Limburg (Belgische provincie)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

(Doorverwezen vanaf Limburg (Vlaanderen))
Ga naar: navigatie, zoeken
Provincie Limburg
Vlag van de provincie Limburg
(Details)
Wapen van de provincie Limburg
(Details)
Locatie van de provincie Limburg
Hoofdstad Hasselt
Gouverneur Steve Stevaert
Oppervlakte (land) 2.422 km²
Bevolking (Bron: NIS)
Inwoners
– Mannen
– Vrouwen
Bevolkingsdichtheid
826.690 (01/01/2008)
49,87%
50,13%
341 inw./km²
Leeftijdsopbouw
0–19 jaar
20–64 jaar
65 jaar en ouder
(01/01/2006)
22,14%
62,09%
15,77%
Buitenlanders 8,69% (01/01/2008)
Economie
Werkloosheidsgraad 10,38% (01/01/2006)
Gemiddeld inkomen 13.284 euro/inw. (2005)
Overige info
NIS-code 70000
Webadres www.limburg.be

De provincie Limburg is een van de vijf provincies van Vlaanderen en een van de tien provincies van België. Hoofdstad is Hasselt. De provincie grenst in het noorden aan de Nederlandse provincie Noord-Brabant, in het oosten aan de Nederlandse provincie Limburg, in het zuiden aan Luik, en in het westen aan Vlaams-Brabant en Antwerpen.

Inhoud

[bewerk] Geschiedenis

De provincie is in 1795 tijdens de Franse bezetting ontstaan, maar heette toen Département de la Meuse Inférieure met Maastricht als hoofdstad en omvatte zowel het huidige Belgische en Nederlandse Limburg. In 1815, na het Congres van Wenen in 1815 ontstond een nieuwe staat, het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden met Koning Willem I als soeverein. Hij nam de Franse bestuurlijke indeling over, maar gaf de voorkeur aan de term provincie en aan historische namen, onder meer om aanspraak te kunnen maken op de titel van hertog van Limburg. Toen België zich in 1830 afscheidde, kwam heel Limburg (met uitzondering van Maastricht) onder Belgisch bestuur. Als gevolg van het scheidingsverdrag tussen Nederland en België werd de provincie in 1839 in twee gesplitst en ging het oostelijke deel, met daarin het grootste gedeelte van de oude generaliteitslanden, naar Nederland. In 1963 bij het vastleggen van de taalgrens gingen zes gemeenten in de Jekervallei rond Bitsingen naar de provincie Luik en gingen de zes gemeenten van de Voerstreek naar Limburg. Van de huidige Belgische provincie is alleen de Voerense deelgemeente Teuven ook een onderdeel van het historische hertogdom Limburg.

Voordien was het gebied van de provincie onder het Ancien Régime een lappendeken van gebieden die tot verschillende heren behoorden met veel enclaves en exclaves. Het grootste gedeelte behoorde tot het Graafschap Loon. In 1366 heeft de toenmalige graaf Arnold van Rummen zijn titel aan de Luikse prinsbisschop Johan van Arkel verkocht en zo werd het gebied bij het prinsbisdom Luik ingelijfd. Met de Luikse gebieden rond Tongeren en Sint-Truiden behoorde uiteindelijk het grootste gedeelte van Belgisch Limburg tot het prinsbisdom Luik en heeft dus eigenlijk nooit tot de Nederlanden of de Zeventien Provinciën behoord. Randgebieden behoorden tot het oude Hertogdom Brabant, zoals Halen en Lommel, dat als onderdeel van de Meierij van 's-Hertogenbosch zelfs pas in 1807 als voormalig onderdeel van Staats-Brabant aan de nieuwe provincie Limburg kwam. Dan lagen er nog de redemptiedorpen Hoepertingen, Veulen, Rutten, Nerem en Mopertingen die door de Republiek der Verenigde Nederlanden werden opgeëist als voormalig onderdeel van het hertogdom Brabant en de dorpen Koningsheim, Zepperen, Grootloon, Sluizen, Vlijtingen, Hees en Mechelen die onderdeel waren van het Sint-Servaaskapittel van Maastricht dat ook onder het bisdom Luik viel. Als politieke eenheid is dit gebied dus een relatief jong verschijnsel en een zeker samenhorigheidsgevoel is pas recent ontstaan.

[bewerk] Geografie

Dorp in de Haspengouw (fruitbomen in bloei)
Dorp in de Haspengouw (fruitbomen in bloei)
Nationaal Park de Hoge Kempen
Nationaal Park de Hoge Kempen

[bewerk] Industrie

De ontdekking van steenkool in het begin van de 20e eeuw betekende voor Limburg een keerpunt. Op 20 mei 1901 ontdekte de Leuvense professor André Dumont in het buurdorp As een steenkoollaag, een gebeurtenis die een immense invloed zou hebben. Steenkoolmijnen verschenen in het landschap. Werkkrachten werden aangetrokken uit een aantal Europese en Noord-Afrikaanse landen. De integratie van het mengelmoes aan nationaliteiten verliep hier zo goed als rimpelloos. De Ford-fabriek te Genk die er kwam na stevig lobbywerk van gouverneur Louis Roppe zorgde voor een nieuwe economische boost na de sluiting van de mijnen in het laatste kwart van de vorige eeuw.

[bewerk] Taal

De officiële taal is het Nederlands. Tegen de taalgrens liggen echter de faciliteitengemeenten Herstappe en Voeren, waar Franstaligen ook in hun eigen taal terecht kunnen.

In de provincie worden een aantal dialecten van het Limburgs gesproken.

[bewerk] Cultuur en identiteit

Limburg kenmerkt zich door een duidelijke eigen identiteit, die onder andere bestaat uit een eigen streektaal, het Limburgs. Het is sinds 1997 door de Nederlandse overheid erkend als regionale taal onder het Europees Handvest voor regionale talen of talen van minderheden. De Belgische erkent de streektaal vooralsnog niet. Volgens huidige inzichten is het in essentie een Nederfrankisch dialect met Keltische substraten maar met de, voor Europese talen, vrij unieke eigenschap van tonaliteit in sommige varianten.

Verdere culturele bijzonderheden zijn de vele fanfares, harmonieorkesten en schutterijen en culinaire specialiteiten als de Limburgse vlaai en de Limburgse kaas. De schutterijen (Nederlandse en Belgische) meten zich jaarlijks in het Oud Limburgs Schuttersfeest (OLS). Ook carnaval (vastelaovend in het Limburgs) wordt uitgebreid gevierd in Limburg.

Grote Markt in Sint-Truiden
Grote Markt in Sint-Truiden
Sint-Quintinuskathedraal in Hasselt
Sint-Quintinuskathedraal in Hasselt
De Stadt Amsterdam (Maaslandse Renaissancestijl) in Maaseik
De Stadt Amsterdam (Maaslandse Renaissancestijl) in Maaseik

[bewerk] Volkslied

Limburg mijn Vaderland is het officiële Limburgse volkslied voor beide Limburgen. Het volkslied is geschreven in het Nederlands en wordt in de volksmond ook wel Waar in 't bronsgroen eikenhout genoemd vanwege de eerste zin. Het bronsgroen eikenhout waarover Gerard Krekelberg dichtte, waren de (ondertussen verdwenen) eikenbomen rond het kasteel Borgitter in Kessenich. Dit kasteel ligt op de boord van de Itterbeek op de grens met de dorpskern van het Nederlandse Neeritter.

In Belgisch Limburg worden enkel de eerste drie strofen gezongen, doorgaans door jeugdbewegingen, studentenverenigingen en op manifestaties. In Nederlands Limburg bestaat nog een vierde strofe die later werd bijgevoegd maar die niet meer wordt gezongen.

[bewerk] Politiek

[bewerk] Provincieraad

De provincieraad van Limburg telt 75 zetels.

Uitslagen van de provincieraadsverkiezingen sinds 1994

Partij 9-10-1994

Stemmen - % - Zetels

8-10-2000

Stemmen - % - Zetels

8-10-2006

Stemmen - % - Zetels

CVP 160.657 - 33,46% - 29 152.939 - 29,66% - 27
CD&V-N-VA 172.972 - 32,11% - 26
VB 36.851 - 7,68% - 3 57.930 - 11,24% - 7 97.288 - 18,06% - 15
VLD-Vivant 98.380 - 18,26% - 14
VLD 91.414 - 19,04% - 17 111.392 - 21,60% - 18
Vivant 3.545 - 0,69% - 0
SP.a-Spirit 137.140 - 25,46% - 20
SP.a 111.560 - 23,24% - 20 125.522 - 24,34% - 21
Groen! 30.732 - 6,40% - 2 29.327 - 5,69% - 0 24.957 - 4,63% - 0
PVDA 4.374 - 0,91% - 0 4.011 - 0,78% - 0 2.809 - 0,52% - 0
VU&ID 37.309 - 7,77% - 4 30.950 - 6,00% - 2
Waardig Ouder Worden 4.725 - 0,98% - 0
Andere Partijen 2.504 - 0,53% - 0 5.159 - 0,96 - 0

[bewerk] Deputatie

Het dagelijks bestuur is in handen van de deputatie. Die telt 6 leden en wordt voorgezeten door de gouverneur. De provincie wordt bestuurd door een coalitie van CD&V - N-VA, |SP.a - spirit en VLD - Vivant. De deputatie bestaat uit:

[bewerk] Gouverneurs

van tot naam
1830 1831 Frans de Loë Imstenraedt de Mheer
1831 1834 Jean-François Hennequin
1834 1843 Werner de Lamberts
1843 1857 Pierre de Schiervel
1857 1871 Theodoor de T'Serclaes de Wommersom
1871 1871 Pieter de Decker
1872 1879 Joseph Bovy
1879 1894 Adolphe Goupy de Beauvolers
1894 1914 Henri de Pitteurs-Hiégaerts
1914 1919 vacant (Eerste Wereldoorlog)
1919 1927 Theodore de Renesse
1928 1940 Hubert Verwilghen
1940 1941 Gérard Romsée
1941 1944 Jef Lysens
1944 1950 Hubert Verwilghen
1950 1978 Louis Roppe
1978 1995 Harry Vandermeulen
1995 2005 Hilde Houben-Bertrand
2005 heden Steve Stevaert

[bewerk] Arrondissementen

[bewerk] Gemeenten

Gemeenten met een stadstitel hebben "(stad)" achter de naam

Afbeelding:LimburgBGemeenten.png

1. Alken
2. As
3. Beringen (stad)
4. Bilzen (stad)
5. Bocholt
6. Borgloon (stad)
7. Bree (stad)
8. Diepenbeek
9. Dilsen-Stokkem (stad)
10. Genk (stad)
11. Gingelom
12. Halen (stad)
13. Ham
14. Hamont-Achel (stad)
15. Hasselt (stad)
16. Hechtel-Eksel
17. Heers
18. Herk-de-Stad (stad)
19. Herstappe
20. Heusden-Zolder
21. Hoeselt
22. Houthalen-Helchteren

23. Kinrooi
24. Kortessem
25. Lanaken
26. Leopoldsburg
27. Lommel (stad)
28. Lummen
29. Maaseik (stad)
30. Maasmechelen
31. Meeuwen-Gruitrode
32. Neerpelt
33. Nieuwerkerken
34. Opglabbeek
35. Overpelt
36. Peer (stad)
37. Riemst
38. Sint-Truiden (stad)
39. Tessenderlo
40. Tongeren (stad)
41. Voeren
42. Wellen
43. Zonhoven
44. Zutendaal

[bewerk] Demografische ontwikkeling

Inwoneraantal x 1000


  • Bron:NIS - Opm:1806 t/m 1970=volkstellingen; vanaf 1980= inwoneraantal op 1 januari
  • 1839: afstand van het deel ten oosten van de Maas aan Nederland

[bewerk] Toerisme

Zie Toerisme Limburg voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

In Limburg vind je 1800 km bewegwijzerde fietsroutes (gegevens 2004)

[bewerk] Media

[bewerk] Zie ook

Er is ook een Nederlandse provincie Limburg.

[bewerk] Externe links

 
Persoonlijke instellingen