Verslaggevers Zonder Grenzen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Verslaggevers Zonder Grenzen (VZG, ook wel Reporters Zonder Grenzen, Frans: Reporters sans frontières, Engels: Reporters Without Borders - RWB, Spaans: Reporteros Sin Fronteras - RSF) is een internationale niet-gouvernementele organisatie die onderzoek doet naar persvrijheid, en deze wil bevorderen.

De organisatie werd opgericht in 1985 door de Fransman Robert Ménard, die er ook tot 2008 leiding aan gaf.

Persvrijheid[bewerken]

Alhoewel het een kleine organisatie is, wordt VZG erkend omwille van haar regelmatige rapporten en persberichten over de persvrijheid.[1]

De organisatie zegt haar inspiratie te halen uit Artikel 19 van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens uit 1948, dat aan iedereen "recht op vrijheid van mening en meningsuiting" geeft, evenals het recht om "ongeacht grenzen inlichtingen en denkbeelden op te sporen, te ontvangen en door te geven."[2] Deze rechten zijn bevestigd in verschillende afspraken en verklaringen over de hele wereld. In Europa is het recht vervat in het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens en Fundamentele Vrijheden uit 1950.

In september 2005 publiceerde de organisatie het "Handbook for Bloggers and Cyber-Dissidents". Het geeft technische tips om anoniem te starten met een blog en de censuur te omzeilen. Het bevat bijdragen van gerenommeerde journalisten, als Dan Gillmor, Jay Rosen en Ethan Zuckerman.

VZG is lid van de International Freedom of Expression Exchange (Internationale Vrijheid van Meningsuiting-uitwisseling), een virtueel netwerk van niet-gouvernementele organisaties dat wereldwijd het recht op vrije meningsuiting bewaakt, en campagnes voert om journalisten, schrijvers en anderen te verdedigen, die worden vervolgd voor het uitoefenen van hun recht op vrije meningsuiting.

Onderscheidingen[bewerken]

In 2005 kreeg de organisatie, samen met Cubaanse protestbeweging Dames in het Wit en de Nigeriaanse advocate en strijdster voor de mensenrechten Hauwa Ibrahim, de Sacharovprijs voor de Vrijheid van Denken van het Europees Parlement. De Sacharovprijs is bestemd voor personen en organisaties die zich wijden aan de bescherming van de rechten en fundamentele vrijheden van de mens.[3]

In 2009 kreeg de organisatie de Human Dignity Award van de Roland Berger Stichting, samen met de Iraanse mensenrechtenactiviste Dr. Shirin Ebadi. De 'Human Dignity Award' wordt uitgereikt aan personen die zich succesvol hebben ingezet voor het respecteren, promoten en beschermen van de menselijke waardigheid en de mensenrechten.

Kritiek[bewerken]

Niet iedereen aanvaardt de neutraliteit of objectiviteit van VZG. Een belangrijk deel van de inkomsten van de organisatie (19 %) komt van een aantal Westers regeringen en organisaties,[4] en een aantal waarnemers stellen een sterke overeenkomst vast tussen de positie van VZG en die van deze landen in een aantal controversiële gevallen. VZG heeft echter ook reeds openlijk kritiek geleverd op Westerse landen voor hun behandeling van verslaggevers (vb. de V.S.-bezetting van Irak).

Pro-Castro-groepen zijn zeer kritisch. Lucie Morillon, de vertegenwoordiger van VZG in Washington, verklaarde in een interview op 29 april 2005 dat de organisatie geld ontvangt van het "Center for a Free Cuba" uit Washington (50.000 dollar in 2004), en dat een contract met Otto Reich, de "Special Envoy to the Western Hemisphere" van het Amerikaanse ministerie van buitenlandse zaken, hen verplicht in Europa informatie te verspreiden over repressie tegen journalisten in Cuba. De organisatie ontkent echter dat haar campagne over Cuba - op radio en televisie, paginagrote advertenties in Franse dagbladen, affiches, pamfletten op luchthavens, en de bezetting, in april 2003, van het Cubaanse toerismebureau in Parijs - iets met deze betalingen te maken had.[5]. 1,3% van het budget van de organisatie is afkomstig uit deze bron.[6] Bovendien ontvangt VZG gratis publiciteit van Saatchi and Saatchi, lid van het vierde marketing- en public relations-conglomeraat ter wereld, de Publicis groep. Daarbij wordt gezegd dat Publicis onder haar belangrijke klanten Bacardi telt, dat vooroploopt in de financiering van anti-Castro-groepen.[7]. Een rechtbank verbood VZG om een afbeelding van Che Guevara te gebruiken waarop auteursrecht rustte.[8] Ze werd omschreven als een "ultrareactionaire" organisatie door het Cubaanse dagblad Granma.

Critici stellen vragen rond de methodologie die VZG gebruikt voor het opstellen van haar jaarlijkse rangschikking naar persvrijheid, en haar gebrekkige kennis van de wetgeving in de vermelde landen.[9]

Wereldwijde index persvrijheid[bewerken]

VZG publiceert een jaarlijkse rangschikking van landen, gebaseerd op een inschatting door de organisatie van de persvrijheid. Kleine landen als Malta of Andorra worden niet onderzocht. De index voor 2006 is gepubliceerd op 24 oktober 2006.

Het rapport is gebaseerd op een vragenlijst die wordt gezonden aan partner-organisaties van Verslaggevers zonder Grenzen (14 vrije-meningsbewegingen op vijf continenten), aan haar 130 correspondenten over de hele wereld, en aan journalisten, wetenschappers, juristen en mensenrechtenactivisten.

Op de lijst komen vragen voor over directe aanvallen op journalisten en de media, maar ook voor andere, minder directe vormen van druk op de vrije pers. VZG merkt daarbij op dat de index alleen een beeld geeft van de persvrijheid, en niet de journalistieke kwaliteit aangeeft. Ten gevolge van deze methodologie, gebaseerd op individuele percepties, zijn er vaak grote verschillen tussen de rangschikking van een bepaald land over de verschillende jaren. Bij het bepalen van de rangschikking wordt ook rekening gehouden met de druk op journalisten door niet-officiële groepen, zoals de Baskische ETA in Spanje of drukkingsgroepen, die een echte bedreiging voor de persvrijheid kunnen vormen.

Een hoger rangnummer komt overeen met meer beperkingen op de persvrijheid.

Jaarlijkse rangschikking van landen naar persvrijheid
gepubliceerd door Verslaggevers Zonder Grenzen
Rang Land Index
2006 2006 2005 2004 2003 2002
1 Vlag van Finland Finland 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50
1 Vlag van IJsland IJsland 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50
1 Vlag van Ierland Ierland 0,50 0,50 0,50 2,83 1,00
1 Vlag van Nederland Nederland 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50
5 Vlag van Tsjechië Tsjechië 0,75 1,00 3,50 2,50 11,25
6 Vlag van Estland Estland 2,00 1,50 2,00 2,50  
6 Vlag van Noorwegen Noorwegen 2,00 0,50 0,50 0,50 0,50
8 Vlag van Slovenië Slovenië 2,50 0,75 0,50 2,50  
8 Vlag van Zwitserland Zwitserland 2,50 0,50 0,50 2,50 4,25
10 Vlag van Hongarije Hongarije 3,00 2,00 6,00 3,33 6,50
10 Vlag van Letland Letland 3,00 2,50 1,00 2,25  
10 Vlag van Portugal Portugal 3,00 4,83 4,50 5,17 1,50
10 Vlag van Slovenië Slovenië 3,00 1,00 2,25 3,00 4,00
14 Vlag van België België 4,00 4,00 4,00 1,17 3,50
14 Vlag van Zweden Zweden 4,00 2,00 2,00 1,50 1,50
16 Vlag van Oostenrijk Oostenrijk 4,50 2,50 3,25 2,75 7,50
16 Vlag van Bolivia Bolivia 4,50 9,67 20,00 9,67 14,50
16 Vlag van Canada Canada 4,50 4,50 3,33 1,83 0,75
19 Vlag van Bosnië en Herzegovina Bosnië en Herzegovina 5,00 7,00 3,67 6,83 12,50
19 Vlag van Denemarken Denemarken 5,00 0,50 0,50 1,00 3,00
19 Vlag van Nieuw-Zeeland Nieuw-Zeeland 5,00 2,00 0,67 2,83  
19 Vlag van Trinidad en Tobago Trinidad en Tobago 5,00 2,00 2,00 1,00  
23 Vlag van Benin Benin 5,50 5,50 5,50 5,25 6,00
23 Vlag van Duitsland Duitsland 5,50 4,00 2,00 1,33 1,50
23 Vlag van Jamaica Jamaica 5,50 7,50 4,17 3,33  
26 Vlag van Namibië Namibië 6,00 5,50 10,00 11,00 8,00
27 Vlag van Litouwen Litouwen 6,50 4,50 3,00 2,83  
27 Vlag van Verenigd Koninkrijk Verenigd Koninkrijk 6,50 5,17 6,00 4,25 6,00
29 Vlag van Costa Rica Costa Rica 6,67 8,50 7,63 3,83 4,25
30 Vlag van Cyprus Cyprus (Republiek Cyprus) 7,50 5,50 22,00 20,83  
31 Vlag van Zuid-Korea Zuid-Korea 7,75 7,50 11,13 9,17 10,50
32 Vlag van Griekenland Griekenland 8,00 4,00 7,00 6,00 5,00
32 Vlag van Mauritius Mauritius 8,00 7,50 10,50 7,25 9,50
34 Vlag van Ghana Ghana 8,50 15,00 13,50 8,75 23,00
35 Vlag van Australië Australië 9,00 6,50 9,50 9,25 3,50
35 Vlag van Bulgarije Bulgarije 9,00 10,25 8,00 6,50 9,75
35 Vlag van Frankrijk Frankrijk 9,00 6,25 3,50 4,17 3,25
35 Vlag van Mali Mali 9,00 8,00 12,83 11,00 12,50
39 Vlag van Panama Panama 9,50 15,00 14,50 9,75 15,50
40 Vlag van Italië Italië 9,90 8,67 9,00 9,75 11,00
41 Vlag van El Salvador El Salvador 10,00 5,75 6,00 6,83 8,75
41 Vlag van Spanje Spanje 10,00 8,33 9,00 7,67 7,75
43 Vlag van Taiwan Taiwan (Republiek China) 10,50 12,25 14,25 12,00 9,00
44 Vlag van Zuid-Afrika Zuid-Afrika 11,25 6,50 5,00 3,33 7,50
45 Vlag van Kaapverdië Kaapverdië 11,50 6,00 8,75 8,25 13,75
45 Vlag van Macedonië Macedonië 11,50 8,75 11,25 9,67  
45 Vlag van Mozambique Mozambique 11,50 10,50 16,25 14,00 23,50
45 Vlag van Servië en Montenegro Servië en Montenegro 11,50 14,83 20,13 21,33 20,75
49 Vlag van Chili Chili 11,63 11,75 10,00 6,83 6,50
50 Vlag van Israël Israël 12,00 10,00 8,00 8,00 30,00
  Vlag van Grenada Grenada     12,00    
51 Vlag van Japan Japan 12,50 8,00 10,00 8,00 7,50
52 Vlag van Dominicaanse Republiek Dominicaanse Republiek 12,75 12,25 6,75 17,00  
53 Vlag van Botswana Botswana 13,00 14,00 11,50 13,00  
53 Vlag van Kroatië Kroatië 13,00 12,83 11,83 16,50 8,75
53 Vlag van Tonga Tonga 13,00 14,50 38,17    
53 Vlag van Verenigde Staten Verenigde Staten (Amerikaans territorium) 13,00 9,50 4,00 6,00 4,75
57 Vlag van Uruguay Uruguay 13,75 9,75 10,00 4,00 6,00
58 Vlag van Fiji Fiji 14,00 14,00 16,00 11,50  
58 Hong Kong 14,00 8,25 7,50 11,00 4,83
58 Vlag van Polen Polen 14,00 12,50 6,83 6,17 7,75
58 Vlag van Roemenië Roemenië 14,00 16,17 17,83 11,50 13,25
62 Vlag van Centraal-Afrikaanse Republiek Centraal-Afrikaanse Republiek 14,50 19,75 32,50 32,75 21,50
62 Vlag van Noord-Cyprus Noord-Cyprus 14,50 12,50  
62 Vlag van Guinee-Bissau Guinee-Bissau 14,50 17,00 23,50 35,25 30,25
62 Vlag van Honduras Honduras 14,50 18,00 11,75 14,17  
66 Vlag van Madagaskar Madagaskar 15,00 24,50 18,50 8,17 22,75
66 Vlag van Togo Togo 15,00 23,75 19,50 27,50 31,50
68 Vlag van Ecuador Ecuador 15,25 21,75 16,50 7,67 5,50
69 Vlag van Nigeria Nigeria 15,50 15,25 11,67 6,50  
70 Vlag van Burkina Faso Burkina Faso 16,00 19,00 16,25 18,00 27,75
70 Kosovo 16,00 25,75      
70 Vlag van Lesotho Lesotho 16,00 19,50 29,50 17,75  
73 Vlag van Congo-Brazzaville Congo-Brazzaville 17,00 17,00 17,50 14,00 23,17
73 Vlag van Koeweit Koeweit 17,00 21,25 31,67 31,33 25,50
75 Vlag van Brazilië Brazilië 17,17 14,50 16,50 16,75 18,75
76 Vlag van Argentinië Argentinië 17,30 13,67 21,33 15,17 12,00
77 Vlag van Mauritanië Mauritanië 17,50 40,00 51,00 36,67 41,33
77 Vlag van Senegal Senegal 17,50 19,00 21,50 14,50 14,00
77 Vlag van Verenigde Arabische Emiraten Verenigde Arabische Emiraten 17,50 25,75 50,25 37,00  
80 Vlag van Albanië Albanië 18,00 14,17 11,50 6,50  
80 Vlag van Qatar Qatar 18,00 23,00 32,50 35,00  
82 Vlag van Paraguay Paraguay 18,25 15,50 10,50 7,17 8,50
Rang Land Index
2006 2006 2005 2004 2003 2002
83 Vlag van Oost-Timor Oost-Timor 18,50 13,50 13,50 5,50  
84 Vlag van Liberia Liberia 19,00 20,50 40,00 40,00 37,75
85 Vlag van Moldavië Moldavië 19,17 17,50 20,50 27,00  
86 Vlag van Mongolië Mongolië 19,25 12,50 19,00 18,25 24,50
87 Vlag van Haïti Haïti 19,50 33,50 42,13 31,00 36,50
88 Vlag van Tanzania Tanzania 19,82 17,50 14,50 16,50 21,25
89 Vlag van Georgië Georgië 21,00 25,17 27,50 17,33  
90 Vlag van Guatemala Guatemala 21,25 21,50 16,50 30,83 27,25
91 Vlag van Angola Angola 21,50 18,00 26,50 28,00 30,17
92 Vlag van Maleisië Maleisië 22,25 33,00 39,83 32,00 37,83
93 Vlag van Comoren Comoren 22,50 22,00 26,50 18,50 20,50
93 Vlag van Zambia Zambia 22,50 23,00 29,75 23,25 26,75
95 Vlag van Niger Niger 24,50 13,00 18,33 15,75 18,50
95 Vlag van Seychellen Seychellen 24,50 17,00 23,50 26,75 20,75
97 Vlag van Marokko Marokko 24,83 36,17 43,00 39,67 29,00
98 Vlag van Bhutan Bhutan 25,00 51,50 55,83 77,33 90,75
98 Vlag van Ivoorkust Ivoorkust 25,00 52,25 60,38 42,17 19,00
98 Vlag van Turkije Turkije 25,00 25,00 37,25 35,00 33,50
101 Vlag van Armenië Armenië 25,50 26,00 23,50 25,17  
101 Vlag van Malawi Malawi 25,50 22,75 31,00 21,00 27,67
103 Vlag van Indonesië Indonesië 26,00 26,00 37,75 34,25 20,00
103 Vlag van Sierra Leone Sierra Leone 26,00 39,50 24,50 23,50 24,50
105 Vlag van India India 26,50 27,00 38,50 39,00 26,50
105 Vlag van Oekraïne Oekraïne 26,50 32,50 51,00 40,00 40,00
107 Vlag van Libanon Libanon 27,00 28,25 24,38 32,50 19,67
108 Vlag van Cambodja Cambodja 27,25 23,00 36,50 19,50 24,25
109 Vlag van Guinee Guinee 27,50 26,00 24,50 33,17 26,00
109 Vlag van Jordanië Jordanië 27,50 24,00 39,13 37,00 33,50
111 Vlag van Bahrein Bahrein 28,00 38,75 52,50 35,17 23,00
112 Vlag van Kameroen Kameroen 28,25 20,50 27,00 30,50 28,83
112 Vlag van Peru Peru 28,25 33,33 40,00 10,25 9,50
114 Vlag van Gabon Gabon 28,50 26,00 37,50 31,25 20,50
115 Vlag van Venezuela Venezuela 29,00 23,00 24,63 27,83 25,00
116 Vlag van Oeganda Oeganda 29,83 19,25 24,00 25,75 17,00
117 Vlag van Tadzjikistan Tadzjikistan 30,00 33,00 27,75 34,50 28,25
118 Vlag van Kenia Kenia 30,25 30,00 22,25 18,50 24,75
119 Vlag van Verenigde Staten Verenigde Staten (overzeese gebieden) 31,50 48,50 36,00 41,00  
120 Vlag van Nigeria Nigeria 32,23 38,75 37,75 31,50 15,50
121 Vlag van Djibouti Djibouti 33,00 37,00 55,00 35,50 31,25
122 Vlag van Thailand Thailand 33,50 28,00 14,00 19,67 22,75
123 Vlag van Kirgizië Kirgizië 34,00 32,00 35,25 32,00 31,75
124 Vlag van Tsjaad Tsjaad 35,50 30,00 33,25 24,00 28,75
  Vlag van Brunei Brunei         38,00
125 Burundi 39,83        
126 Vlag van Algerije Algerije 40,00 40,33 43,50 33,00 31,00
127 Vlag van Swaziland Swaziland 40,50 35,00 31,00 37,50 29,00
128 Vlag van Kazachstan Kazachstan 41,00 36,17 44,17 42,50 42,00
128 Vlag van Rwanda Rwanda 41,00 38,00 37,25 34,25 37,50
130 Vlag van Afghanistan Afghanistan 44,25 39,17 28,25 40,17 35,50
131 Vlag van Colombia Colombia 44,75 40,17 47,38 49,17 40,83
132 Vlag van Mexico Mexico 45,83 45,50 27,83 17,67 24,75
133 Vlag van Egypte Egypte 46,25 52,00 43,50 34,25 34,50
134 Vlag van Palestina Palestina 46,75 42,50 43,17 39,25 27,00
135 Vlag van Azerbeidzjan Azerbeidzjan 47,00 51,00 49,67 34,50 34,50
135 Vlag van Israël Israël (bezette gebieden) 47,00   37,50 49,00  
137 Vlag van Bangladesh Bangladesh 48,00 61,25 62,50 46,50 43,75
137 Vlag van Equatoriaal-Guinea Equatoriaal-Guinea 48,00 44,00 46,25 44,75 42,75
139 Vlag van Soedan Soedan 48,13 44,00 44,25 45,75 36,00
140 Vlag van Zimbabwe Zimbabwe 50,00 64,25 67,50 45,50 48,25
141 Vlag van Sri Lanka Sri Lanka 50,75 33,25 36,50 24,83 15,75
142 Vlag van Congo-Kinshasa Congo-Kinshasa 51,00 57,33 51,50 38,50 40,75
142 Vlag van Filipijnen Filipijnen 51,00 50,00 36,63 35,25 29,00
144 Vlag van Maldiven Maldiven 51,25 58,50 69,17 47,50  
144 Vlag van Somalië Somalië 51,25 59,00 43,50 45,00  
146 Vlag van Singapore Singapore 51,50 50,67 57,00 47,33  
147 Vlag van Rusland Rusland 52,50 48,67 51,38 49,50 48,00
148 Vlag van Tunesië Tunesië 53,75 57,50 62,67 50,83 67,75
149 Vlag van Gambia Gambia 54,00 41,00 29,50 18,25 22,50
149 Vlag van Jemen Jemen 54,00 46,25 48,00 41,83 34,75
151 Vlag van Wit-Rusland Wit-Rusland 57,00 61,33 54,10 52,00 52,17
  Vlag van Oman Oman       57,75  
152 Vlag van Libië Libië 62,50 88,75 65,00 60,00 72,50
153 Vlag van Syrië Syrië 63,00 55,00 67,50 67,50 62,83
154 Vlag van Irak Irak 66,83 67,00 58,50 37,50 79,00
155 Vlag van Vietnam Vietnam 67,25 73,25 86,88 89,17 81,25
156 Vlag van Laos Laos 67,50 66,50 64,33 94,83 89,00
157 Vlag van Pakistan Pakistan 70,33 60,75 61,75 39,00 44,67
158 Vlag van Oezbekistan Oezbekistan 71,00 66,50 52,13 61,50 45,00
159 Vlag van Nepal Nepal 73,50 86,75 84,00 51,50 63,00
160 Vlag van Ethiopië Ethiopië 75,00 42,00 37,00 37,50 37,50
161 Vlag van Saoedi-Arabië Saoedi-Arabië 76,00 66,00 79,17 71,50 62,50
162 Vlag van Iran Iran 90,88 89,17 78,30 89,33 48,25
163 Vlag van China China (vasteland) 94,00 83,00 92,33 91,25 97,00
164 Vlag van Myanmar Myanmar 94,75 88,83 103,63 95,50 96,83
165 Vlag van Cuba Cuba 95,00 87,00 106,83 97,83 90,25
166 Vlag van Eritrea Eritrea 97,50 99,75 93,25 91,50 83,67
167 Vlag van Turkmenistan Turkmenistan 98,50 93,50 99,83 82,83 91,50
168 Vlag van Noord-Korea Noord-Korea 109,00 109,00 107,50 99,50 97,50

Externe links[bewerken]

Voorganger:
Wit-Russische Journalistenvereniging (2004)
Sacharovprijs 2005 Opvolger:
Aljaksandr Milinkevitsj (2006)
Bronnen, noten en/of referenties