Lijst van Nederlandse rampen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Dit is een chronologische lijst met rampen op Nederlands grondgebied. Rampen buiten Nederland met Nederlandse dodelijke slachtoffers worden apart behandeld. Onder het kopje Zie ook zijn verwante lijsten te vinden die specifiek natuurrampen, watersnoodrampen of rampen in andere landen behandelen. Rampzalige gebeurtenissen die door menselijk handelen veroorzaakt of in stand gehouden worden, zijn alleen opgenomen als de ramp een onvoorzien en onbedoeld gevolg van dat handelen is. Daarom zijn bijvoorbeeld de Hongerwinter en de schietpartij in Alphen aan den Rijn niet opgenomen, maar de cafébrand in Volendam wel.

Definitie volgens de Nederlandse wet[bewerken]

De Nederlandse Wet veiligheidsregio's en Veiligheidswet BES stellen dat een ramp een zwaar ongeval of een andere gebeurtenis is die aan de volgende voorwaarden voldoet:

  • Het leven en de gezondheid van veel personen, het milieu of grote materiële belangen zijn in ernstige mate geschaad of worden bedreigd.
  • Er is een gecoördineerde inzet van diensten of organisaties van verschillende disciplines vereist om de dreiging weg te nemen of de schadelijke gevolgen te beperken.

In deze lijst zijn alleen gebeurtenissen opgenomen waarbij vijf of meer doden zijn gevallen waarbij geen verwantschap tussen de doden bestond en gebeurtenissen waarbij er sprake is van een zeer groot effectgebied (minimaal de grootte van een gemeente). De coördinatie tussen de hulpdiensten moet duidelijk grootschaliger zijn dan bij een regulier incident.

Door de overheidsinstanties die betrokken zijn bij de rampenbestrijding wordt bij een ramp het opschalingsniveau GRIP 3 of GRIP 4 afgekondigd. Dit wil echter niet zeggen dat bij iedere afkondiging van GRIP 3 of 4 er sprake is van een ramp.

voor 1200[bewerken]

13e eeuw[bewerken]

14e eeuw[bewerken]

15e eeuw[bewerken]

16e eeuw[bewerken]

  • 1503
    • 31 juli - Grote stadsbrand te Harderwijk. Een groot deel van de stad brandt af. Volgens ooggetuigen komen enige honderden mensen om het leven.
  • 1509
  • 1512
    • februari - Een processie ter ere van de inwijding van de Dorpskerk van Charlois zakt door het ijs van de Maas. Een groot deel van de processiegangers verdrinkt. Schattingen van het aantal slachtoffers lopen uiteen van 1000 tot 4000.[4][5] De plek waar deze ramp zich voltrok werd voortaan Papengat of Monnikenput genoemd.
  • 1514
  • 1519
    • Vergaan van 16 schepen van de handelsvloot van Zierikzee. Zeker 400 opvarenden verdrinken.[3]
  • 1523
    • 5 januari - Nabij Schalkwijk ontstaat een dijkdoorbraak in de Lekdijk. Grote delen van Utrecht komen onder water te staan. Er verdrinken 7 personen.
  • 1530
  • 1532
  • 1534
  • 1536
    • 3 mei - Bij de stadsbrand van Delft wordt ongeveer driekwart van de stad in de as gelegd. De brand, die ongeveer 3 dagen duurt, ontstond vermoedelijk door blikseminslag.
  • 1552
    • 3 mei - Het eiland van Bath verdwijnt in de golven tijdens de Sint-Pontiaansvloed. Pas in 1773 wordt het opnieuw ingepolderd en komt het aan Zuid-Beveland vast te zitten.[7]
  • 1555
    • april - Bij een grote stadsbrand in Medemblik wordt de gehele stad in puin gelegd. Veel mensen komen om, wanneer door de brand een kruitschip in de haven van de stad ontploft. De brand duurt vijf dagen.
  • 1558
    • 11 januari - Een zware storm trekt over het huidige Nederland en richt veel schade aan. In Den Bosch komen twee molenaars om het leven, wanneer hun molens van de stadsmuur waaien. Ook in Oss komt een molenaar om het leven. In Hengelo stort de spits van een kerktoren in, waarbij drie vrouwen omkomen.[8]
  • 1565
    • Van de vissersvloot van Brielle vergaan 5 schepen. Hierbij komen ten minste 50 inwoners van deze stad om het leven.
  • 1570
    • 1 november - De Allerheiligenvloed teistert Zeeland en het noorden van Nederland. Alleen al in Friesland verdrinken 3.273 mensen. Het totaal aantal doden bedraagt volgens een nauwkeurige schatting circa 10.000.
  • 1573
    • 21 augustus - Zware storm. Dijken breken door in Friesland en op het Kampereiland. Vier oorlogsschepen op de Zuiderzee vergaan, met verlies van circa 300 levens.
  • 1574
    • 3 oktober - Tijdens het beleg om Leiden zijn begin september de binnendijken van Holland doorgestoken door de Watergeuzen. Tijdens de nacht van 2 op 3 oktober steekt een zware storm op die het water naar Leiden stuwt. Volgens sommige (onbetrouwbare?) bronnen verdrinken die nacht wel 20.000 Spaanse soldaten.
  • 1579
  • 1593
    • 24 december - Vele schepen op de rede van Texel vergaan tijdens een zware storm, ca. 1050 doden. Graanhandelaar Roemer Visscher was een van de reders die veel schade leed. Zijn jongste dochter die net na de ramp werd geboren noemde hij daarom Maria Tesselschade.

17e eeuw[bewerken]

  • 1601
    • 6 november - Bij de stranding van een Duinkerker kaper tijdens storm bij Texel verdrinken 35 van de 83 mannen.
  • 1607
  • 1610
  • 1623
  • 1627
    • 27 december - Instorten kerktoren te Geldrop door storm tijdens de vroegmis, 82 doden en ca. 200 gewonden.[bron?]. Oudere bronnen spreken van 300 doden. [9]
  • 1633
    • 1 november - Zware storm zorgt voor dijkdoorbraken in Zeeland. 360 mensen verdrinken.[10]
  • 1646
    • 12 juli - Bij de Kruittorenramp in Bredevoort slaat de bliksem in de kruittoren van het gelijknamige kasteel Bredevoort waarbij 49 mensen omkomen. Het kasteel, het ambtshuis en meerdere woningen worden onherstelbaar verwoest.[11]
  • 1651
  • 1653
    • 10 november - Een vierdaagse storm woedt op de Hollandse kust (van 7 - 10 november). De vloot van Witte de With heeft hier zeer zwaar onder te lijden. Maar liefst 23 schepen verliezen hun grote mast, 16 hun roer, 15 schepen zinken of lopen op het strand. In totaal verdrinken bijna 1.400 man.[13]
  • 1654
    • 6 januari - Grote brand van De Rijp. Naast ca. 700 woningen gaan ongeveer 150 pakhuizen, 4 bruggen, 5 schuiten, 60 scheepstuigen, 4 paarden, 22 koeien en 90 schapen verloren in het vuur dat een week lang woedt.
    • 12 oktober - Delftse donderslag, ontploffing in een opslagplaats voor buskruit. Minstens 100 doden. Ongeveer 500 huizen raken onherstelbaar beschadigd.
  • 1658
    • 6 december - Gevel stort in bij neerhalen na brand te Amsterdam, 7 à 8 werklieden dood.[14]
  • 1659
  • 1666
  • 1673
    • 10 oktober - De bisschop van Münster belegert Coevorden en bouwt een dam in de Vecht om het stadje onder water te zetten. Door een storm breekt de dam door en verdrinken er 1400 Münsterse soldaten.
  • 1674
  • 1675
    • 7 november - Dijkdoorbraak bij Schardam. Er volgt een grote watersnood, waarbij veel mensen en dieren verdrinken, West-Friesland staat tot Enkhuizen toe onder water. Pas in 1676 kan het gat in de Zuiderzeedijk worden gedicht.
  • 1680
  • 1682
    • 26 januari - Door de Stormvloed van 1682 overstromen in Zeeland en Zuid-Holland in totaal 161 polders. Op Goeree-Overflakkee verdrinken 22 personen, vooral in Ooltgensplaat. Te Dordrecht stort een molen met vluchtelingen in, waarbij 10 personen om het leven komen. In het stadje Veere verdrinken 30 mensen.
  • 1683
    • 15 november - Tijdens een zeer zware storm vergaan voor de Nederlandse kust acht oorlogsschepen. Geschat wordt dat circa 1.200 bemanningsleden in die nacht zijn verdronken.[16] Zie ook: Storm van 15 november 1683.
  • 1686
    • 12 november - Sint-Maartensvloed in de provincie Groningen, 1.558 doden. Alle dijken langs de Eems en de Dollard worden weggeslagen en geheel Noord-Groningen overstroomt. Alleen al in Uithuizermeeden komen 313 mensen om het leven.
  • 1689
    • 27 november - Het linieschip Walcheren botst tegen het westelijke havenhoofd van Vlissingen. 24 opvarenden verdrinken hierbij in de Schelde.
  • 1690
    • 20 oktober - Op de Westerschelde bij Vlissingen zinkt door harde wind een veerschip, afkomstig uit Sluis. Er verdrinken 12 passagiers.[17]

source=bl

18e eeuw[bewerken]

1700-1709[bewerken]

1710-1719[bewerken]

  • 1711
    • 26 juni - Er ontstaat brand in de molen van Hinsberg binnen de stadsmuren van Roermond. 30 huizen en het klooster der Penitenten branden af. Er komen zes mensen om het leven.[18]
  • 1717
    • 12 november - Kerstvloed in de provincie Groningen, 2.276 doden. Dorpen die direct achter de zeedijk liggen worden bijna volledig weggevaagd. In Uithuizermeden vielen 208 doden, Leens 182, Pieterburen 172 en Kloosterburen 178.[19]

1720-1729[bewerken]

  • 1724
    • 13 maart - Op de kust van Terschelling vergaat een klein vrachtschip met 10 mensen (7 mannen en 3 vrouwen) aan boord.[20]
  • 1724
    • 4 december - Door zware storm vergaan op zee vele tientallen schepen. Ook op de rede van Amsterdam vergaat een aantal schepen, waarbij veel mensen verdrinken.[21]

1730-1739[bewerken]

  • 1732
    • 14 april - Grote brand in het Pesthuis te Amsterdam, soo hevig dat geen menschen ooit diergelijke hebben gezien. Vijf bewoners komen in de vlammen om.
  • 1735
  • 1738

1740-1749[bewerken]

  • 1740
    • 23 december/24 december - Watersnood in het rivierengebied. De Lekdijk tussen Ameide en Lexmond breekt door, waardoor de Vijfherenlanden onderlopen. Ook in de Betuwe, de Tielerwaard, de Alblasserwaard en het land van Heusden en Altena breken de dijken door en komt het land onder water te staan. Tenminste 8 mensen verdrinken.[22]
  • 1742
    • 8 februari - Het korrelhuis van een kruitmolen in Delft explodeert, waardoor 8 gebouwen verwoest worden. 5 werknemers komen om het leven.
  • 1748
    • 28 juni - Na het Pachtersoproer te Amsterdam worden 3 mensen opgehangen. Er ontstaat een enorm gedrang onder de menigte kijkers. 108 mensen worden doodgedrukt of verdrinken in de grachten.[23]
  • 1749
    • 1 februari - Bij Egmond slaat een sloep om, op weg naar een Brits vrachtschip. Zes opvarenden verdrinken.[24]

1750-1759[bewerken]

1760-1769[bewerken]

  • 1761
  • 1764
    • 11 januari - De melkschuit naar Amsterdam vergaat op het IJ. 8 mensen verdrinken.[27]
    • 12 maart - In de haven van Bergen op Zoom vaart een vrachtschip tegen de palenrij bij de ingang van de haven, waarbij 5 mensen om het leven komen.[28]
  • 1766
    • 6 februari - Te Ameland vergaat het schip van een zekere Gerrit Steenge. Van de 58 zielen aan boord overleven 9 mensen deze ramp.[29]
    • 8 mei - Het beurtschip van Urk naar Kampen vergaat nabij Schokland. 7 mensen komen hierbij om het leven.
    • 11 augustus - Het schip Boomryk strandt op de Noorderhaaks. Van de 46 bemanningsleden weten er 21 aan wal te komen, de overige verdrinken jammerlijk.
  • 1767

1770-1779[bewerken]

1780-1789[bewerken]

  • 1781
    • 28 januari - Dijkdoorbraak bij Wamel na ijsgang. 13 mensen verdrinken.[36]
    • 17 februari - Te Noordwijk strandt een Engels oorlogsschip. 30 opvarenden verdrinken bij een poging aan wal te komen.
    • 20 augustus - Het Zweedse lijnschip Prinses Sophia Albertina vergaat bij Texel. Van de 450 opvarenden worden er slechts 31 gered.[37]
  • 1782
    • 7 augustus - Explosie in een kruitmolen nabij Ouderkerk aan den Amstel. 5 mensen komen hierbij om het leven.
  • 1783
    • 20 oktober - Explosie op het linieschip Rhynland, nabij Texel. Van de 224 opvarenden komen er 8 om het leven en raken 38 man gewond.[38]
  • 1784
    • 19 maart - De Waal breekt op twee plaatsen door de dijk bij Haalderen. Het dorp wordt bijna geheel verwoest. Circa 15 mensen verdrinken.
  • 1786
  • 1787

1790-1799[bewerken]

  • 1790
    • 27 november - In de nacht van 26 op 27 november vergaat bij De Koog de Negotie. Het schip breekt in stukken. 238 doden.
  • 1793
    • 15 maart - Aan boord van 's Lands hulk Dwinger breekt in het Vlie een ernstige brand uit, waarbij het schip vergaat. Bij deze ramp verliest bijna de helft van de circa 140 opvarenden het leven.
  • 1799
    • 7 februari - Dijkdoorbaak bij het dorpje Doornik tussen Bemmel en Lent. Daarbij gaan alle achttien huizen en de kerk verloren. 17 mensen verdrinken. Het dorpje wordt nooit meer opgebouwd.
    • 25 mei - Een Frans schip strandt bij Noordwijk. De bemanning probeert per sloep het schip te verlaten, maar verdrinkt. 5 doden.
    • 9 oktober - Het Engelse schip La Lutine vergaat met een lading goud nabij Vlieland. 269 opvarenden komen om.
    • 10 november - Het fregat De Valk vergaat bij Ameland. Één van de grootste scheepsrampen uit de Nederlandse geschiedenis. 419 doden.

19e eeuw[bewerken]

1800-1809[bewerken]

  • 1802
    • 27 oktober - Op het eiland Schouwen vergaat het schip Sint Joseph. 13 opvarenden komen om.
  • 1807
    • 12 januari - Leidse buskruitramp, 151 doden en circa 2000 gewonden. Circa 220 woningen worden compleet verwoest of onbewoonbaar verklaard.
    • 30 september - De Bataafse kanonneergalei Noodweer vergaat tijdens een zware storm met 35 opvarenden op de Waddenzee voor de kust van het Bildt.
  • 1808
    • 15 januari - Stormvloed veroorzaakt overstromingen in Nederland en Vlaanderen. De binnenstad van Vlissingen loopt onder water. 31 doden.[40] Elders langs de Westerschelde verdrinken nog eens 21 personen.
  • 1809
    • 29 januari - Watersnood van 1809. Door het ontstaan van ijsdammen in de rivieren steeg het waterpeil snel, met dijkdoorbraken als gevolg. ca. 275 doden. 1000 woningen worden verwoest.
    • 13 augustus - Bombardement van Vlissingen door Britse troepen. 335 doden.
    • 16 augustus - Kustbatterij Margarethapolder te Terneuzen beschoten door Brits fregat. 23 doden.

1810-1819[bewerken]

  • 1810
  • 1811
    • 24 december - Van een Britse konvooi lopen tijdens een storm de HMS Hero en het troepenschip Archimedes op de Haaksgronden bij Texel. Beide schepen vergaan, waarbij slechts 12 van de 530 opvarenden van de Hero gered kunnen worden. De opvarenden van de Archimedes worden wel gered.
  • 1812
    • 30 januari - Het Britse fregat Manilla strandt op de Haaksgronden bij Texel. De Britten verlaten het schip en steken het in brand. Bij een explosie ten gevolge hiervan komen 12 matrozen om het leven.
  • 1814
    • januari-5 mei - Tijdens de Blokkade van Maastricht breekt vlektyfus uit onder het Franse garnizoen. Een derde overlijdt. Ook veel burgerslachtoffers.
    • 2 februari - Een kruitwagen ontploft in Gorinchem, waardoor ruim 20 mensen om het leven komen.
  • 1817
    • 14 april - Een veerschip kapseist door harde wind bij Sleeuwijk. Van de 22 passagiers komen er 12 om het leven.
  • 1819
    • 10 januari - Bij het binnenvaren van de haven van Medemblik komt het schip Carolina door ijsgang in de problemen. 9 opvarenden verdrinken.

1820-1829[bewerken]

  • 1820
  • 1821
    • 26 oktober - Een Scheveningse vissersschuit zinkt na een aanvaring bij kust van Goeree. 6 doden.
  • 1824
    • 14 oktober - Stranding van de Vreede bij Huisduinen. Bij de redding komen 6 redders en 3 opvarenden om het leven.
  • 1825
    • 3 februari - Stormvloed van 1825 in Groningen, Friesland en Noordwest-Overijssel, 379 doden waarvan 305 in Overijssel. Op Schokland verdrinken 13 personen.
    • 17 juni - 20 boerenknechten steken in een kleine schuit over naar Kampereiland. De schuit zinkt en 17 man verdrinken.[41]
    • 1 oktober - Door het breken van de grote mast op een vissersschip uit Middelharnis komen 11 van de 13 bemanningsleden om. Slechts schipper Jacob Bree en een scheepsjongen overleven de ramp.
    • 25 oktober - Het vissersschip Willem I terugkerend vanaf Groenland vergaat nabij Texel. 30 doden.[42]
  • 1827
    • 12 januari - Explosie in kruitmolen aan het Schie te Rotterdam, 5 doden.[43]
    • 16 januari - Ramp met het troepentransportschip Zr. Ms. Wassenaar bij Egmond, kort na vertrek van de rede van Texel. Van de circa 280 opvarenden komen er 23 om het leven.[44]
    • 1 maart - Schipbreuk van de bark Java Paket bij Westkapelle. De 29 opvarenden komen om het leven, alleen de loods overleeft de ramp.[45]
    • 17 maart - Door storm breken enkele dijken door in het rivierengebied. Te Vuren en Herwijnen worden in totaal ruim 110 woningen verwoest. 8 mensen komen in deze storm om het leven door het rivierwater.
  • 1828
    • 19 maart - Het vissersschip Catharina Elisa uit Middelharnis vergaat. 12 doden.[46]

1830-1839[bewerken]

  • 1831
    • 19 maart - Het kruitmagazijn Stoelemat in Bergen op Zoom explodeert. 19 doden en 41 gewonden.
    • 25 november - Op de Lek bij Vianen zinkt een veerschip met soldaten die onderweg zijn naar België. 7 doden.
  • 1833
    • 12 februari - Nabij Jutphaas rijd een huifkar met daarin 12 personen bij een brug het water in. 5 doden.[47]
    • 15 februari - Te Grave zinkt op de Maas een vissersbootje dat enkele personen over de rivier zet. 9 doden.
    • 11 juni - Grote veenbranden bij Zevenhuizen. 4 personen komen om en er gaan 89 huizen in vlammen op. Bij Wedde komt 1 jong meisje om het leven.[48]
    • 18 juni - Bij Hoek van Holland vergaat een vissersvaartuig, waarna 5 vissers jammerlijk verdrinken.
  • 1834
    • 18 oktober - Na een zware storm stranden te Scheveningen, Katwijk en Den Helder 5 schepen op de kust. 33 opvarenden verdrinken.[49]
    • 19 november - Op Ameland strandt een Frans vissersschip uit Fécamp. 8 opvarenden komen om het leven.
  • 1835
  • 1836
    • 26 december - Zware storm over Holland. Te Amsterdam stortten 13 huizen en een herberg in en vergaan 15 schepen. Vijf mensen komen om.
  • 1837
    • 24 februari - Dijkdoorbraak bij Dussen, 12 doden. De polder Jannezand stroomt vol, waarbij 5 mensen verdrinken. Een huis langs de buitendijk zakt in de rivier waarbij een weduwe met haar 6 kinderen verdrinkt.[32]
    • 17 november - De marktschuit van Bokhoven naar 's-Hertogenbosch zinkt op de Dieze. 14 vrouwen en één man verdronken in het koude water.[51]
    • 28 december - Zeer grote brand in de Warmoesstraat te Amsterdam. Verschillende panden branden uit, waarbij in totaal 6 doden vallen.
  • 1838
    • 18 oktober - Vergaan van het Amsterdamse beurtschip nabij de haven van Harlingen, waarbij 17 personen verdrinken. De Groenlandse sloep (reddingboot) van Huisduinen slaat om tijdens een reddingsactie, waarbij 6 opvarenden verdrinken.

1840-1849[bewerken]

  • 1840
    • 11 mei - Tijdens werkzaamheden storten 9 woningen aan de Zwanenburgerstraat te Amsterdam in. 6 mensen worden gedood.[52]
  • 1841
    • 29 maart - Een huizencomplex aan de Uilenburgerstraat te Amsterdam stort in. Van de 32 mensen worden er 7 dood onder het puin weggehaald.[53]
    • 7 december - Een marktschuit stoot in de vroege ochtend op het Peizerdiep nabij Peize op een obstakel en zinkt, waardoor 6 mensen verdrinken.[54]
    • 24 december - Door het instorten van de brug bij de Kamperpoort te Zwolle komen enkele wagens en koetsen in het water. 5 mensen komen om het leven.
  • 1843
    • 1 januari - Instorten van toren van de Ned. Herv. Kerk te Zaandam. 8 mensen worden gedood door het puin.[55]
    • 13 oktober - Veerramp op de Merwede. De veerboot tussen Hardinxveld en Werkendam zinkt, waarbij 14 doden vallen.[56]
    • 22 oktober - Het schip Wemelina Kranenborg vergaat bij Terschelling. Van de 8 bemanningsleden worden er 3 gered.
  • 1844
    • 20 augustus - Schipbreuk Diana op Ameland. 2 eilanders en 3 opvarenden komen bij de redding om het leven.
  • 1848
    • 24 juni - De Ierse schoener Martha of Waterford strandt op de westkust van Texel. 5 opvarenden verdrinken.
  • 1849

1850-1859[bewerken]

1860-1869[bewerken]

  • 1860
    • 27 mei - De Capelse veerboot op Rotterdam, de stoomraderboot De Langstraat zinkt op de Amer. 48 doden, vooral afkomstig uit Sprang-Capelle en Hoge en Lage Zwaluwe. Tijdens deze pinksterstorm komen eveneens 32 Scheveningse vissers het leven.[64]
  • 1861
  • 1862
  • 1863
  • 1865
    • 15 januari - In Rotterdam vaart een veerboot met werkvolk voor een fabriek in Feijenoord tegen een pijler van de spoorbrug. 5 doden.[66]
  • 1866
    • 19 november - Stranding van het Britse schip Mary Ogle bij Scheveningen. Van de 6 opvarenden weet slechts één bemanningslid deze ramp te overleven.
  • 1867
  • 1868
    • 17 april - Grote brand in Rotterdam in een huizenblok waarin meerdere gezinnen woonden. 6 mensen komen in de vlammen om.
    • 28 april - 26 Urker vissers verdrinken tijdens een storm tussen Vlieland en Terschelling.
  • 1869

1870-1879[bewerken]

  • 1872
    • 13 november - De sloep Middelharnis vergaat met 12 opvarenden in de buurt van Terschelling. De Leeuwarder Courant meldt: Vermoedelijk is zij in den nacht tusschen 12 en 13 November overzeild of door een stortzee overvallen.
  • 1874
    • 22 maart - Een zware storm overstroomt de nog in aanleg zijnde Groningse Westpolder, waarbij 13 mensen verdrinken. De loodskotter ‘‘Eems no. 1’’ vergaat tijdens deze storm ten noorden van Schiermonnikoog. 5 doden.
    • 1 december - Roeiboot met arbeiders richting Fijenoord wordt op de Maas in Rotterdam overvaren door stoomboot 'De Vooruitgang', van de ca. 35 inzittenden verdrinken er 8.[70]
    • 8 december - Een vissersschip uit Scheveningen vaart op de Noordelijke havenpier van Hoek van Holland en zinkt. 7 doden.
  • 1877
    • 30 januari - Zware storm. De volbeladen stoomboot Willem III van Stavoren naar Sneek vergaat op de Fluessen bij Heeg (Friesland). 14 opvarenden komen om het leven. De Westpolder overstroomt opnieuw waarbij ook 14 mensen verdrinken. In de Reiderpolder B verdrinken 37 mensen (2 Nederlanders en 35 Duitsers). Op zee komen bij drie scheepsrampen 31 mensen om het leven.
    • 31 december - Loodskotter Texel nr. 8 vergaat tijdens een storm dicht onder de kust tussen Kamperduin en Egmond aan Zee. 9 doden.
  • 1879
    • 15 november - Het SS Pallas van de KNSM, komende van Sint Petersburg en op weg naar Rotterdam, vergaat tijdens een hevige storm ter hoogte van IJmuiden. 20 doden.

1880-1889[bewerken]

  • 1880
    • 2 januari - De reddingboot van Terschelling vaart uit voor een gestrand Britse zeilschip. In de branding slaat de boot om, waarbij 5 van de 8 roeiers verdrinken. Twee dagen later strandt de Duitse Hansa op het eiland. 5 doden.
    • 30 december - Ramp bij Nieuwkuijk, Heidijk zakt over 150 meter in, 3 doden. 41 huizen spoelden totaal weg, 68 huizen waren beschadigd en slechts 125 huizen in het dorp blijven ongedeerd.
  • 1881
    • 20 oktober - Nabij Schokland zinkt een tjalkschip. 7 opvarenden verdrinken. Bij Katwijk slaat de bemanning van een bomschuit overboord. 7 doden.
    • 19 december - In een zware storm vergaat het Zweedse schip Tripolia nabij Ouddorp. 6 mensen worden gered, 5 verdrinken. De postboot van Woudrichem wordt overvaren, waarbij 5 mensen om het leven komen.[71]
  • 1882
    • 5 juli - Rammonitor De Adder vergaat nabij Scheveningen, 66 doden.[72]
    • 24 oktober - Oktoberstorm van 1882. Maar liefst 53 Scheveningse vissers komen om het leven.[73] Loodskotter Texel nr. 3 vergaat ter hoogte van Petten. 10 doden.
  • 1883
    • 19 januari - Explosie in kruitfabriek De Krijgsman te Muiden, 13 doden (11 werklieden, twee buitenstaanders van schrik)[74]
    • 5 maart / 6 maart - Vissersramp Paesens-Moddergat. Tijdens een zware storm in de nacht van 5 op 6 maart 1883 vergaan 17 blazers en aken en komen 83 dorpelingen om. Elders op zee komen nog 38 vissers om het leven, waarvan 26 Urkers nabij Ouddorp.
    • 16 augustus - De reddingboot van Maassluis weet 20 schipbreukelingen te redden bij Hoek van Holland. De boot wordt verbrijzeld op de terugweg, waarbij 5 man verdrinken.
    • 24 oktober - In Zevenbergen steken 13 boerenarbeiders met een platbodem de haven van het dorp over. Wanneer de boot kapseist verdrinken 8 van hen.[75]
    • 20 november - Scheepsramp met de Condor bij IJmuiden, 10 doden.[76]
  • 1884
  • 1885
    • 1 april - Grote brand in Amsterdam aan de Wittenburgerdijk. Meerdere woningen worden verwoest. Er vallen 5 doden.
  • 1886
  • 1888
  • 3 januari - Treinramp bij Ruinerwold, 5 doden.
    • 18 oktober - Brand Korte Delft Middelburg, 5 doden.
    • 21 november - Het Russische schip Atalanta strandt tijdens een zware noordwester storm nabij Ouddorp, 6 bemanningsleden komen om. Verder raakt het barkschip Ango aan de grond nabij het Kurhaus van Scheveningen. Van de 11 in het tuig gevluchte bemanningsleden vinden er 9 hun graf in de golven.
  • 1889
    • 5 februari - Scheepsramp met het Duitse schip Theodor Berend bij Den Helder, 4 van de 14 kunnen worden gered.[78]

1890-1899[bewerken]

  • 1890
    • 9 april - Nabij Koog aan de Zaan zinkt op De Poel een boot met daarin 7 molenarbeiders op weg naar hun molens. Allen komen om het leven.[79]
  • 1892
    • 22 maart - Explosie in drogisterij aan Huidenstraat, Amsterdam, 6 doden.
    • 8 april - Twee Duitse schepen komen in aanvaring nabij Schiermonnikoog, 14 doden.
  • 1893
    • 4 september - Tijdens een felle brand aan het Geldelozepad in Rotterdam willen vele nieuwsgierigen met een pontje over de Rotte. De pont slaat om en tien mensen verdrinken.
    • 19 november - SCH 115 Zeevisscherij en de SCH 280 Vrouw Catharina zinken in een stormnacht, 14 doden.
    • 3 december - Ramp van Wierum. In een zware storm komen nabij Ameland 22 vissers uit dit Friese dorp om het leven.
  • 1895
    • 30 januari - De Elbe, een groot Duits passagiersschip zinkt na aanvaring met de Engelse kolenboot Crathie bij de Bruine Bank, 30 mijl westelijk van IJmuiden. 354 mensen komen om het leven.[80]
    • 20 maart - Op de Rijn bij Tolkamer explodeert het dynamiet-schip Reimer. Bij deze ramp vallen 13 doden. Ook de materiële schade is tot in de zeer verre omgeving enorm. In onder meer Spijk en Elten zijn huizen verwoest. In Tolkamer, Lobith, Elten, 's-Heerenberg en Emmerich zijn enorm veel ruiten gesneuveld.[81]
    • 5 december - Vergaan van acht vissersschepen nabij de Doggersbank. Bij deze ramp komen 104 opvarenden om het leven.[82]
  • 1896
    • 1 april - Vissersramp van Volendam. 7 vissers komen tijdens een storm op de Zuiderzee om het leven. In totaal komen 35 vissers die nacht om het leven.[83]
  • 1897
  • 1898
    • 27 maart - Volendammer vissersschuit vergaat met 7 opvarenden in het Thomas Smitgat in de buurt van Terschelling.
    • 16 februari - SCH 173 Cornelis Johannes zinkt, 7 doden.
  • 1899

20e eeuw[bewerken]

1900-1909[bewerken]

  • 1900
    • 13 juli - Te Den Helder exploderen enkele opgeviste granaten, waardoor 5 mensen om het leven komen.
    • 1 augustus - SCH 282 Dina Elisabeth zinkt, 9 doden.
  • 1901
    • 28 januari - Scheepsramp SS Holland tijdens een zware storm op het hoofd van de Nieuwe Waterweg, 16 opvarenden verdrinken.
    • 21 maart - Op de rede van Vlissingen wordt het Engelse schip Tay aangevaren door het Duitse Chemnitz, 14 doden.
    • 28 november - Vergaan van het vrachtschip Mesacria op de Noordzee, 11 doden. In diezelfde storm slaan op de loodskotter Eems no. 2 door een zware zee 6 bemanningsleden over boord.
  • 1902
    • 23 augustus - Bij Herwijnen slaat een bootje om met passagiers voor een voor anker liggend stoomschip, 5 van de 10 opvarenden verdrinken.[85]
  • 1903
    • 15 september - Drie schepen uit Arnemuiden vergaan tijdens stormweer, 10 vissers verdrinken.
    • 7 oktober - Een Frans vissersschip uit Boulogne strandt bij Hoek van Holland, 13 doden.
  • 1904
    • 4 februari - De stoomtrawler Judith uit Vlaardingen vergaat, 9 doden.
    • 8 oktober - Storm langs de Nederlandse kust. Verscheidene vissersvaartuigen zinken. Alleen al uit Urk komen 14 vissers om het leven.[86]
    • 6 november - In de haven van Moerdijk zinkt een houten aak nadat het schip lek is gestoten, 5 opvarenden verdrinken.
  • 1906
    • 12 maart - Stormvloed van 1906 na extreem hoog water op de Westerschelde. Diverse zeedijken breken door, met grote schade tot gevolg. Doordat de stormvloed overdag plaatsvindt, vallen er geen doden. Net over de grens in het Waasland verdrinken in totaal 8 mensen.[87]
    • 15 juni - Aanvaring tussen twee schepen nabij Den Helder, 11 doden.[88]
  • 1907
  • 1908
    • 15 september - Explosie in stoomketel van kolenmijn Laura te Eygelshoven, 7 doden.
    • 24 november - Stranding van de Fernando bij Terschelling, 6 doden. Van de 17 opvarenden kunnen er 14 man worden gered, maar ook 3 redders komen om.[89]
  • 1909
    • 8 februari - Een pont die gebruikt wordt om arbeiders over te zetten naar de glasfabriek in Diemen kantelt, waarbij 8 mensen verdrinken.[90]
    • 17 maart - Aanvaring tussen Duits en Noors schip bij de ingang van de Nieuwe Waterweg, 8 doden.
    • 22 april - Scheepsramp op de Zuiderzee nabij Lemmer, 7 doden.
    • 15 oktober - Ontploffende lading (pikrinezuur) bij opruiming wrak bij Katwijk, 6 doden.

1910-1919[bewerken]

  • 1910
    • 23 januari - Het vissersschip MD 1 uit Middelharnis zinkt tijdens een storm, 13 doden.[91]
    • 24 december - Op de rede van Vlissingen vindt een aanvaring plaats tussen een Belgisch en een Nederlands stoomschip, 6 opvarenden verdrinken.[92]
  • 1911
    • 10 juli - Brand in twaalf panden op de Dam te Zaandam, 6 doden.
    • 9 augustus - Explosie in stoomketel op lijndienstboot Gutenberg Rotterdam, 5 doden.
    • 30 september - Septemberstorm van 1911. Veel schepen vergaan, ten minste 51 doden.
  • 1912
  • 1913
  • 1914
    • 10 juli - Brand in Stoomspinnerij Twente te Almelo, 5 doden.
    • 22 september - De Duitse onderzeeër U-9 torpedeert voor de Nederlandse kust drie Britse slagschepen. Hierbij komen 1459 mensen om het leven. Zie Zeeramp van 22 september 1914.[94]
    • 27 oktober - De VL 40 is het eerste Nederlandse vissersvaartuig dat na het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog op een mijn loopt. Alle 16 opvarenden komen om het leven.
    • 16 november - 6 omstanders komen om het leven, wanneer een aangespoelde mijn ontploft bij Westkapelle.
    • 3 december - Opstand in Belgisch vluchtelingenkamp te Zeist, 8 doden en 21 gewonden.
  • 1915
    • 19 januari - Op de Hr. Ms. Triton explodeert een mijn tijdens het opruimen van een mijnversperring in de Westerschelde, 5 doden.
    • 2 maart - Een aangespoelde zeemijn ontploft bij de haveningang van Zierikzee, waardoor 5 inwoners van dit stadje worden gedood.
    • 4 juni - De vissersvloot van IJmuiden lijdt een zwaar verlies. 4 vissersschepen (IJM 156, IJM 186, IJM 193 en IJM 215) lopen in de Noordzee op mijnen. Alle opvarenden komen hierbij om het leven.
    • 26 juni - De Katwijkse logger KW 147 wordt op de Noordzee in dichte mist overvaren door de Britse kruiser HMS Princess Royal, 10 van de 14 opvarenden komen om.
  • 1916
    • 13 en 14 januari - Watersnood op Marken, 19 doden. Bij scheepsrampen op de Noordzee komen nog eens 32 mensen om.
    • 24 juli - Het vrachtschip SS Maas bij het lichtschip Noordhinder op een Duitse mijn. Het schip zinkt binnen twee minuten, waarbij 10 bemanningsleden om het leven komen.
    • 31 juli - De Zeeuwse veerboot Koningin Wilhelmina zinkt, 7 mensen komen om het leven.
    • 23 september - De Stoomtrawler Burgemeester Vening Meinesz (IJM 97) vergaat. De gehele bemanning van 18 man komt om.[95]
    • 14 oktober - De IJM 290 strandt tijdens een storm op de Vliehors. De 15 koppige bemanning komt om het leven wanneer de eigen sloep om slaat.
  • 1917
  • 1918
    • 15 januari - Het vrachtschip SS Westpolder loopt op een zeemijn 60 zeemijl ten noordwesten van Hoek van Holland en zinkt hierna, 6 doden.
    • 12 februari - Vissersschip Julia (IJM 63) vergaat, vermoedelijk door een zeemijn, 7 doden.
    • 13 februari - De zeillogger Anna (IJM 253) loopt op een zeemijn, 7 doden.
    • 15 februari - Stoomloodsvaartuig 14 loopt in de Westerschelde op een mijn, waarbij 8 opvarenden omkomen. Gelijktijdig explodeert door dezelfde mijn ook de ARM 16, waarbij 3 vissers omkomen.
    • 2 mei - De Frans Naerebout loopt nabij Terschelling op een mijn en zinkt. 10 van de 19 bemanningsleden komen hierbij om het leven.
    • 22 juni - De KW 108 vergaat op de Noordzee tijdens het vissen als gevolg van een mijnexplosie, 6 doden.
    • 14 juli - SCH 442 Jeanne Engeline loopt op een mijn, 13 doden.
    • 20 augustus - Vertrek vanuit Rotterdam van de Martha met bestemming Helsinki. Sindsdien wordt het schip vermist. Slechts twee reddingssloepen zullen later aanspoelen, 10 doden.
    • 13 september - Treinramp bij Weesp, 41 doden en 42 gewonden.
    • 24 december - De IJM 416 vergaat tijdens een storm nabij de Terschellingerbank. Hierbij komen de 11 bemanningsleden om het leven.
  • 1919
    • 15 maart - Het schip IJsselhaven loopt in de Noordzee op een mijn, 9 doden.
    • 7 september - SCH 137 Geertruida loopt op een mijn, 18 doden.
    • 9 november - Het SS Zaan zinkt ten noorden van Terschelling na een mijnexplosie, 24 bemanningsleden en 2 passagiers komen om het leven.
    • 29 november - De KW 85 zinkt na een mijnexplosie op de Noordzee, 9 van de 14 bemanningsleden komen om het leven.

1920-1929[bewerken]

1930-1939[bewerken]

1940-1949[bewerken]

1950-1959[bewerken]

  • 1950
    • 2 februari - Een Dakota crasht in de Noordzee nabij het lichtschip Goeree, 6 Nederlanders en een Brit komen om het leven.
    • 12 februari - Scheepsramp op Noordzee met de Karhula, Den Helder, 11 doden en 18 gewonden.
    • 12 augustus - Een rangerende trein schampt een muur in Groningen die vervolgens 13 spelende kinderen bedelft, 6 doden en 7 gewonden.[140]
  • 1951
    • 9 februari - Oliebrand in de Koningin Wilhelminahaven, Vlaardingen, 5 doden en 2 gewonden, allen brandweerlieden.
  • 1952
  • 1953
    • 1 februari - Watersnood in Zeeland, delen van Zuid-Holland en Noord-Brabant, 1836 doden, waarvan 865 in Zeeland, 677 in Zuid-Holland, 247 in Noord-Brabant en 6 in Noord-Holland (Texel). ca. 100.000 mensen verliezen hun huis en bezittingen.
  • 1954
    • 5 januari - De sleepboot Argus komt in aanvaring met een Duits vrachtschip op de Nieuwe Waterweg. Alle 6 opvarenden komen om het leven.
    • 23 augustus - Vliegtuigcrash in zee nabij Bergen, 21 doden
    • 29 september - Autobusongeluk in Valkenburg, waarbij een Belgische toeristenbus met defecte remmen zich aan de voet van de Cauberg in de gevel van een restaurant boort, 19 doden, 7 zwaargewonden.
    • 8 oktober - 2 vissersschepen vergaan in zware storm: De Urker UK-174 Hendrika en de Helderse HD-8 De Jonge Jochem met ieder 5 opvarenden. Ook de schipper van de UK-60 en de bootsman van de Rijnstroom komen om het leven in de storm.
    • 13 oktober - Treinongeval bij Elst, 6 doden en 11 gewonden.
    • 22 december - Het Belgische stoomschip Henri Deweert uit Oostende vergaat nabij Texel, 19 doden
  • 1955
    • 31 december - Bij het storten van een vloer in een granuleertoren van de ureumfabriek op het Stikstofbindingsbedrijf (S.B.B.) in Geleen bezweek de bekisting en vielen 11 arbeiders 35 meter naar beneden, 9 doden en 2 zwaar gewonden.
  • 1957
  • 1958
    • 7 januari - De coaster Capella vergaat noordelijk van Terschelling, 9 doden.[141]
    • 3 maart - In de Staatsmijn Maurits breekt een pijler waardoor gesteente naar beneden komt, 7 mijnwerkers komen hierbij om het leven.

1960-1969[bewerken]

  • 1960
    • 20 januari - De coaster Bermuda uit Delfzijl, op weg van King's Lynn naar Hamburg kapseist en zinkt tijdens zware weersomstandigheden bij Hoek van Holland, 5 doden.
    • 21 november - Straaljager crasht op boerderij in Lutjelollum, 7 doden.
  • 1961
    • 5 april - Gaslek op tanker Mathieson, Rotterdam, 7 doden en 30 gewonden.
  • 1962
    • 8 januari - Treinramp bij Harmelen, 93 doden. Grootste treinramp uit de Nederlandse geschiedenis.
    • 6 november - Woningbrand in Boxtel. Behalve 6 gezinsleden kwam ook een buurman om het leven bij een reddingspoging.[142]
    • 16 december - Het Duitse stoomschip Nautilus komt nabij Texel in problemen. 24 opvarenden verlaten het schip, slechts één opvarende overleefde de ramp.[143]
  • 1963
    • 30 januari - Ramp met de Zweedse tanker Thuntank VII. Dit schip kapseist met 11 opvarenden aan boord boven de Waddeneilanden.
    • 23 februari - Vijf mannen verdrinken in de Nieuwe Maas, toen de boot van de Rijkshavendienst waarop zij zich bevonden, na een aanvaring met een tanker kapseisde en zonk.[144]
    • 25 februari - Scheepsbrand op de tanker Miraflores in de Westerschelde, 7 doden.
  • 1964
  • 1965
  • 1966
    • 8 december - SCH 225 Willem Senior kapseist en zinkt, 6 vissers komen om.
  • 1967
  • 1968
    • 23 januari - Het vissersschip Jonge Albert (UK 91) vergaat tijdens een storm op de Noordzee, 5 doden.
    • 2 maart - Frontale aanrijding tussen twee personenauto's op de Rijksweg Zierikzee-Zeelandbrug, 6 doden en 2 zwaargewonden. [151][152]
    • 26 maart - Aanrijding busje met vrachtwagen op de Moerdijkbrug, 6 doden. [153]
    • 12 juli - Zware explosie op tanker Agua Clara in Wilhelminahaven, Schiedam, 6 doden en 7 gewonden.
    • 22 juli - Vrachtwagen rijdt door middenberm op Rijksweg 12 tussen Bunnik en Driebergen en botst op twee personenauto's, 5 doden en 4 zwaargewonden.[154]
    • 21 februari - Botsing van twee Zweedse schepen in de ingang van de Westerschelde, 8 doden.
    • 12 december - Explosie in olietanker Diana, Amsterdam, 13 doden.
  • 1969
    • 14 april - Op het IJsselmeer vergaat de Noordzeekotter UK 204. De 5 opvarenden verdrinken.[155]
    • 2 oktober - Frontale botsing tussen twee personenauto's bij Emmeloord, 5 doden.[156]

1970-1979[bewerken]

  • 1970
    • 12 januari - Brand in bejaardenhuis Kraaijbeek, Driebergen, 7 doden.
    • 23 februari - Twee scheepsrampen boven Terschelling kosten in totaal 10 levens. Een Noors vrachtschip en een viskotter uit Katwijk zinken bij stormweer, bij beide komen 5 opvarenden om het leven.
    • 6 augustus - 7 doden bij frontale botsing tussen personenauto en vrachtwagen bij de Wouwse Tol, Wouw. De snelweg ging over in 2 baansweg maar bestuurster van de personenauto had dit te laat door.
    • 9 oktober - Verkeersramp nabij Schiphol, 7 doden.
    • 24 oktober - Brand in psychiatrische inrichting Groot Bronswijk, Wagenborgen, 16 doden.
    • 5 december - Brand in pension voor gastarbeiders, Amsterdam, 8 doden.
  • 1971
    • 2 februari - Brand in verpleeginrichting Mariënkamp, Rolde, 13 doden.
    • 11 februari - Scheepsbrand in logementsschip van de Marine Jan Elshout bij de RDM, Rotterdam, 8 doden en 11 gewonden.
    • 21 mei - Frontale botsing tussen een personenauto en een vrachtwagen op de weg Kesteren-Veenendaal te Rhenen, 5 doden. [157]
    • 10 augustus - Explosie op chemische fabriek Marbon, Amsterdam, 9 doden.
    • 30 mei - Treinongeval bij Duivendrecht. Trein 862 rijdt voorbij een rood sein en botst achterop de stilstaande trein 296, 5 doden en 33 gewonden.
    • 28 september - Brand in Hotel 't Silveren Seepaerd, Eindhoven, 11 doden.
  • 1972
  • 1973
  • 1975
    • 12 februari - Vijf Turkse mannen vinden in Hoogeveen de dood door zuurstofgebrek, na het stoken van een vuur in hun auto.[161]
    • 5 oktober - Woningbrand in Dordrecht, 5 doden. [162]
    • 7 november - Explosie bij Naftakraker DSM, Geleen, 14 doden en 109 mensen raakten gewond.
  • 1976
  • 1977
    • 5 april - Frontale botsing tussen twee personenauto's op de E-10 bij Wieringerwerf, 8 doden en een zwaargewonde. [165]
    • 9 mei - Brand Hotel Polen, Amsterdam, 33 doden.
    • 12 oktober - Frontale botsing op de weg Hoorn-Enkhuizen, waarbij drie auto betrokken waren, 5 doden en 2 zwaargewonden. [166]
    • 25 december - Scheepsramp op de Westerschelde bij Borssele. Van de Belgische tanker Laguna komen 5 van de 8 opvarenden om na een aanvaring.[167]
  • 1978
    • 11 augustus - Verkeersongeval in de Velsertunnel, doordat vrachtwagen reservewiel verloor, 5 doden en 2 zwaargewonden.[168]
  • 1979

1980-1989[bewerken]

1990-1999[bewerken]

21e eeuw[bewerken]

2000-2009[bewerken]

2010-heden[bewerken]

Rampen buiten Nederland met Nederlandse dodelijke slachtoffers[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Lijst van rampen buiten Nederland met Nederlandse dodelijke slachtoffers voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. www.lutebouwer.com
  2. http://www.historici.nl/Onderzoek/Projecten/RegistersVanDeHollandseGrafelijkheid1299-1345/oorkonde/ZE_410
  3. a b www.schrieks.org
  4. Matthaeus B. van Nidek et al, Kabinet Van Nederlandsche En Kleefsche Oudheden, p. 85
  5. www.kerk-en-orgel.nl
  6. www.watervragen.nl
  7. kreeft.zeeland.nl
  8. Extreem Weer. ‘Een canon van weergaloze winters & zinderende zomers, hagel & hozen, stormen & watersnoden’. Jan Buisman, blz. 122
  9. Abraham Jacob van der Aa, Aardrijkskundig woordenboek der Nederlanden
  10. Historische schets der watervloeden in België en Holland, blz. 47
  11. home.planet.nl (~noortvdg)
  12. Marijke Carasso-Kok, W. Frijhoff, Nienke Huizinga, M. Prak, Ester Wouthuysen en Wiard Krook, Geschiedenis van Amsterdam. Uitgeverij Boom, 2005
  13. www.scheepvaartmuseum.nl
  14. www.nbdc.nl
  15. www.dorpsbode.nl
  16. Geschiedenis van het Nederlandse Zeewezen, deel 3 pagina 19.
  17. Oprechte Haerlemsche courant d.d. 28 oktober 1690
  18. Oprechte Haerlemsche courant d.d. 4 juni 1711
  19. www.w8.nl
  20. Archief Koninklijke Bibliotheek
  21. http://books.google.nl/books?id=vbU1AAAAMAAJ&dq=4%20december%201724%20storm&hl=nl&pg=RA1-PA292#v=onepage&q&f=false
  22. www.tremele.nl
  23. www.dbnl.org
  24. http://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010725014:mpeg21:a0003 Krantenarchief Koninklijke Bibliotheek
  25. kranten.kb.nl
  26. /forum.mestreechonline.nl
  27. www.archiefleeuwardercourant.nl
  28. www.archiefleeuwardercourant.nl
  29. http://www.archiefleeuwardercourant.nl/vw/article.do?id=LC-17660222-2002&vw=org&lm=verongeluk%2CLC www.archiefleeuwardercourant.nl
  30. www.archiefleeuwardercourant.nl
  31. www.archiefleeuwardercourant.nl
  32. a b www.multimania.nl (tonlensvenlt)
  33. Bron: Natuurkundige geschiedenis van de kusten der Noordzee, blz 307
  34. Bron: Het Nederlandsch Magazijn, blz 143
  35. kranten.kb.nl
  36. www.omd2stromenland.nl
  37. www.northseadivers.nl
  38. www.archiefleeuwardercourant.nl
  39. www.archiefleeuwardercourant.nl
  40. zeeuwsebabbelaar.web-log.nl
  41. www.archiefleeuwardercourant.nl
  42. www.archiefleeuwardercourant.nl
  43. a b www.nbdc.nl
  44. www.knrm.nl
  45. Krantenarchief Koninklijke Bibliotheek
  46. www.archiefleeuwardercourant.nl
  47. www.archiefleeuwardercourant.nl
  48. www.archiefleeuwardercourant.nl
  49. www.archiefleeuwardercourant.nl
  50. www.archiefleeuwardercourant.nl
  51. www.tweeterp.nl
  52. www.archiefleeuwardercourant.nl
  53. www.archiefleeuwardercourant.nl
  54. www.arendarends.nl
  55. www.archiefleeuwardercourant.nl
  56. www.archiefleeuwardercourant.nl
  57. www.hvjanvanarkel.nl
  58. www.archiefleeuwardercourant.nl
  59. www.archiefleeuwardercourant.nl
  60. www.archiefleeuwardercourant.nl
  61. Verslag van Gedeputeerde Staten aan de Staten der Provincie Zeeland, 1853 p. 55
  62. www.archiefleeuwardercourant.nl
  63. a b www.verkeerenwaterstaat.nl
  64. www.centrum-scheveningen-dorp.nl
  65. www.archiefleeuwardercourant.nl
  66. www.archiefleeuwardercourant.nl
  67. www.htmfoto.net
  68. Op 26-10-1868 vergaat een tweede loodsschip waarbij 10 mensen verdrinken en bijna een jaar later op 19-10-1869 vergaat het derde schip en komen 11 mensen om. Alle 28 waren bewoners van Terschelling.
  69. www.blogger-index.com
  70. De Standaard, 5 december 1874
  71. www.archiefleeuwardercourant.nl
  72. www.dodenakkers.nl
  73. www.scheveningen-haven.nl
  74. De Standaard, 25 januari 1883
  75. www.archiefleeuwardercourant.nl
  76. www.archiefleeuwardercourant.nl
  77. www.archiefleeuwardercourant.nl
  78. www.archiefleeuwardercourant.nl
  79. www.archiefleeuwardercourant.nl
  80. S/S Elbe
  81. www.chrisvankeulen.nl
  82. [Artikel in Eilanden-Nieuws d.d. 20-01-2011]
  83. www.vortmes.nl
  84. www.archiefleeuwardercourant.nl
  85. www.archiefleeuwardercourant.nl
  86. www.archiefleeuwardercourant.nl
  87. www.nd.nl
  88. www.archiefleeuwardercourant.nl
  89. www.archiefleeuwardercourant.nl
  90. www.archiefleeuwardercourant.nl
  91. home.versatel.nl koster219
  92. Krantenarchief Koninklijke Biblioteek
  93. Eilanden-Nieuws 16-12-2011, pagina 4
  94. www.archiefleeuwardercourant.nl
  95. Website Scheepvaartmuseum
  96. De Graafschap-bode, 9 november 1920
  97. http://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:011082000:mpeg21:a0008 Het Volk, 11 juli 1921]
  98. De Tijd, 26 juli 1921
  99. Vorrwaarts, 4 september 1923
  100. Nieuwe Rotterdamsche Courant, 10 december 1923
  101. www.archiefleeuwardercourant.nl
  102. www.scheepvaartmuseum.nl
  103. Nieuwsblad van het Noorden, 31 december 1925
  104. De Tijd, 5 juni 1926
  105. Limburgsch dagblad, 23 juni 1926
  106. Maritieme Kalender
  107. Voorwaarts, 10 juni 1927
  108. Leeuwarder Courant, 18 juli 1927
  109. Bataviaasch nieuwsblad, 15 mei 1933
  110. De Telegraaf, 28 december 1934
  111. De Telegraaf, 13 mei 1935
  112. Nieuwsblad van Friesland : Hepkema's courant, 11 oktober 1935
  113. Soerabaijasch Handelsblad 8 mei 1936
  114. De Telegraaf, 18 mei 1937
  115. Het Vaderland, 19 april 1938
  116. www.frieslandzoalshetwas.nl
  117. De courant Het nieuws van den dag, 17 januari 1940
  118. Monument voor gevallenen in Kazemattenmuseum Kornwerderzand
  119. Treinongelukken op Maaslijn
  120. Nieuwe Tilburgsche Courant, 26 augustus 1940
  121. Arnhemsche Courant, 25 maart 1942
  122. De Tijd, 2 november 1940
  123. Utrechts Nieuwsblad, 24 februari 1941
  124. Website stichting Herdenking Oorlogsslachtoffers Beek
  125. www.historie-sliedrecht.nl
  126. http://halifaxcarlton.hyves.nl/
  127. h[ttp://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010317023:mpeg21:a0007 Nieuwe Tilburgsche Courant, 30 oktober 1943]
  128. Dordrechtsche Courant, 3 juli 1944
  129. http://www.belfeld.nu/nieuws/monumentje-voor-de-veerramp-bij-de-maas-in-beesel Belfeld.nu, 29 oktober 2014
  130. www.gelderlander.nl
  131. De onbekende scheepsramp Joanna - oorlogsslachtoffersculemborg.nl
  132. Een oorlogsgraf (met fouten…) - dodenakkers.nl
  133. www.archiefleeuwardercourant.nl
  134. www.archiefleeuwardercourant.nl
  135. Leeuwarder Koerier, 20 oktober 1945
  136. Provinciale Drentsche en Asser Courant, 22 oktober 1945
  137. Nieuwsblad van het Zuiden, 2 augustus 1946
  138. De Graafschap-bode, 4 september 1946
  139. www.archiefleeuwardercourant.nl
  140. www.archiefleeuwardercourant.nl
  141. www.archiefleeuwardercourant.nl
  142. website Brabants Centrum
  143. www.nieuwsdossier.nl
  144. http://www.everyoneweb.com/winter1963/
  145. De Telegraaf, 28 september 1964
  146. Fotoarchief 1963-1965, Algemeen Nederlands Persbureau
  147. 650808_0044_01 (foto), Fotoarchief 1963-1965, Algemeen Nederlands Persbureau
  148. 650824_0020_01 (foto), Fotoarchief 1963-1965, Algemeen Nederlands Persbureau
  149. www.archiefleeuwardercourant.nl
  150. www.archiefleeuwardercourant.nl
  151. De Tijd, 4 maart 1968
  152. Leeuwarder courant, 16 maart 1968
  153. De Friese Koerier, 27 april 1968
  154. ANP Historisch Archief
  155. www.archiefleeuwardercourant.nl
  156. De Tijd-De Maasbode, 3 oktober 1969
  157. Het Vrije Volk, 22 mei 1971
  158. Het Vrije Volk, 8 februari 1972
  159. De Telegraaf, 17 april 1972
  160. De Telegraaf, 11 december 1972
  161. Reformatorisch Dagblad d.d. 12-02-1975: Vijf Turken gestikt door zuurstof gebrek
  162. Leeuwarder Courant, 6 oktober 1975
  163. www.dorpsbode.nl
  164. De Telegraaf, 22 juli 1976
  165. Nieuwsblad van het Noorden 7 april 1977
  166. Leeuwarder courant, 13 oktober 1977
  167. www.archiefleeuwardercourant.nl
  168. Leeuwarder courant, 12 augustus 1978
  169. Gearchiveerd krantenartikel: http://www.digibron.nl/
  170. De Telegraaf, 28 december 1982
  171. De Telegraaf, 8 april 1994
  172. Slachtoffer Baltic Ace geïdentificeerd - Persbericht politie.nl 15 januari 2013