Kernhem (landgoed)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Huis Kernhem
Kernhem voorkant5.jpg
Locatie Ede
Algemeen
Stijl Neoclassicisme
Eigenaar Gemeente Ede
Huidige functie Expositieruimte, trouwlocatie
Gebouwd in 1803
Monumentale status Rijksmonument
Monumentnummer  14459
Kort interview met een gemeenteambtenaar over het landgoed.

Landgoed Kernhem is een landgoed rond het gelijknamige Huis Kernhem in de Nederlandse gemeente Ede ten noorden van de N224.

Geschiedenis[bewerken]

De graven van Gelre bouwden van de 12e tot en met de 14e diverse versterkingen langs de grenzen met het Sticht Utrecht. De burcht Kernhem was zo'n versterking.

In 1426 werd Udo de Booze als leenman van Kernhem aangesteld door de toenmalige hertog van Gelre Arnold van Egmont. Vanaf het moment dat de leengoederen erfelijk werden, kwam Kernhem in handen van de families Van Arnhem, Van Wassenaer Obdam en later Van Heeckeren van Wassenaer en Bentinck.

Het huidige Huis Kernhem is van 1803 en gebouwd in de neoclassicistische stijl. Het is gebouwd op de fundamenten van de oorspronkelijke burcht. Boven de hoofdingang bevindt zich een gevelsteen met een alliantiewapen van de Van Wassenaers en Van Renesses, aangebracht naar aanleiding van een huwelijk tussen beide geslachten. Aannemelijkerwijs betreft het Jacob van Wassenaer Obdam (1610-1665) die in 1633 trouwde met Agnes van Renesse van der Aa (....-1661).

In de 19e eeuw huisvestte Kernhem de kostschool van Anna Maria Moens. Dit was een school voor 'aanzienlijke jongedames'. Moens bracht hun vaderlandsliefde, moederlijke liefde, godsdienstzin en huwelijkstrouw bij.

Het huis werd bewoond tot 1968. In 1970 werd de gemeente Ede eigenaar. Aangezien het huis op dat moment in uiterst vervallen staat verkeerde, werd er een grote restauratie uitgevoerd. Dit was een moeilijk karwei, aangezien er geen bouwtekeningen van het huis bestonden. Door het zakken van het grondwaterpeil was het huis ook enigszins verzakt, zoals nog duidelijk is te zien vanaf de Doolhoflaan.

Huidige functie[bewerken]

Het koetshuis, tegenwoordig pannenkoekenhuis.

Sinds de jaren negentig van de 20e eeuw is de benedenverdieping van het Huis Kernhem in gebruik voor het sluiten van huwelijken, voor kunstexposities en voor muziekuitvoeringen. Sinds januari 1994 bestaat de Stichting Kernhem. Het doel van deze stichting is "bevordering van culturele activiteiten in en om Huis Kernhem en dit in de meest uitgebreide zin van het woord". Naast het huis ligt tegenwoordig een uitgebreide kruidentuin. Het koetshuis dat naast het huis is gelegen is thans in gebruik als pannenkoekenhuis.

Landgoed[bewerken]

Plattegrond van het landgoed, met daarop de Doolhof op de grafheuvel

Ten oosten van het huis Kernhem ligt een kleine grafheuvel die vermoedelijk dateert uit de bronstijd, waarop in de 18e eeuw een doolhof is aangelegd. Tussen dit doolhof en het huis loopt de Doolhoflaan, die tegenwoordig de gemeentelijke begraafplaats doorkruist. Deze laan is een vleermuizenreservaat.

In de Doolhoflaan ligt de zogenaamde bloedsteen, waarover het verhaal gaat dat hieruit 's nachts, bij volle maan, bloed uit kan worden geprikt.[1] Pas vrij recent is een volksverhaal aan deze steen gehecht, waarin wordt beweerd dat deze steen vroeger als offersteen/altaar werd gebruikt, iets wat zeer waarschijnlijk achteraf is bedacht.[2] Ten westen van het huis ligt een poel, genaamd de Viskom.[3]

Bijzonderheden[bewerken]

  • De nieuwbouwwijk Kernhem ligt eveneens ten noorden van de N224 en is genoemd naar dit landgoed.
  • Het Suske en Wiske album Het witte wief speelt zich af op het Landgoed Kernhem, waar ook ingegaan wordt op de legende met de bloedsteen en witte wieven.
  • De kaassoort Kernhem is vernoemd naar dit landgoed.

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Referenties[bewerken]

  1. In de voetsporen van het Witte Wief in Kampioen, beschikbaar op www.heilighart.nl
  2. Verhalen van stad en streek: sagen en legenden van Nederland/ W. de Blécourt, R.A. Koman [et al.](red.), 2010, pp. 221-224.
  3. Legendes: Kernhem op de website van Ede, Arnhem en Renkum (EAR) for nature