Armenië
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
| Հայաստանի Հանրապետություն Hayastani Hanrapetut’yun |
|||
|
|||
| Basisgegevens | |||
| Officiële landstaal: | Armeens | ||
| Hoofdstad: | Jerevan | ||
| Regeringsvorm: | Republiek | ||
| Religie: | Armeens-apostolisch | ||
| Oppervlakte: | 29.800 km² [1] (4,5% water) | ||
| Inwoners: | 3.002.594 (2001[2]), 2.971.650 (2007[3]) (99,7/km² (2007)) | ||
| Overige | |||
| Volkslied: | Mer Hayrenik | ||
| Munteenheid: | Dram (AMD) |
||
| UTC: | +4 (zomer: +5) | ||
| Nationale feestdag: | 21 september | ||
| Web | Code | Tel. | .am | ARM | 374 | ||
| Topografie | |||
Armenië, officieel de Republiek Armenië (Armeens: Հայաստան, Hayastan) is een land in Azië dat vaak tot Europa gerekend wordt. Het land is in 1991 onafhankelijk geworden van de Sovjet-Unie. Staatshoofd (president) is Robert Kotsjarian, regeringsleider (minister-president) Serzj Sarkisian.
Inhoud |
[bewerk] Geschiedenis
Armenië omvatte vroeger een veel groter gebied dan nu. In de 17e eeuw werd het land opgedeeld. In de 19e eeuw kwam een groot deel van Armenië onder bestuur van het Russische Rijk. Na de Eerste Wereldoorlog maakte Armenië samen met Georgië en Azerbeidzjan deel uit van de Kaukasische Federatie. Zo konden deze drie landen van 1918 tot 1920 onafhankelijk blijven, waarbij Armenië werd aangeduid als de Democratische Republiek Armenië. In 1920 werd Armenië veroverd door het Rode Leger en bij de Sovjet-Unie gevoegd, waarna het werd hernoemd tot de Armeense SSR.
In februari 1988 vond er een zware aardbeving plaats in het noorden van het land. Ook in dat jaar ontstond er een conflict met Azerbeidzjan over Nagorno-Karabach, dat als autonome oblast binnen Sovjet-Azerbeidzjan lag en waar de Armeniërs de meerderheid vormen. In augustus 1990 werd Armenië onafhankelijk van de Sovjet-Unie. In 1991 riep Nagorno-Karabach de onafhankelijkheid uit. Zowel bij de hierop volgende oorlog als op de huidige situatie wordt Nagorno-Karabach door Armenië politiek en militair ondersteund.
Armenië leed ernstige economische schade als gevolg van een blokkade door Turkije en Azerbeidzjan. In de jaren 90 is meer dan een kwart van de totale bevolking uit het land geëmigreerd[4]. De grens met Turkije is nog steeds dicht.
[bewerk] Geografie
Armenië behoort tot de weinige landen die niet aan zee liggen. De lengte van de landsgrenzen bedraagt 1254 km: 787 km met Azerbeidzjan (waarvan 221 km met de exclave Nachitsjevan), 164 km met Georgië, 35 km met Iran en 268 km met Turkije)
|
Het 13de-eeuwse Haghpatklooster
|
Het gebied is voornamelijk bergachtig en tamelijk bosrijk met enkele snelstromende rivieren. De Aragats is met 4095m boven zeeniveau de hoogste berg van het land. De grootste rivieren zijn de Araks, de Debed en de Hrazdan. Het grootste meer van Armenië is het Sevanmeer (Sevana Litj).
[bewerk] Steden
- Belangrijkste steden in Armenië zijn:
[bewerk] Bestuurlijke indeling
Armenië is onderverdeeld in 11 provincies (marzer, enkelvoud: marz):
[bewerk] Demografie
[bewerk] Bevolking
- Inwoneraantal: 2.971.650 (2007) (99,7/km² (2007))
- Bevolkingsgroepen: Armeniërs 93%, Azeri's 3%, Koerden 2%, Russen 2%
- Analfabetisme: mannen 1%, vrouwen 2%
[bewerk] Taal
[bewerk] Religie
[bewerk] Bezienswaardigheden
- Kloosters van Haghpat en Sanahin
- Klooster van Geghard en de Boven-Azatvallei
- Kathedraal en kerken van Echmiatsin en de archeologische plaats van Zvartnots
[bewerk] Economie
- Munteenheid: Dram = 100 luma, koers: 1 €=451,2 ARD (22 januari 2008)[5]
- Bruto binnenlands product (koopkrachtpariteit): $16,94 miljard (2005), $5700 per inwoner[6]
- Werkloosheidspercentage: 7,4% (schatting november 2006)[6]
- Elektriciteitsverbruik: 4,194 miljard kWh (2005)[6]
[bewerk] Politiek
- staatshoofd: president Robert Kotsjarian sinds 30 maart 1998 (rechtstreeks gekozen voor een periode van 5 jaar; op 5 maart 2003 herkozen)
- regeringsleider: premier Serzj Sarkisian sinds 26 maart 2007
- parlement: eenkamerparlement, 131 leden, termijn van 4 jaar
- Armenië kent algemeen stemrecht sinds 1919.
- De kiesleeftijd is 18 jaar.
[bewerk] Politieke partijen
- Partijen met zetelaantallen: Republikeinse partij 40, Orinaz Jerkir Regel van de Wet 19, Gerechtigheid (Adartyun, verbond van oppositiepartijen) 15, Armeense Revolutionaire Vereniging 11, Nationale Eenheid 9, overige partijen 22, onafhankelijken 14, vacant 1.
- Regeringspartijen: Republikeinse partij, Orinaz Jerkir, Armeense Revolutionaire Vereniging. Ook de meeste onafhankelijke kandidaten ondersteunen president Kotcharjan en de regering.
De 'Republikijnse Partij van Armenië' (Armeens: Հայաստանի Հանրապետական Կուսակցութուն, Hayastani Hanrapetakan Kusaktsutyun, HHK) is een conservatieve politieke partij. Ze was de eerste politieke partij in het onafhankelijke Armenië, gesticht op 2 april 1990 en geregistreerd op 14 mei 1991. Bij de verkiezingen van 25 mei 2003 kreeg de partij 23.5% van de stemmen, en behaalde daarmee 31 van de 131 zetels.
De partij 'Gerechtigheid' (Armeens: Արդարություն, Ardarutyun) is een progressieve electorale coalitie. Bij de verkiezingen van 25 mei 2003 kreeg de partij 13.6% van de stemmen, en behaalde daarmee 14 van de 131 zetels.
De partij 'Regel van de Wet' (Armeens: Օրինաց երկիր, Orinants Erkir) is a centrumpartij, geleid door Artur Baghdasarian. Bij de verkiezingen van 25 mei 2003 kreeg de partij 12,3 van de stemmen, en behaalde daarmee 19 van de 131 zetels.
De partij "Armeense Revolutionaire Federatie' (ARF of ՀՅԴ) (Armeens: Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութիւն – Hay Heghapokhakan Dashnaktsutiun, Dashnaktsutiun, Դաշնակ – Dashnak or Tashnag) werd gesticht in Tiflis (Tbilisi in het huidige Georgië) in 1890 door Christapor Mikaelian, Stepan Zorian, and Simon Zavarian. De partij is werkzaam in Armenië en in alle landen waar er Armeniërs wonen, onder meer in Libanon en in Nagorno-Karabach. De ARF is een socialistische partij, lid van de Socialistische Internationale. In het programma van deze partij ligt de klemtoon op educatieve en humanitaire projecten.
[bewerk] Politieke situatie
Zowel bij de presidentsverkiezingen als bij de parlementsverkiezingen van 2003 was er zowel in binnen- als buitenland (OVSE en Raad van Europa) kritiek op het onvoldoende democratische karakter. Een grondwetswijziging die volgens de oppositie de macht van de president verder zou hebben uitgebreid, slaagde er bij een referendum niet in het quorum van voorstemmen van 1/3 van de bevolking te bereiken.
In de buitenlandse politiek en economie is het land sterk van Rusland afhankelijk, maar zoekt thans ook tot de Verenigde Staten toenadering. Hoewel de economische groei sterk is (12,5% groei in 2002, 7% verwachte groei in 2003), is het land nog erg arm, en vele Armeniërs leven van deviezen, gestuurd door Armeniërs in het buitenland. Ook is de Armeense buitenlandse schuld erg hoog.
Armenië is een land dat sinds kort graag wil meedoen met het westen. De Armeense Publieke Radio en Televisie is een "actief lid" van de European Broadcasting Union geworden. Hierdoor kan ze deelnemen aan onder andere het Eurovisiesongfestival. Dit is in 2006 voor het eerst gebeurd.
[bewerk] Verkeer en vervoer
De luchtvaartmaatschappijen van Armenië zijn Air Armenia en Armavia.
[bewerk] Bekende Armeense kunstenaars
- Ivan Aivazovski, schilder
- Tigran Avakian, fotograaf
- Charles Aznavour, zanger
- Leon Boyadjian fotograaf
- Jean Carzou, schilder
- Edgar Chahine, schilder
- Aram Chatsjatoerjan, klassiek componist
- Cher, Zangeres
- Ronald Dzerigian, schilder
- Eduard Engibarjan, kunstenaar
- Arshile Gorky, schilder
- Eric Grigorian, fotojournalist
- Ara Güler, fotograaf
- Nonny Hogrogian, illustrator van kinderboeken
- Jean Jansem, schilder
- Yousuf Karsh, fotograaf
- Herbert von Karajan, dirigent
- Khachar, Rafik Khachatryan, beeldhouwer
- Shavo Odadjian, bassist van de band System of a Down
- Harout Pamboukjian, zanger
- Hovsep Pushman, schilder
- Toros Roslin, middeleeuws schilder
- Sarkis, beeldhouwer
- Martiros Saryan, schilder
- Vardkes Sureniantz, schilder
- Edvard Sasun, schilder
- Komitas Vardapet, klassiek componist , priester
[bewerk] Zie ook
[bewerk] Externe link
- (en) Regering van Armenië
- (en) Armenica.org: Geschiedenis van Armenië
- (en) Pagina bij de VN
- (en) Armeniapedia encyclopedie
| Gemenebest van Onafhankelijke Staten | ||
|---|---|---|
|
Geassocieerd lid: |
||
| Landen in Azië |
|---|
|
Afghanistan · Armenië · Azerbeidzjan · Bahrein · Bangladesh · Bhutan · Brunei · Cambodja · China · Cyprus · Egypte · Filipijnen · Georgië · India · Indonesië · Irak · Iran · Israël · Japan · Jemen · Jordanië · Kazachstan · Kirgizië · Koeweit · Laos · Libanon · Maldiven · Maleisië · Mongolië · Myanmar · Nepal · Noord-Korea · Oezbekistan · Oman · Oost-Timor · Pakistan · Qatar · Rusland · Saoedi-Arabië · Singapore · Sri Lanka · Syrië · Tadzjikistan · Taiwan · Thailand · Turkmenistan · Verenigde Arabische Emiraten · Vietnam · Zuid-Korea |

