinning uit het aardgasveld van Slochteren.

Tevens werd er gevreesd voor verstoring van de natuur in het Waddengebied. Ondanks de controverse rondom gaswinning in deze streek is uiteindelijk begonnen met de exploitatie van de aardgasreserves voor de kust, vanuit een installatie die de NAM in Moddergat heeft gebouwd.

De mooiste plek van Nederland[bewerken]

Op 27 november 2004, in de finale-uitzending van het NCRV-televisieprogramma De mooiste plek van Nederland, eindigde Moddergat op de tweede plaats. Nationaal Park De Weerribben werd tot winnaar uitgeroepen. Het Groningse Lauwersmeer werd derde.[bron?]

Cultuur en sport[bewerken]

Het dubbeldorp Paesens-Moddergat kent een zeer verweven gemeenschap en daarvoor veel gezamenlijke verenigingen. In Paesens staat het dorpshuis van het tweelingdorp, De Dûbelslach geheten. Het werd in 2015 geopend.

Verder kennen de beide dorpen gezamenlijk onder meer een dorpskrant, de kaatsvereniging 'Thomas Prins', en een biljartclub.

Onderwijs[bewerken]

In Paesens staat de basisschool van het dubbeldorp, 't Kompas geheten; ook gericht op Wierum.

Geboren[bewerken]

Externe link[bewerken]