Exmorra

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Exmorra
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Vlag van Exmorra Wapen van Exmorra
Details Details
Exmorra (Friesland (hoofdbetekenis))
Exmorra
Situering
Provincie Vlag Friesland Friesland
Gemeente Vlag Súdwest-Fryslân Súdwest-Fryslân
Coördinaten 53° 3′ NB, 5° 28′ OL
Algemeen
Inwoners (BAG, 2019) 480[1]
Overig
Postcode 8759
Woonplaatscode 2307
Belangrijke verkeersaders A7
Foto's
Dorpsbeeld
Dorpsbeeld
Exmorra 02.JPG
Portaal  Portaalicoon   Nederland
Súdwest-Fryslân

Exmorra (Fries: Eksmoarre) is een dorp in de gemeente Súdwest-Fryslân, in de Nederlandse provincie Friesland.

Het ligt ten oosten van Makkum, ten zuidoosten van Schraard, ten zuidwesten van Bolsward en ten noordoosten van Allingawier. De dorpskern ligt aan de Exmorravaartje, een opvaart van de Makkumervaart. Het dorp vormt samen met Allingawier een tweelingdorp.

De twee dorpen worden gescheiden door het Van Panhuyskanaal. Aan de kant van Exmorra liggen bij dit kanaal de twee boerderijen van de voormalige buurtschap Bruindeer. In 2019 telde het dorp Exmorra 480 inwoners. Onder het dorp valt ook de buurtschap Exmorrazijl.

Geschiedenis[bewerken]

Het dorp is ontstaan op een terp maar omdat het lang was omringd door meren en kleiner wateren was het lang een vissersdorp. Het dorp werd na de Tweede Wereldoorlog uitbreid waardoor het meer een komdorp is geworden. De oude structuur van het dorp is nog wel zichtbaar.

Het dorp wordt mogelijk al genoemd vanaf 855 als bezitting van een klooster in Werden (Duitsland). Het betreft een kopie van een document uit 890, toen het 900 werd vermeld als Aspanmora.

Maar of werkelijk de plaats Exmorra duidt is onzeker. Op grond van deze plaatsnaam zou de plaatsnaam duiden op het feit dat bij een zoutwinningsplaats (aspa) in een veengebied (mora) zou zijn gelegen.

In de 13e eeuw werd het in ieder geval vermeld als Exmorra, in 1379 als Exmora en in 1399 als Exsmora. Dexe plaatsnaam zou mogelijk duiden op een eikenboom, al dan niet een bos van eiken in dit veengebied waarbij de plaats is ontstaan. Ook wordt gedacht aan de persoonsnaam Eko of dat een hoek in het veengebied zou duiden.

Tot 2011 lag Exmorra in de voormalige gemeente Wonseradeel.

Kerken[bewerken]

Aan de noordzijde van het dorp staat een gereformeerde kerk. Meer in het zuiden staat een romaanse kerk uit begin 13e eeuw, de Johannes de Doperkerk.

In 1836 stortte het bovendeel van de toren in als gevolg van een windhoos en werd nog hetzelfde jaar vervangen door de huidige houten bovenbouw. Toen de kerk in 1963-1966 werd gerestaureerd, kwamen daarbij onder de pleisterlaag oude romaanse vensters tevoorschijn, evenals 16e-eeuwse muurschilderingen.

Aldfaers Erf Route[bewerken]

Een bezienswaardigheid is de oude kruidenierswinkel die deel uitmaakt van de Aldfaers Erf Route, een cultuurhistorische museumroute.

Sport[bewerken]

Het dorp heeft een eigen kaatsvereniging (KV Exmorra), ijsvereniging, biljartvereniging en een jeu de boules-vereniging. Verder kent het samen met het dorp Allingawier een tafeltennisvereniging.

Cultuur[bewerken]

Het dorp Exmorra beschikt over het dorpshuis van het tweelingdorp, 't Honk geheten. Exmorra kent verder de toneelvereniging Nij Begin en de zanggroep Exmorra. Samen met Allingawier heeft het een maandblad voor het dorpsnieuws.

Onderwijs[bewerken]

Al sinds 1796 bezit het dorp de school voor het basisonderwijs van het tweelingdorp. De huidige basisschool is de De Oerdracht geheten.

Geboren in Exmorra[bewerken]

Openbaar vervoer[bewerken]

Buslijn 96: Bolsward - Exmorra - Allingawier - Makkum - Cornwerd - Afsluitdijk

Zie ook[bewerken]

Externe link[bewerken]