Mechelen (stad)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Mechelen (België))
Ga naar: navigatie, zoeken
Mechelen
Stad in België Flag of Belgium (civil).svg
Vlag van Mechelen Wapen van Mechelen
Mechelen (stad)
Mechelen (stad)
Geografie
Gewest Flag of Flanders.svg Vlaanderen
Provincie Flag of Antwerp.svg Antwerpen
Arrondissement Mechelen
Coördinaten 51°1′N, 4°28′E
Oppervlakte
– Onbebouwd
– Woongebied
– Andere		 65,19 km² (2009)
56,4%
15,19%
28,41%
Bevolking (Bron: Statbel)
Inwoners
– Mannen
– Vrouwen
– Bevolkingsdichtheid		 81.840 (01/01/2010)
48,86%
51,14%
1.242 inw./km²
Leeftijdsopbouw
0–17 jaar
18–64 jaar
65 jaar en ouder		 (01/01/2008)
21,16%
61,36%
17,47%
Buitenlanders 8,02% (01/01/2008)
Politiek en bestuur
Burgemeester Bart Somers (Open Vld-CDO-Groen!)
Bestuur Open Vld-CDO-Groen!, sp.a-spirit
Zetels
Open Vld-CDO-Groen!
Vlaams Belang
CD&V/N-VA
sp.a-spirit
 41
14
11
8
8
Economie
Gemiddeld inkomen 15.607 euro/inw. (2007)
Werkloosheidsgraad 8,77% (jan. 2009)
Overige informatie
Postcode
2800
2800
2801
2811
2811
2812		 Deelgemeente
Mechelen
Walem
Heffen
Hombeek
Leest
Muizen
Zonenummer 015 - 03
NIS-code 12025
Politiezone Mechelen
Website www.mechelen.be
Detailkaart
MechelenLocatie.png
ligging binnen het arrondissement Mechelen
in de provincie Antwerpen
Portaal  Portaalicoon   België

Mechelen (Frans: Malines)[1] is een Vlaamse stad in de provincie Antwerpen. De gemeente ligt in het zuiden van deze Vlaamse provincie, centraal tussen de grote steden Antwerpen en Brussel, aan de rivier de Dijle. Mechelen telt zo'n 80.000 inwoners. Het is de hoofdplaats van het arrondissement Mechelen en de kies- en gerechtelijke kantons Mechelen, evenals rooms-katholieke medezetel van het aartsbisdom Mechelen-Brussel en van de kerkprovincie België.

De inwoners van Mechelen dragen de bijnaam Maneblussers. Sint-Rombout geldt als hun beschermheilige.

Inhoud

[bewerken] Toponymie

Bij de verdeling van het rijk van Lotharius I tussen Karel de Kale, koning der Franken, en Lodewijk de Duitser op 8 augustus 870 wordt Mechelen (Maalinas) apart vermeld in het deel dat Karel toebehoort. Daarna zijn er nog vermeldingen in een giftbrief van Karel de Eenvoudige, waarin die de abdij van Hastières en ook Mechelen (Maslinas) aan Stephanus, de bisschop van Tongeren (en dus Luik), overdraagt (915), een diploma uit 980/981 dat Mechelen (Maslines) (en Hoei, Fosses, Lobbes en Tongeren) als bezit van de bisschop van Luik bevestigt en verder nog een oorkonde uit 1008 waarin Hendrik II wildbaan (jachtrechten) verleent in het Waverwoud en waarin Mechelen (Maclines) wordt vermeld. Later veranderde deze in Machele (12e eeuw), Mechgelme (14e eeuw) en uiteindelijk Mechelen (15e eeuw). De naam van de stad zou afgeleid zijn van het woord mahal, dat naar een vergader- of gerechtsplaats verwijst.

[bewerken] Geschiedenis

Malines, le Diable et le Paradis, par Léon van Dievoet, 27-XII-1934.jpg
Mechelen, de twee beroemde huizen Den Duivel en 't Paradijs (tekening van Léon van Dievoet, 1934).
Huizen Den Duivel en t'Paradijs.jpg
Dezelfde huizen anno 2009 aan de Haverwerf.
1rightarrow.png Zie het artikel Geschiedenis van Mechelen voor een uitgebreide geschiedenis.

Tot 1795 vormde de stad het centrum van de kleine zelfstandige Heerlijkheid Mechelen. In dat verband had het gebied dezelfde status als bv. Holland, Zeeland, Vlaanderen en Brabant. Gedurende een korte periode in de 16e eeuw werden de Nederlanden vanuit Mechelen geregeerd. Deze periode heeft bijgedragen tot het uitgebreide kunstbezit en diverse merkwaardige gebouwen. Momenteel heeft de stad het op een na hoogste aantal beschermde gebouwen van Vlaanderen, waaronder vier UNESCO-vermeldingen.

[bewerken] Geografie

[bewerken] Kernen

Mechelen telt naast het centrum nog vijf kleinere deelgemeenten, namelijk Heffen, Hombeek, Leest, Muizen en Walem.

Walem ligt ten noorden van de stad, aan de Nete. Heffen, Leest en Hombeek liggen ten westen, aan de overkant van de Zenne. Het gehucht waar de Zenne en het kanaal Leuven-Mechelen samenvloeien met de Dijle wordt het Zennegat genoemd. Muizen ligt ten zuiden, iets verder stroomopwaarts langs de Dijle.

De stad kent daarnaast nog verschillende wijken en gehuchtjes. Het stadscentrum is administratief ingedeeld in de wijken Centrum, Mechelen-Noord, Mechelen-Zuid, Battel ten westen van de Dijle, Arsenaal en Nekkerspoel in het oosten.

# Naam Oppervlakte
(km²)		 Bevolking
(01/01/2007)
I Mechelen 27,88 63.268
II Walem 4,50 1.794
III Heffen 6,95 2.122
IV Leest 9,31 2.815
V Hombeek 9,65 3.790
VI Muizen 6,90 5.094

[bewerken] Aangrenzende gemeenten

[bewerken] Demografie

[bewerken] Evolutie van het inwonertal

[bewerken] 19e eeuw

Jaar 1806 1816 1830 1846 1856 1866 1876 1880 1890
Inwonertal 20.235 20.284 24.436 29.693 31.371 34.205 39.029 42.381 51.014
Opmerking:resultaten volkstellingen op 31/12

[bewerken] 20e eeuw tot aan de fusie van gemeenten

Jaar 1900 1910 1920 1930 1947 1961 1970 1976
Inwonertal 55.705 59.142 58.438 60.438 60.288 64.772 65.466 64.185
Opmerking:resultaten volkstellingen op 31/12 tot en met 1970 + 31/12/1976

[bewerken] Na de fusie van gemeenten

Jaar 1977 1980 1985 1990 1995 2000 2005 2008 2011
Inwonertal 78.966 77.667 76.119 75.622 75.718 75.438 77.480 79.503 82.134
Opmerking:Inwonertal op 01/01 - Bron:NIS

[bewerken] Spreiding van de bevolking

De deelgemeente Mechelen telt ongeveer 63.000 inwoners, de andere deelgemeenten tellen samen ongeveer 15.000 inwoners. Van de andere deelgemeenten is Muizen de grootste met ongeveer 5000 inwoners.

[bewerken] Migratie

Er woont een grote gemeenschap van uit Turkije gevluchte Assyrische christenen in de stad[2] Rond 1968 kwam een volgende golf, voornamelijk Marokkanen. In 2006 vormden deze laatsten 3,5% (=2719 inwoners) van de Mechelse bevolking. De laatste grote groep bestaat vooral uit Oost-Europeanen.

[bewerken] Bezienswaardigheden

1rightarrow.png Zie de lijsten van onroerend erfgoed in Mechelen deel 1 en deel 2 voor de hoofdartikels over dit onderwerp.
Margaretha van Oostenrijk voor de Sint-Romboutskathedraal
Het Hof van Busleyden
Centrum voor Oude Kunst 't Vliegend Peert
De Grote Markt van Mechelen
De Sotscop (officieel het huis Hemelryck) in de Onze-Lieve-Vrouwestraat
De IJzerenleen (= ijzeren leuningen), een centrale winkelstraat
De Grootbrug over de Dijle
Het Groen Waterke naast de Refugie van St.-Truiden
Huis gekend als 't Verguld Schaap naar de ketting van de Orde van het Gulden Vlies op de gevel, IJzerenleen
De Kraanbrug met de huizen 't Paradijs, de Duiveltjes en Sint-Jozef nabij de gerenoveerde Lamot-site
De Brusselpoort

[bewerken] Religieuze bouwwerken

[bewerken] Kerken

[bewerken] Burgerlijke bouwwerken

[bewerken] Musea

[bewerken] Nieuwe stadsprojecten

[bewerken] Natuur

  • De Kruidtuin, met marmeren standbeeld van de wereldbefaamde lokale herbalist Dodoens
  • Planckendael: het dierenpark van Mechelen
  • Het Vrijbroekpark: een groene long van 50 ha, gelegen aan de rand van de stad

[bewerken] Cultuur

[bewerken] Bijnaam

De Mechelaars worden ook de Maneblussers genoemd. Deze naam hebben ze te danken aan een historische gebeurtenis uit de 17de eeuw. Op een bepaalde nacht was het volle maan met een lage bewolking en dacht een late caféganger met een glaasje te veel op dat de Sint-Romboutstoren in brand stond. Heel de stad werd opgetrommeld en mensen stonden in lange rijen emmers met water door te geven om hun toren te blussen. Sindsdien hebben de Mechelaars de spotnaam de maneblussers gekregen omdat ze de maan probeerden te blussen.

[bewerken] Ontspanning

  • Technopolis: doe-centrum voor wetenschap en technologie
  • Speelgoedmuseum
  • Nekkerhal: een complex voor beurzen, festivals, rommelmarkten en concerten
  • Utopolis Mechelen: bioscoopcomplex
  • Cultuurcentrum Mechelen: organiseert concerten, theatervoorstellingen en tentoonstellingen
  • Filmhuis Mechelen: organiseert elke dinsdag hedendaagse en klassieke filmvoorstellingen
  • Kunstencentrum nOna, gevestigd in de gebouwen van de voormalige Ciné Studio
  • 't Arsenaal, theater(gezelschap) dat vroeger bekend stond als het Mechels Miniatuur Teater
  • Contour: organiseert biënnales voor bewegend beeld
  • Jazzzolder: organiseert geregeld jazzoptredens
  • Moonshack: organiseert regelmatig soul, funk, blues, ska, reggae, jazz & rock optredens en de ondertussen legendarische Super Soul Stew feestjes
  • Kamikaze: organiseert pop- en rockoptredens
  • TheAtrium: concertzaal, vroeger bekend onder de naam Zaal Volksbelang. Begin jaren 80 speelden onder anderen de popgroepen U2, Dead Kennedys, Madness en Depeche Mode er concerten.
  • Mechelen is bekend om zijn beiaard en zijn beiaardschool, die heel wat buitenlandse cursisten aantrekt: dat was het levenswerk van beiaardier Jef Denyn
    • Toerisme: stadswandelingen, rondleidingen en rondvaarten op de Mechelse Binnendijle.

[bewerken] Evenementen

[bewerken] Om de 25 jaar

[bewerken] Jaarlijks

[bewerken] Zeer geregeld

  • Beiaardconcerten vanuit de kathedraal
    • Het hele jaar door op zaterdag en maandag om 11.30 uur en zondag om 15.00 uur
    • Zomerconcerten van juni tot half september: elke maandag om 20.30 uur

[bewerken] Televisie

  • De stad is het decor voor de Vlaamse dramareeks Dubbelleven, die in november 2010 voor het eerst op tv kwam.
  • De verhaallijn van de Vlaamse serie Familie speelt zich vooral af in en rond de stad Mechelen, waar de familie Van Den Bossche sinds jaar en dag haar familiebedrijf runt.

[bewerken] Streekproducten

[bewerken] Mobiliteit

[bewerken] Openbaar Vervoer

[bewerken] Busnetwerk

Het busnetwerk wordt geëxploiteerd door De Lijn. Er zijn 8 stadslijnen en verschillende streeklijnen. De hoofdzetel van De Lijn bevindt zich ook in Mechelen.

[bewerken] Spoorwegen

In 1835 werden de eerste spoorlijnen in België aangelegd, met Mechelen als centraal punt: de lijnen naar Brussel, Antwerpen en Dendermonde. De stad bleef na 1835 nog tientallen jaren het middelpunt van het Belgisch spoorwegverkeer.

Vandaag ligt het station Mechelen langs de spoorlijnen 25 / 27 (Brussel / Schaarbeek - Antwerpen) en 53 (Schellebelle - Leuven). Het station Mechelen-Nekkerspoel ligt langs de spoorlijnen 25 / 27 en 27B.

Ook voor de buurtspoorwegen was Mechelen een belangrijk knooppunt. Buurtspoorlijnen werden geëlektrificeerd en er is een stadstramnet van drie lijnen geëxploiteerd door de buurtspoorwegen. Er waren trams naar Heist-op-den-Berg, Boom (Antwerpen), Keerbergen (Haacht, Aarschot en Brussel).

[bewerken] Wegennet

Langs het westen van Mechelen heen passeert de A1/E19 Brussel - Antwerpen. In een halve boog rond het noorden van de stad loopt de R6, de grote ring van Mechelen. Rond het stadscentrum loopt de R12. Vanuit Mechelen lopen onder andere in noordelijke en zuidelijke richting de N1 naar respectievelijk Antwerpen en Brussel, in noordwestelijke richting de N16 tot in Sint-Niklaas en in zuidoostelijke richting de N26 naar Leuven.

[bewerken] Waterwegen

Mechelen is ook per boot te bereiken via de Dijle; er is een kleine plezierhaven in het centrum van de stad. Daarnaast is het mogelijk om met een plezierboot naar Planckendael te reizen vanuit het centrum van de stad.

[bewerken] Religie en levensbeschouwing

[bewerken] Christendom

Katholicisme

De Katholieke Kerk telt binnen het Mechelse christendom het grootste aantal gelovigen. De stad is de hoofdzetel van de Belgische katholieke kerkprovincie met aan het hoofd metropoliet André Léonard. Daarnaast bevindt er zich eveneens de zetel van het Aartsbisdom Mechelen-Brussel, waarvan de Sint-Romboutskathedraal de hoofdkerk is en de bestuurszetel van het vicariaat Vlaams-Brabant en Mechelen. Mechelen vormt samen met de gemeenten Bonheiden, Duffel, Sint-Katelijne-Waver en Zemst het dekenaat Mechelen. De stad telt 20 parochies[3] die allen behoren tot de federatie Mechelen.

Protestantisme

Mechelen telt drie protestantse gemeenten, die deel uitmaken van de Verenigde Protestantse Kerk in België en het District Antwerpen-Brabant-Limburg. De Sint Janskerk is het oudste kerkgebouw. De erediensten gaan door in de Zandpoortkerk en de VPKB-kerk in de Keizerstraat. De Ghanese Presbyteriaanse kerk (Presbyterian church of Ghana) houdt eveneens haar erediensten in de Zandpoortkerk.

Nestorianisme

Mechelen kent een relatief grote gemeenschap (± 2000 gelovigen) van Nestoriaanse christenen die zich omstreeks 1980 hebben gesetteld in de stad nadat ze gevlucht waren uit Zuid-Oost Turkije. Er zijn drie grote stromingen te onderscheiden, met name de Assyrische Kerk van het Oosten, de Chaldeeuws-katholieke Kerk en de Syrisch-orthodoxe Kerk van Antiochië.[4]

[bewerken] Islam

De stad heeft twee Islamitische moskeeën die beide in Marokkaanse traditie zijn. Het betreft de Mechelse moskee en de Moskee Al Buraq. Het merendeel van de moslims in Mechelen zijn Soennieten.

[bewerken] Boeddhisme

Te Mechelen bevindt zich Wat Dhammapateep, een Theravada Boeddhistische tempel met een voornamelijk Thaise gemeenschap. In de tuin staat het grootste stenen Boeddhabeeld van Europa, in groen-zwart graniet op ditto sokkel, het geheel gebeeldhouwd in China.

[bewerken] Politiek

[bewerken] College van burgemeester en schepenen

College van burgemeester en schepenen
Functie Naam Bevoegdheden
Burgemeester Bart Somers
Eerste Schepen Caroline Gennez
Schepen Ali Salmi
Frank Nobels
Greet Geypen
Karel Geys
Koen Anciaux voorzitter OCMW
Kristl Strubbe
Marina Debie
Rita Janssens

[bewerken] Gemeenteraad

De Mechelse gemeenteraad bestaat uit 41 zetels.

[bewerken] Lijst van voormalige burgemeesters

1rightarrow.png Zie Lijst van burgemeesters van Mechelen voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

[bewerken] Verkiezingsresultaten

[bewerken] Onderwijs

Mechelen is een redelijk belangrijke stad in verband met onderwijs. Leerlingen uit Groot-Mechelen lopen dikwijls hun basisschool in de stad. Leerlingen die in de wijde omtrek rond de stad wonen volgen hier Secundair Onderwijs. De drie verschillende netten zijn hier vertegenwoordigd. Hieronder een lijst van de scholen en hun aanbod. Omdat dit aanbod dikwijls zeer divers is worden de voornaamste vakgebieden opgesomd.

Daarnaast heeft de stad ook een hogeschool (de KHM) waar ongeveer 5000 studenten van over heel Vlaanderen zijn ingeschreven. De Artesis Hogeschool Antwerpen heeft ook een vestiging in Mechelen. Hun vakgebieden zijn ook opgesomd.

[bewerken] Secundair onderwijs

[bewerken] Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs (VVKSO)

[bewerken] Gemeenschapsonderwijs

  • Koninklijk Atheneum I Pitzemburg (algemene vorming)
  • Koninklijk Atheneum II Lyceum (algemene vorming en kunst)
  • Koninklijk Technisch Atheneum Paramedisch Instituut (opleidingen uit de zorgsector: tso, bso, se-n-se en hbo5 verpleegkunde)
  • Koninklijk Technisch Atheneum Wollemarkt (voornamelijk handel en informatica, schoonheid, zorg en gastronomie)

[bewerken] Provinciaal onderwijs

  • Provinciale Scholen voor Tuinbouw en Techniek PTS Campus Mechelen (het vroegere PITO)

[bewerken] Hoger onderwijs

  • Katholieke Hogeschool Mechelen, nu Lessius Mechelen
    • Lerarenopleiding (campus De Vest)
    • Journalistiekopleiding (campus De Ham)
    • Toerismeopleiding (campus Kruidtuin)
    • Informatica-opleidingen (campus Kruidtuin)
    • Managementopleiding (campussen De Vest en De Ham)
    • Opleiding interieurvormgeving (campus Lucas Faydherbe)
    • Verpleegkunde (campus De Vest)

[bewerken] Sport

  • Mechelen herbergt twee van de oudste voetbalploegen van België: Racing Mechelen (stamnummer 24) en KV Mechelen (stamnummer 25), beide opgericht in 1904
  • Windsurfclub Alleman is gevestigd aan de 36 hectare grote Egleghemvijver, evenals zeil- en surfclub WVD Mechelen
  • De Nekker is een sport- en recreatiedomein, en de aanliggende Nekkerhal is een grote expositie- en evenementenhal

[bewerken] Bekende Mechelaars

[bewerken] Clerici

[bewerken] Edelmannen

[bewerken] Kunstenaars

[bewerken] Mediafiguren

[bewerken] Politici

[bewerken] Invloedrijke kooplui en industriëlen

[bewerken] Sportfiguren

[bewerken] Wetenschappers

[bewerken] Partnersteden (van vroeger en nu)

[bewerken] Externe links

Bronnen, noten en/of referenties
  1. ↑ Duits:Mecheln, Engels: Mechelen of (verouderd) Malines of (traditionele context, eventueel) Mechlin, Spaans: Malinas.
  2. ↑ Mechelen aan de Tigris; August Thiry; Uitgeverij EPO; Berchem; ISBN: 978 90 6445 451 6
  3. ↑ http://www.kerknet.be/zoek_parochie.php?allbisdom=6&zoekinbisdom=&term=&rowcounter=4&order=postcode&ordertype=ASC
  4. ↑ http://www.shlama.be
Wikimedia Commons
Mechelse wijken

Mechelen-Noord · Mechelen-Zuid · Mechelen-Centrum · Tervuursesteenweg · Battel · Nekkerspoel · Arsenaal

Woonwijken buiten het centrum: Otterbeek · Katanga · Oud Oefenplein · Kauwendael · Galgenberg · Marokken (Schorsvelden) · Stuivenberg

Historische buitenwijken: Halfgalg · Geerdegem · Auwegem · Pennepoel · Nekkerspoel · Hanswijk · Zennegat
Wapen van de provincie Antwerpen Plaatsen in de stad Mechelen Wapen van Mechelen

Deelgemeenten: Heffen · Hombeek · Leest · Mechelen · Muizen · Walem
Belgische gemeenten · Arrondissement Mechelen · Antwerpen · Vlaanderen
Vlag van België Gemeenten in de provincie Antwerpen Vlag van de provincie Antwerpen

Aartselaar · Antwerpen · Arendonk · Baarle-Hertog · Balen · Beerse · Berlaar · Boechout · Bonheiden · Boom · Bornem · Borsbeek · Brasschaat · Brecht · Dessel · Duffel · Edegem · Essen · Geel · Grobbendonk · Heist-op-den-Berg · Hemiksem · Herentals · Herenthout · Herselt · Hoogstraten · Hove · Hulshout · Kalmthout · Kapellen · Kasterlee · Kontich · Laakdal · Lier · Lille · Lint · Malle · Mechelen · Meerhout · Merksplas · Mol · Mortsel · Niel · Nijlen · Olen · Oud-Turnhout · Putte · Puurs · Ranst · Ravels · Retie · Rijkevorsel · Rumst · Schelle · Schilde · Schoten · Sint-Amands · Sint-Katelijne-Waver · Stabroek · Turnhout · Vorselaar · Vosselaar · Westerlo · Wijnegem · Willebroek · Wommelgem · Wuustwezel · Zandhoven · Zoersel · Zwijndrecht
België: Provincies · Gemeenten
Overgenomen van "http://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Mechelen_(stad)&oldid=29742044"
Persoonlijke instellingen
Naamruimten

Varianten
Handelingen
Navigatie
Informatie
Hulpmiddelen
Afdrukken/exporteren
In andere talen