Lijst van natuurrampen in België en Nederland

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

De lijst van natuurrampen is een overzicht van natuurrampen in het tegenwoordige Europese grondgebied van Nederland en België.

Een natuurramp is een gebeurtenis die catastrofale gevolgen heeft voor levende wezens, met name mensen. Een lawine in onbewoond gebied zal minder snel een natuurramp genoemd worden dan een lawine die huizen met mensen bedelft.

In een beperkt aantal gevallen zijn ook natuurrampen opgenomen die buiten het huidige grondgebied van Nederland en België plaats vonden. In zulke gevallen ligt de "bron" van de ellende buiten België of Nederland, maar ondervond men wel de gevolgen. Een voorbeeld hiervan is de Aardbeving Düren 1756 die in het huidige Duitsland plaatsvond maar waardoor in onder andere Luik gewonden vielen.

vóór 1000[bewerken]

1000-1199[bewerken]

1200-1399[bewerken]

1400-1599[bewerken]

1600-1699[bewerken]

1700-1799[bewerken]

  • 1703
    • 7 december - Stormvloed van 1703 treft een gebied van Wales tot Friesland. Vermoedelijk, duizenden doden maar onbekend hoeveel in Nederland. Dijkdoorbraken in Friesland veroorzaken grote overstromingen.
  • 1713
    • Runderpest in Nederland. In een jaar tijd stierven naar schatting 300 000 runderen. Negentig procent van de veestapel sterft.[4][5]
  • 1717
  • 1756
  • 1767
    • 27 november - Tijdens een zeer zware noordwesterstorm vergaan voor de Belgische en Nederlandse kust ruim honderd schepen. Ook het VOC-schip Vrouwe Elisabeth Dorothea', op weg naar Texel, wordt getroffen. Zij strandt tussen Petten en Callantsoog. Slechts zes van de 145 opvarenden kunnen worden gered.[6]
  • 1769-1770
    • Runderpest in Nederland, met name in Friesland en Groningen. Zeventig procent van de veestapel sterft.[5][7]

1800-1899[bewerken]

  • 1808
  • 1809
    • 29 januari - Watersnood van 1809. Door het ontstaan van ijsdammen in de rivieren steeg het waterpeil snel, met dijkdoorbraken als gevolg. Circa 275 doden en duizend woningen verwoest.
  • 1817
    • 14 april - Een veerschip kapseist door harde wind bij Sleeuwijk. Van de 22 passagiers komen er 12 om het leven.[bron?]
  • 1819
    • 10 januari - Bij het binnenvaren van de haven van Medemblik komt het schip "Carolina" door ijsgang in de problemen. 9 opvarenden verdrinken.[bron?]
  • 1825
  • 1836
    • 29 november: Een orkaan veroorzaakt veel schade in Antwerpen. Schepen vergaan op de kade en meerdere huizen storten in. Er zijn verschillende dodelijke slachtoffers. Ook andere steden in België en Nederland worden getroffen.[9]
  • 1839
    • 4 juni: Overstroming van de Borgt tussen Vilvoorde en Grimbergen. Zeer grote schade en maar 74 doden.[10]
  • 1843 - 1850
    • Internationale uitbraak van de Aardappelziekte. De pseudoschimmels kunnen binnen slechts enkele dagen de aardappeloogst vernietigen. Voornaamste slachtoffer was Ierland maar ook in Nederland en België werden aardappeloogsten vernietigd en ontstond hongersnood. Tijdens deze Internationale Aardappelcrisis stierven in België, met name Vlaanderen, zo'n veertig- tot vijftigduizend personen. Over Nederland zijn geen getallen bekend. Wel is bekend dat in België en Nederland de aardappelopbrengst in 1845 en 1846 dramatisch daalde: In 1845 daalde de oogst in België met 87%, in Nederland met 43%. Het jaar daarop kon er, vergeleken met een normaal jaar, 71% minder en 56% minder gerooid worden.[11]
  • 1848
    • 24 juni - De Ierse schoener Martha of Waterford, geladen met spoorrails, strandt als gevolg van problemen met het kompas tijdens een noordwesterstorm op de westkust van Texel. Met een kleine sloep trachten negen opvarenden tevergeefs de kust te bereiken. Een scheepsjongen komt veilig aan wal, vijf anderen verdrinken. Drie anderen gaan terug aan boord, bouwen een vlot en weten daarmee veilig de kust te bereiken.[12]
  • 1855
  • 1861
  • 1863
    • 4 december - Tijdens een orkaan vergaan voor de Nederlandse kust ten minste 36 schepen. Op de Boschplaat bij Terschelling vergaat het Duitse fregat 'Wilhelmsburg'. Drie bemanningsleden en 258 passagiers komen daarbij om.[15]
  • 1865-1867
    • Runderpest in Nederland. Meer dan de helft van de runderen in Nederland sterft.[16]
  • 1868
    • 28 april - Tijdens een storm tussen Vlieland en Terschelling verdrinken 26 Urker vissers.[bron?]
  • 1877
    • 31 januari - Het vrachtschip ss. Ulysses van de KNSM, strandt door machineschade tijdens een zware storm op de kust bij Egmond aan Zee. Zeven doden.[17] De stoomboot Willem III van Stavoren naar Sneek vergaat op de Fluessen bij Heeg (Friesland). Veertien opvarenden komen om het leven.[18] In Reiderland stromen de Reiderpolder I (aangelegd in 1862) en Reiderpolder II (aangelegd in 1874) onder waarbij veertien mensen verdrinken.[19]
  • 1879
    • 15 november - Het vrachtschip Pallas van de KNSM, komende van Sint Petersburg en op weg naar Rotterdam, vergaat tijdens een hevige storm ter hoogte van IJmuiden. Twintig doden.[20]
  • 1880
    • 30 december - Ramp bij Nieuwkuijk, de Heidijk zakt over 150 meter in. Er vallen drie doden, 41 huizen spoelen totaal weg, 68 huizen zijn beschadigd en slechts 125 huizen in het dorp blijven ongedeerd.[21]
  • 1883
    • 6 maart - Vissersramp Paesens-Moddergat. Tijdens een zeer zware storm in de nacht van 5 op 6 maart 1883 vergaan een groot aantal schepen waardoor 121 vissers om het leven komen. De Friese dorpen Paesens en Moddergat verliezen 17 van de 22 schepen met 83 mannen aan boord. Zoutkamp verliest drie schepen met negen opvarenden terwijl Urk acht schepen met 26 bemanningsleden verliest.[22]
    • 21 november - Russische bark Atalanta strandt door een storm nabij Ouddorp, zes bemanningsleden komen om.[23]
  • 1889
    • 29 maart: Mailschip Prinses Henriette komt bij dichte mist in aanvaring met de Comtesse de Flandre bij de Ruytlingen, met 19 doden als gevolg.[bron?]
  • 1893
    • 3 december - Ramp van Wierum. In een zware sneeuwstorm vergaan dertien van de zestien vissersschepen uit dit dorp. Vier schepen vergaan met man en muis waarbij 22 vissers om het leven komen. De overige negen schepen stranden bij Ameland.[24]

1900-1924[bewerken]

  • 1901
    • 28 januari - Als gevolg van een gebroken roer loopt ss. 'Holland' tijdens een zware storm op het hoofd van de Nieuwe Waterweg en breekt. Zestien opvarenden verdrinken.[25]
  • 1906
    • 12 maart: Stormvloed na extreem hoog water op de Westerschelde. Diverse zeedijken breken door, met grote schade tot gevolg. In het Waasland verdrinken in totaal acht mensen.[bron?]
  • 1907
    • 17 oktober - In de nacht van 17 op 18 oktober loopt de Scheveningse bomschuit Clara Johanna (Sch 1) tijdens een zware storm op een zandbank voor de kust van Terschelling. Acht doden.[bron?]
  • 1909
  • 1911
    • Mond-en-klauwzeer-epidemie in Nederland. Ruim 71 duizend bedrijven (ongeveer een op drie) getroffen. Enorme economische schade. Elf duizend runderen, 300 schapen en geiten en 6500 varkens werden afgemaakt. Daarnaast werden zo'n 5000 runderen preventief afgemaakt.[27]
  • 1916
  • 1918-1919
    • Pandemie van Spaanse griep. In Nederland stierven binnen enkele maanden 27 000 mensen aan de Spaanse griep. De meesten in de maanden oktober (5506), november (16 960) en december (5321) van 1918. In de zomer van 1918 ging een eerste golf van Spaanse griep door Nederland, maar het aantal slachtoffers bleef toen beperkt.[28] In totaal zouden circa 48 000 mensen in Nederland bezwijken aan de griep. Het aantal slachtoffers in België is niet bekend, maar is naar schatting twee keer zo hoog als het aantal gesneuvelden in de oorlog; tussen de 10 000 en 40 000 Belgen sneuvelden in de Eerste Wereldoorlog.[29]
  • 1921
    • 22 oktober t/m 24 oktober - Tijdens een zeer zware storm komen verschillende schepen in moeilijkheden. Bij reddingsacties vergaan de motorreddingboot 'Brandaris (I)', de stoomreddingboot 'President van Heel' en de roeireddingboot van Schiermonnikoog. Tien redders komen om het leven. De ramp is de aanzet tot de ontwikkeling van de zelfrichtende reddingsboot.[30]
    • 23 oktober - Loodsvaartuig 'loodschoener Eems no. 2' vergaat bij storm nabij Delfzijl, tien doden.[30]
  • 1922
    • 8 maart - Als gevolg van storm zinkt de veerboot van Zwolle naar Genemuiden op het Zwartewater nabij Genemuiden, elf doden.[31]
  • 1923
  • 1924
    • 18 juli - Tijdens een plotselinge opkomende zomerstorm op de Noordzee vergaan voor de Zeeuwse kust vier vissersschepen met man en muis: de garnalenvissers 'Niet Gedacht' ('Arn 27'), 'Arn 17', 'Vliss 2' en de 'Vliss 20'. Vijftien vissers komen hierbij om het leven. Ook voor de Belgische kusten komen talrijke schepen in moeilijkheden, dertien daarvan stranden. Tenminste 26 doden.[32][33]

1925-1949[bewerken]

  • 1925
    • 8 maart - Tijdens een poging om tijdens een zware storm sleephulp te verlenen aan de gestrande 'Soerakarta' loopt de stoomsleepboot 'Schelde' op de pier van Hoek van Holland en vergaat. Acht opvarenden komen om het leven.[34]
    • 10 augustus - Stormramp van 1925 - Een buiencomplex met tornado's trekt een schadespoor van soms enkele kilometers breed langs Zeeland, Grave, deels over Heumen en Malden, Millingen a/d Rijn, Dijk bij Didam, Doetinchem, Ruurlo, Borculo en Neede. In Noord-Brabant worden de dorpen/buurtschappen Zeeland, Graspeel, Langenboom, Trent, Oventje en Escharen (praktisch) verwoest door één van de tornado's. Het complex trekt vervolgens noordoostwaarts richting het oosten van Gelderland. Van alle plaatsen wordt Borculo het zwaarst getroffen. Er vallen in totaal 4 doden en 80 gewonden.
    • 25 november - Loodsschoener vergaat nabij Terschelling, dertien doden. Ook de stalen zeillogger "Clara" (MA 29) uit Maassluis vergaat met man en muis in deze zeer zware storm.[34]
  • 1926
    Hoogwatermarkering in Luik van de overstroming in 1926
  • 1927
    • 1 juni - Stormramp van 1927 - Een buienlijn met een tornado trekt vanaf Millingen aan de Rijn over de Achterhoek naar Twente en Duitsland. Het gebied tussen Lichtenvoorde en Neede wordt het zwaarst getroffen. De meeste slachtoffers vallen in de gemeente Eibergen. Er vallen tien doden en vele gewonden.[36]
    • 18 juni - Bij de Amsterdamse Droogdok Maatschappij (ADM) slaat de bliksem in een graanelevator die in het dok in reparatie is. Zes werknemers raken gewond, vijf werknemers komen om het leven.[37]
    • 27 november - SCH 276 Zeearend vergaat tijdens storm, twaalf doden[38]
  • 1928
    • 17 november - Zeer zware storm in Nederland, België en omringende landen, in totaal 58 doden.[39]

[40] [41] [42] [43]

1950-1974[bewerken]

1975-1999[bewerken]

2000 - heden[bewerken]

Beschadigd beeld in Brussel als gevolg van de storm Kyrill in 2007
  • 2003
  • 2005
    • 25 november - Sneeuwstorm en storm in Nederland. Met name de Veluwe en de Achterhoek worden getroffen. Elders, met name in het zuiden en Zeeland, was er chaos door gebroken hoogspanningsleidingen. Forse schade en overlast, maar geen slachtoffers bekend.
  • 2007
    • 17 januari - De storm Kyrill trekt over Europa. Naast enorme schade vielen in Europa 47 slachtoffers, waarvan zeven in Nederland en drie in België.
    • 8 juni - Noodweer boven Nederland. Veel schade en twee doden.[73]
  • 2009
    • Influenza A (H1N1) in de zomer en het najaar. Voor zover bekend zijn achttien personen in België en 51 personen in Nederland overleden. De angst voor de ziekte is vele malen groter dan het daadwerkelijke gevaar, maar daardoor is de maatschappelijke invloed van de ziekte erg groot.
  • 2010
    • 14 april - Als gevolg van een Duinbrand tussen Schoorl en Bergen aan Zee wordt Bergen aan Zee geëvacueerd, het blussen duurt dagen. De burgemeester noemt de brand een natuurramp.[74]
    • 12 juli - Noodweer in België en Nederland. Veel schade, overstromingen en stroomstoringen zowel in Nederland als in België. Bij de Zwarte Cross vielen vier gewonden toen feesttenten als gevolg van het weer instortten.[75]
    • 14 juli - Windhoos trekt over een kampeerterrein in Vethuizen. Twee doden, drie zwaargewonden en verschillende lichtgewonden. Forse schade.[76][77]
    • idem - Noodweer in België. Acht kinderen licht- en een vrachtwagenchauffeur zwaargewond. Ciney getroffen door een kleine tornado.[78]
    • 13 en 14 november - Zware regenval in België en Zuid-Nederland. Vijf doden. Drie mensen verdronken door buiten hun oevers getreden rivieren in de provincie Henegouwen. De weduwe van één der slachtoffers pleegde zelfmoord. In de provincie Antwerpen kwam een oudere man vast te zitten in de modder en stierf door onderkoeling. Ook overstromingen nabij Brussel en vooralarm voor hoogwater voor de Maas. In Limburg veel wateroverlast door buiten hun oevers getreden beken.[79][80][81][82]
  • 2011
  • 2013
    • 28 oktober - Zeer zware storm, plaatselijk een orkaan (windkracht 12), over Europa. Totaal 18 doden, waarvan twee in Nederland. Enorme schade en overlast.
    • 5 december - Zeer zware storm, plaatselijk een orkaan (windkracht 12), in combinatie met springtij over Europa. Massale evacuaties in België en Groot-Brittannië. Overstromingen in Groot-Brittannië en Duitsland. Tenminste 10 doden.

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Familie Bellon
  2. Maritieme Kalender
  3. Zomerstorm van 1674: Domkerk Utrecht stort in
  4. Anno.nl. Betere bron wenselijk.
  5. a b De gekke koeien van de achttiende eeuw
  6. Maritieme Kalender Scheepvaartmuseum Amsterdam
  7. Koninklijke Bibliotheek
  8. Leeuwarder Courant dd. 3-2-1808
  9. Leeuwarder Courant dd. 12-6-1836
  10. De overstroming van de Borgt in 1839
  11. The European subsistence crisis of 1845-1850: a comparative perspective
  12. Maritieme Kalender
  13. Leeuwarder Courant dd. 9-3-1855
  14. Leeuwarder Courant dd. 16-3-1855
  15. Maritiene Kalender
  16. Tijdbalk Provincie Utrecht
  17. Maritieme Kalender
  18. Leeuwarder Courant 2-2-1877
  19. Leeuwarder Courant 2-2-1877
  20. Maritieme Kalender
  21. Leeuwarder Courant dd.4-1-1881
  22. Maritieme Kalender
  23. Atalanta
  24. Leeuwarder Courant dd. 7-3-1908
  25. Maritieme Kalender
  26. Leeuwarder Courant 12-6-1909
  27. Healing the Herds: Disease, Livestock Economies, and the Globalization of Veterinary Medicine; pagina 30
  28. Vergeten verleden
  29. De Standaard Hoeveel slachtoffers maakte de Spaanse griep in België?
  30. a b Maritieme Kalender
  31. Leeuwarder Courant dd. 9-3-1922
  32. Maritieme Kalender
  33. Leeuwarder Courant dd. 7-9-1924
  34. a b Maritieme Kalender
  35. Maritieme Kalender
  36. Leeuwarder Courant dd. 3-6-1927
  37. Maritieme Kalender
  38. Leeuwarder Courant dd. 14-12-1927
  39. Leeuwarder Courant dd. 19-11-1928
  40. Leeuwarder Courant dd. 19-11-1928
  41. Leeuwarder Courant dd. 29-11-1928
  42. Leeuwarder Courant dd. 28-11-1928
  43. Leeuwarder Courant dd. 28-11-1928
  44. Maritieme Kalender
  45. Leeuwarder Courant dd. 28-10-1936
  46. Kris Vanneste & David Kusman (Koninklijke Sterrenwacht van België) - Beschrijving van de belangrijkste aardbevingen in Vlaanderen en omgeving
  47. Maritieme Kalender dd. 12-2-1950
  48. Leeuwarder Courant dd. 10-7-1952
  49. Leeuwarder Courant dd. 30-5-1956
  50. Maritiee Kalender
  51. Healing the Herds: Disease, Livestock Economies, and the Globalization of Veterinary Medicine' pagina 36
  52. www.archiefleeuwardercourant.nl
  53. Maritieme Kalender
  54. Leeuwarder Courant dd. 10-5-1978
  55. Nieuwsblad van het Noorden dd. 11-8-1972 deel 1
  56. Nieuwsblad van het Noorden dd. 11-8-1972 deel 2
  57. KNMI verslag storm 13 november 1973
  58. leeuwarder Courant dd. 5-1-1976
  59. Leeuwarder Courant dd. 10-1-1976
  60. Nieuwsblad van het Noorden dd. 5-8-1978
  61. Leeuwarder Courant dd. 31-10-1978
  62. Sneeuwstorm 1979
  63. KNMI:Sneeuwstorm van de Eeuw 1979
  64. Koninklijke Sterrenwacht van België, afdeling seismologie - Historische tekst N°3406 voor de aardbeving van 8 november 1983 om 00U49M U.T. Liège - Het belang van Limburg 09.11.1983
  65. KNMI: ijzelrampen
  66. Leeuwarder Courant dd. 27-2-1990
  67. Healing the Herds: Disease, Livestock Economies, and the Globalization of Veterinary Medicine; pagina 31
  68. The death of a disease: a history of the eradication of poliomyelitis
  69. Isolation of epidemic poliovirus from sewage during the 1992-3 type 3 outbreak in the Netherlands
  70. a b KMI - Tornado's
  71. Leeuwarder Courant dd. 15-9-1998
  72. Dagblad van het Noorden dd. 1-11-2008
  73. Dagblad van het Noorden dd. 9-6-2007
  74. Telegraaf.nl:Burgemeester Bergen: Natuurramp
  75. Noodweer trekt over Nederland
  76. Dode en zwaargewonden door windhoos
  77. Noodweer camping eist tweede slachtoffer
  78. Noodweer teistert Wallonië
  79. Wateroverlast door regen in Limburg en Brabant
  80. Doden door overstroming in België
  81. Derde slachtoffer van noodweer in België
  82. Noodweer maakt ook een dode in Vlaanderen