Gaastmeer

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Gaastmeer
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Vlag van Gaastmeer Wapen van Gaastmeer
Details Details
Gaastmeer (Friesland (hoofdbetekenis))
Gaastmeer
Situering
Provincie Vlag Friesland Friesland
Gemeente Vlag Súdwest-Fryslân Súdwest-Fryslân
Coördinaten 52° 58′ NB, 5° 33′ OL
Algemeen
Inwoners (BAG, 2019) 285[1]
Overig
Postcode 8611
Woonplaatscode 2403
Foto's
Gaastmeer
Gaastmeer
Portaal  Portaalicoon   Nederland
Súdwest-Fryslân

Gaastmeer (Fries: De Gaastmar) is een dorp in de gemeente Súdwest-Fryslân, in de Nederlandse provincie Friesland.

Het ligt ten zuidwesten van Sneek en IJlst, ten westen van Heeg en ten noordoosten van It Heidenskip. De dorpskern ligt tussen Het Piel van de Fluessen en het Grote Gaastmeer, aan voornamelijk de oostoever van de Wijdesloot.

Aan Wijdesloot zit er een aantal jachthavens, met campings en is zo een echte watersportplaats. In 2019 telde het dorp 285 inwoners. Onder het dorp vallen ook de buurtschappen Kleine Gaastmeer en Vissersburen. Het dorp wordt soms ook aangehaald als De Gaastmeer.

Geschiedenis[bewerken]

Het dorp is ontstaan in de middeleeuwen en was destijds al een echt waterdorp. Het was lang ook niet over land te bereiken via weg of een pad. In de 19e eeuw veranderde dat pas.

Het dorp werd in tweede helft van de 13e eeuw in een vervalst document uit 1132 vermeld als Gersmere. Diezelfde naam duikt ook op in een ander document uit diezelfde eeuw, een kopie van een document uit 1245.

In 1398 werd het vermeld als Ghelmeer (te lezen als Ghesmeer), in 1482 als Gasmar, in 1488 in da Gaestmer en in 1505 als Gasmer. De plaatsnaam zou afgeleid kunnen zijn van Oudfriese woord voor gras, gers, duidend dat op een grasland bij de meren is ontstaan. Maar mogelijk wijst het ook naar gaast of geest, een hoger gelegen zandgrond bij de meren of aan de waterloop, de Wijdesloot.

Tot 2011 lag Gaastmeer in de voormalige gemeente Wymbritseradeel.

Kerken[bewerken]

Het dorp kent een tweetal kerken. De oudste is de voormalige gereformeerde kerk uit 1888. Deze kerk werd in 1981 gesloten en omgebouwd tot een opslagruimte. De torenspits werd daarbij van de voorgevel verwijderd.

De andere kerk is de Pieltsjerke. Deze kerk stamt in oorsprong ook uit de 19e eeuw maar werd in 1953 bijna geheel herbouwd waardoor in het geheel meer een 20ste-eeuwse kerk is. De kerk was een opvolger van een oudere kerk.

Friese kruidkoek in Amsterdam voor het behoud van de dorpskerk in 1957

Sport[bewerken]

Monumentaal pand in Gaastmeer

Het dorp is geheel gericht op de watersport, met name op het zeilen en plezierjacht.

Cultuur[bewerken]

Het dorp heeft een eigen fanfare, Concordia genaamd.

Veerponten[bewerken]

Ten westen bevindt zich een fiets- en voetveer over De Grons naar Nijhuizum. Ten zuiden vaart een veerpont naar It Heidenskip.

Bekende (ex)-inwoners[bewerken]

Gaastmeer was de woonplaats van de schaatser Berend Hof.

Zie ook[bewerken]