Kasteel Groot Engelenburg

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Kasteel Groot Engelenburg
Voorzijde Engelenburg anno 2015
Voorzijde Engelenburg anno 2015
Start bouw 17e eeuw
Verbouwing 1828
Monumentstatus rijksmonument
Monumentnummer 510406
Portaal  Portaalicoon   Civiele techniek en bouwkunde

Kasteel Groot Engelenburg is een landhuis en buitenplaats met landgoed, gelegen in Brummen in de Nederlandse provincie Gelderland.

Het oorspronkelijke kasteel stamt uit de Middeleeuwen en werd in 1624 door het Spaanse leger verwoest tijdens de inval van de Veluwe. Jacob Schimmelpenninck II bouwde op de oude grondvesten een nieuw landhuis op het landgoed, dat hij voor de jacht gebruikte. Later kwam het als vakantie- en conferentieoord in bezit van de Twentsche Bank, na een fusie van de ABN. Het kasteel is een rijksmonument.

Bouwgeschiedenis[bewerken]

In de kelder is muurwerk aangetroffen dat waarschijnlijk uit de middeleeuwen dateert, en kruisgewelven uit de 17de eeuw. Het kasteel is in 1828 ingrijpend gerestaureerd in neoclassicistische stijl, maar de 17e-eeuwse indeling van de ruimtes is tot op heden intact gebleven, wat een voornaam aspect van de beschermwaardigheid is.[1]

In 1988 werd het landhuis, gelegen aan de Eerbeekseweg en in gebruik als vakantie- en conferentieoord, grondig aangepast aan de moderne tijd. Sindsdien dient het als hotel en conferentieoord. Door de toegangspoort loopt een oprijlaan naar het kasteel en naast het landhuis zijn terrassen en tuinen. Daarnaast ligt de 9-holesgolfbaan van Engelenburg Golf & Country Club, omgeven door een bos- en parklandschap.

Kenmerken en bijzonderheden[bewerken]

De voorgevel is symmetrisch en bestaat uit zeven traveeën. Het kasteel is geheel omgeven door een grillig gevormde gracht die ruim om de gebouwen heen loopt. Het totale landgoed is 230 hectare groot. Op de zolder van het kasteel staan een bronzen slagklok uit 1616 met de inscriptie 'ÍAN VAN DEN GHEIN HEFT MY GHEGOTEN M CCCCCC XVI' en een bronzen luidklok uit 1781 met het opschrift 'L HAVERKAMP ME FESIT HORNA A° 1781'.

Bijgebouwen[bewerken]

Tot de bijgebouwen behoren een 17e-eeuws koetshuis ten noorden van de oprijlaan, dat in de 19e eeuw verbouwd is en zo een pedant vormt van de 19e-eeuwse oranjerie die aan de zuidkant van de laan staat, dus aan de linkerkant voor wie het kasteel bekijkt. Beide gebouwen zijn, net als het hoofdgebouw witgepleisterd en gedekt met een schilddak.

Zichtas[bewerken]

De oprijlaan loopt vanaf het kasteel in west-zuidwestelijke richting en bood, zoals gebruikelijk in de tijd van Schimmelpenninck, een zichtas op een karakteristiek punt, in dit geval de toren van de Oude- of Sint-Pancratiuskerk die van omstreeks 1500 dateert. Deze staat ruim anderhalve kilometer verderop, in het centrum van Brummen.

Klein en Groot Engelenburg[bewerken]

Met de benaming Groot Engelenburg onderscheidt het landhuis zich van een andere buitenplaats: Klein Engelenburg, eveneens in Brummen. Deze ligt precies een kilometer verderop, vrijwel oostelijk van Groot Engelenburg. Oorspronkelijk werd dit laatste eenvoudig aangeduid als Engelenburg, Huize Engelenburg of Kasteel Engelenburg. De toevoeging Groot werd vermoedelijk gebruikt sinds in 1835 het kleinere landhuis Klein Engelenburg gebouwd werd, op een veel kleiner landgoed. Toch helpt dat niet alle verwarring uit de wereld, want ook in Doorn, weliswaar vijftig kilometer verderop, is een buitenplaats Groot Engelenburg.

Kommando Zeppelin[bewerken]

Op 6 april 1945, kort voor het einde van de Tweede Wereldoorlog, vestigde een groep uit het Jagdverband Nord/West zich in het kasteel. Deze werd bekend als Kommando Zeppelin of Kommando Steinbach en stond onder leiding van Andries Pieters. De groep bleef maar acht dagen alvorens op de vlucht te slaan voor de Canadese troepen, maar folterde in die tijd tientallen gevangenen op gruwelijke wijze.

Bewoners[bewerken]

  • Het geslacht Schimmelpenninck van der Oye
  • Het geslacht Van Heeckeren
  • 1781 Van der Capellen
  • Het geslacht van der Heyden:
    • 1791-1802/1827: Twee dochters van Gerardus Wilhelmus Josephus van der Heyden (1688-1752) en Aleida Richarda Gertrudis Haeck (1707-1760)
    • 1. Anna Joanna Maria Tresia van der Heyden (1744-1802), mede-eigenares van 1791 tot 1802
    • 2. Reyniera Maria Antonia van der Heyden (1748-1827), mede-eigenares van 1791 tot 1802 - erfgename/eigenares 1802-1827
  • 1828-1835 Mevrouw Judith van Walrée-van Lennep, die het kasteel had gekocht en in 1835 Klein-Engelenburg liet bouwen.
  • tot 1877 mr. Adrianus Theodorus Louis Metelerkamp (1820-1896), die getrouwd was met Anna Maria Bondt (-1851), waarna Adrianus hertrouwde met Florentina A.P. den Tex, de ouders van Adriaan J.P. Metelerkamp.
  • 1877-1910 familie Boogaardt
  • 1910-1942 Schelto van Citters (1865-1942)
  • 1943-1945 gevorderd door de Duitse bezetter
  • 1945-1946 diverse bezitters
  • 1946-1947 gemeente Brummen
  • 1947-1987 Twentsche Bank, later de Algemene Bank Nederland
  • 1987-2005 familie De Lange, vestigde er een hotel-restaurant in
  • 2005-heden familie Agricola