Lijst van Stolpersteine in Nederland
De lijst van Stolpersteine in Nederland geeft een overzicht van de gedenkstenen die de Duitse beeldhouwer-kunstenaar Gunter Demnig sinds 2007 in Nederlandse gemeenten heeft geplaatst in het kader van zijn actie Stolpersteine.[1]
 Zie Stolpersteine voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
Nederlandse gemeenten met Stolpersteine[bewerken]
Op 2 mei 2009 werden twee Stolpersteine gelegd aan de Ootmarsumsestraat.[2] Op 23 april 2011 zijn opnieuw steentjes gelegd.
In Amsterdam werden op 4 mei 2009 Stolpersteine geplaatst in de stadsdelen Bos en Lommer, Westerpark, Zuideramstel (op Amstelkade 118 voor Han Hollander en zijn echtgenote)[3] en Oud-Zuid (Gerrit van der Veenstraat 120, v/h Euterpestraat).
Het Olympisch Stadion coördineerde het leggen van Stolpersteine op 10 april 2010 voor de Joodse turnsters die tijdens de Olympische Zomerspelen van 1928 in Amsterdam goud wonnen en hun coach Gerrit Kleerekoper.[4]
Op 28 april 2011 werden Stolpersteine geplaatst in Oost-Watergraafsmeer (Vrolikstraat 80, 92 en 96). Er liggen ook Stolpersteine op Tugelaweg 115 en 116. Op 17 juni 2012 zijn in de Jekerstraat Stolpersteine geplaatst voor de grootouders van Jeroen Krabbé.[5] Ook op 26-28 augustus 2012 zijn in Amsterdam weer Stolpersteine geplaatst. Op 3 maart 2013 zijn er twee Stolpersteine gelegd ter hoogte van de Manegestraat 36 (voormalig huisnummer 10) ter herinnering aan Jakob Tropp en zijn echtgenote Manja Malka Tropp-Kolenbrener.
Op 20 juni 2012 zijn de eerste 23 van ongeveer 450 geplande stenen geplaatst.[6]
Op 25 juli 2011 werden 28 Stolpersteine geplaatst op elf adressen, op 24 augustus 2012 26 stenen voor zeventien huizen in Borculo en een in Geesteren.[7]
Op 25 juli 2011 werden drie stenen geplaatst voor het echtpaar Salomon en Elisabeth van Blankenstein en hun huisgenote Rachel Goudsmit.[8]
Op 29 november 2007 werden twintig Stolpersteine geplaatst op zes locaties in de oude kern. Op 31 maart 2010 werd het project in Borne afgesloten met het plaatsen van de laatste steentjes en een bijeenkomst in de synagoge. In totaal liggen in Borne 81 Stolpersteine.[9]
Op 25 juli 2011 zijn 21 steentjes geplaatst voor de families Cohen, Katan, Gazan, Philipse.[8][10]
Op 26 juli 2011 werden voor huisnummer 56 in de Burgemeester s'Jacoblaan twee Stolpersteine geplaatst voor Abraham en Wanda Verduin.[11]
Op 16 juni 2012 zijn 37 stenen geplaatst op zeventien locaties. Later worden nog twee stenen geplaatst.[12]
Op 21 augustus 2012 zijn Stolpersteine geplaatst.
Op 3 mei 2009 werden tien stenen gelegd in de Kraakselaan, Bergstraat, Roggestraat en op de parkeerplaats Kloostertuin.[13]
Op 10 mei 2009 werden bij het Psychiatrisch Ziekenhuis De Grote Beek 24 stenen geplaatst voor weggevoerde Joodse patiënten.[14] Daarna is het project Struikelstenen Eindhoven opgestart. Op 4 en 5 augustus 2010 werden de eerste zeventig struikelstenen geplaatst. Wegens het grote aantal stenen (244 stuks) is in overleg met Gunter Demnig besloten een gedeelte door een stratenmaker van de gemeente te laten plaatsen. Op 22 juli 2011 heeft Gunter Demnig de laatste stenen geplaatst.[15]
Op 19 april 2011 zijn vijf stenen geplaatst in Emmen en vijf in Roswinkel. Dit waren de eerste van 138 stenen die tot eind 2013 gelegd zullen worden. Op 20 juni 2012 zijn 41 stenen geplaatst in Nieuw Amsterdam en Veenoord, op 3 oktober 2012 39 stenen in Emmer-Compascuum.[16][17] In het voorjaar van 2013 worden nog dertien stenen gelegd op verschillende plaatsten in Emmen.
Op 29 april 2009 zijn in Glanerbrug vijf Stolpersteine geplaatst voor de familie Leman en voor Rosa de Swaan-Frankenhuis.[18] Op 13 september 2012 zijn zeventien stenen geplaatst in de Enschedese Oldenzaalsestraat, de C.F. Klaarstraat, de Prinsestraat, de Waldeckstraat en de Billitonstraat.[19] Op 3 mei 2013 zijn vijf stenen geplaatst in de Bruggertstraat, J.P. Sweelickstraat en Hofstedeweg, waarvan twee voor communistische verzetsstrijders.[20] De Stichting Artikel 1 Overijssel wil Stolpersteine leggen voor alle circa 850 slachtoffers, zowel Joods als niet-Joods.
Op 28 augustus 2012 zijn vijf Stolpersteine geplaatst op het adres Emmastraat 35, ter nagedachtenis van de familie Dasché.[21]
Op 28 april 2011 werden zeven stenen geplaatst op vier locaties. Op 29 en 30 augustus 2012 werden er 72 Stolpersteine op 21 locaties aan toegevoegd. Op 27 februari 2013 werden 56 stenen geplaatst voor de bewoners van het voormalig Joods Bejaardentehuis aan de Oosthaven. De dag daarna volgden 33 Stolpersteine op negen adressen. Met de 88 Stolpersteine van deze twee dagen zijn er nu 168 Stolpersteine in Gouda. Er zullen er nog 160 volgen.[22]
Op 21 juni 2012 zijn in de Hamstraat Stolpersteine aangebracht voor Dina van Leeuwen en Nathan Gotlieb.[23]
Op 11 april 2010 werden vijf stenen geplaatst voor verzetsstrijders in de Anna Paulownastraat.[24]
Op 1 april 2010 zijn in de Blankenburgerstraat Stolpersteine geplaatst voor de familie Frankenhuis.[25] Op 19 augustus 2012 zijn steentjes geplaatst voor de overige Joodse slachtoffers uit Haaksbergen. In totaal liggen er nu 23 Stolpersteine op tien verschillende plekken in het dorp.[26]
Op 1 maart 2013 werden Stolpersteine geplaatst.
Op 15 oktober 2012 zijn 36 stenen geplaatst.[27]
Op 12 april 2010 zijn op tien adressen 29 Stolpersteine gelegd.[28]
Op 20 augustus 2012 zijn 45 Stolpersteine geplaatst op zestien adressen.[29]
Op 22 april 2011 zijn zestien stenen gelegd op zes adressen.[30]
Op 25 augustus 2012 zijn 25 Stolpersteine voor joodse inwoners onthuld op acht plekken op en rond het Tempsplein.[31]
Op 25 juli 2011 is op de Oostzanddijk een Stolperstein gelegd voor Roosje Frenkel.[8]
Op 28 augustus 2012 werden op het Anne Frankplein, bij de voormalige synagoge, twee Stolpersteine gelegd ter herinnering aan Herman Isidor en Betty Lieme-Polak. Herman Isidor was oppervoorzanger in de synagoge.[32]
Op 9 mei 2009 werden twintig stenen geplaatst,[33] op 8 en 9 april 2010 38 stenen, en op 29 april 2011 29 stenen, onder andere voor zangeres Erna Abramowitz.[34] Uiteindelijk zullen in Hilversum ongeveer duizend Stolpersteine komen.[35]
Op 18 juni 2012 werden vijftien Stolpersteine geplaatst.[36]
Op 21 april 2011 zijn achttien stenen gelegd[37] en op 18 juni 2012 zestien stenen. Van de in totaal 34 stenen zijn 33 voor Joodse slachtoffers.
In een gezamenlijke actie met de Duitse gemeente Herzogenrath werden op 3 december 2010 Stolpersteine gelegd, waarvan de eerste twee op de Markt in Kerkrade. De initiatiefnemers waren de Gemeente Kerkrade, de Duitse buurgemeente Herzogenrath en de Arbeitskreis Wege gegen das Vergessen. Op 2 februari 2012 zijn vijf stenen gelegd aan de Laurastraat in Eygelshoven ter nagedachtenis aan Erwin, Selma, Manfred, Günther en Dagobert Levy. Uiteindelijk zullen in Kerkrade 35 stenen worden gelegd.[38][39]
Op 8 april 2010 legde Gunter Demnig vijf stenen: vier voor de familie Loeb voor boekhandel De Kler aan de Breestraat 161, en een voor Jacob Philipson voor het huis aan de Van der Waalsstraat 34.[40]
Op 30 augustus 2012 werden op de Kastanjelaan twee steentjes geplaatst voor de familie Heilbron.[41]
Op 27 februari 2013 werden vijf Stolpersteine geplaatst voor Lucas en Clara IJzerman, en Frits en Minnie Blau en hun dochter Dorie.[42]
Op 22 juni 2012 zijn de eerste van in totaal driehonderd Stolpersteine gelegd voor Joodse slachtoffers.[43][44]
Op 20 april en 15 mei 2011 en 18 april 2012 zijn in totaal 67 Stolpersteine geplaatst.[45]
Op 26 juli 2011 zijn in de Ambachtstraat vier Stolpersteine geplaatst voor de familie Frank.[46]
Op 6 augustus 2010 zijn aan de Waalbandijk vier stenen geplaatst voor familie Kalker in Ophemert.[47]
Op 24 augustus 2012 zijn tien Stolpersteine geplaatst voor Israël Mendels, Aleida Mendels-Hamburger, Carolina Treibits-Mogendorff, Jacob, Karel en Bram Maas, Samuel Herschel, Roos Maas-Eichenwald, Meier Maas en Meier Eichenwald.[48] Op 3 mei 2013 zijn 33 Stolpersteine geplaatst: voor vier verzetsstrijders, een dwangarbeider en 28 Joodse inwoners.[49] (Een van de verzetsstrijders was afkomstig uit Beltrum, een dorp in de gemeente Berkelland.)
Op 4 maart 2013 zijn op acht locaties Stolpersteine geplaatst, bij Gasthuisstraat 19, Markt 4, Brugstraat 18, Brugstraat 19, Kerkplein 6, Kerkplein 7, Dr. A.C. van Raaltestraat 1 en Dr. A.C. van Raaltestraat 5.[50]
Op 23 juli 2011 werden 56 Stolpersteine geplaatst in de Spoorlaan, Dr. Hermanslaan en Goudmijnstraat.[51][52]
Op 19 juni 2012 zijn in de Pekela's veertig Stolpersteine geplaatst.[53] Anderhalve week daarna werden twee daarvan gestolen; deze zijn in november vervangen.[54] In totaal worden in Pekela stenen geplaatst voor 130 Joodse slachtoffers.
Op 14 april 2013 zijn Stolpersteine geplaatst voor zestien Pekelder verzetsstrijders.[55]
Op 23 augustus 2012 zijn negen stenen geplaatst op drie locaties.[56]
Op 6 april 2010 zeven stenen voor Elly Bertha Monach, Hendrik van der Wal, pater/verzetsstrijder Gerardus Aloysius Averdieck[57][58], Mina Cozijn, Rosette Hirschel-Van Nierop, Simone van Hierop en Blondina Hirschel.[59] Op 22 juli 2011 zijn nog eens zeventien stenen geplaatst. Op 3 april 2012 verschenen er berichten in de Brabantse media dat zes van deze stenen waren gestolen.[60]
Op initiatief van de Stichting Comité Loods 24 zijn op 7 april 2010 zestien stenen gelegd en op 27 april 2011 34 stenen, onder andere voor Isaac Lipschits.[61] Op 22 augustus 2012 zijn 31 stenen geplaatst, waarvan vijf in Hillegersberg.[62]
Op 1 april 2010 werden in Holten 33 stenen geplaatst.[63]
Op 6 augustus 2010 is op de Van Straelenlaan een Stolperstein gelegd voor Benjamin Blankenstein.[64]
Op 21 juni 2012 zijn vijf steentjes gelegd voor Sally en Mina Levie, hun kinderen Charles en Elly en hun tante Jaantje de Vries.[65]
Op 20 april 2009 en 11 april 2010 werden in totaal 25 steentjes gelegd in Sneek. Aldaar worden zij stroffelstiennen genoemd.[66]
Op 7 april 2010 zijn op tien adressen 21 stenen gelegd: twintig voor Joodse slachtoffers en een voor een Jehova's getuige.[67]
Op 6 april 2010 werden in de Dapperstraat vier stenen gelegd voor familie Van Dam, op 29 april 2011 in de Prof. Dondersstraat een steen voor Bertram Polak.[68][69] Op 12 oktober 2012 is aan de Lange Nieuwstraat een steen geplaatst voor Edith Bartels.[70] Op 18 juni 2013 werd in de Helga Deentuin aan de Willem II straat een struikelsteen gelegd voor Alfred Samuel de Wit.[71]
Op 19 april 2011 zijn twintig Stolpersteine gelegd in Zuidlaren.[72]
Op 21 april 2011 zijn drie stenen gelegd voor de Joodse familie Kropveld.[73]
Op 8 april 2010 werden vijf stenen gelegd bij het voormalige Centraal Israëlitisch Weeshuis aan de Nieuwegracht (onder andere voor de turnster Judikje Simons)[74] en een in de Schoutenstraat. Op 28 april 2011 werden twee stenen gelegd op de Maliesingel.
Op 19 juli 2011 zijn in Vaals zes Stolpersteine geplaatst.[75]
Op 22 juni 2012 is voor het Kunstencentrum (Arsenaal 2) een steen geplaatst voor Julius Obermeier.[76][77]
Op 6 mei 2009 en 9 april 2010 plaatste Gunter Demnig in diverse straten van de binnenstad en voor de Weesper synagoge 56 Stolpersteine.[78]
Op 6 april 2010 zijn drie stenen gelegd in de Hoogstraat.[79]
Op 25 juli 2011 zijn zes steentjes geplaatst voor de families van Dijk en Wessels.[8]
Op 19 juni 2012 zijn negentien stenen geplaatst in Enter. De stenen herinneren aan de Enters Joodse families Nathan, Samuël, Sjouwerman en Spanjar. In 1942 zijn zij ondergedoken bij boeren in het buitengebied van Enter. Op 10 mei 1943 zijn ze verraden en opgepakt. Slechts enkelen wisten te ontkomen. Op 21 mei 1943 zijn diegenen die in handen zijn gevallen van de Duitsers, omgebracht in Auschwitz en Sobibór. Een monument herinnert aan deze gebeurtenissen.[80][81]
Op 21 juni 2012 werden bij twee woningen aan de Ratumsestraat en Misterweg Stolpersteine gelegd.[82]
Op 5 mei 2009 zijn aan de Westzijde in Zaandam twee stenen gelegd voor Geertruida Regina van Rhijn en Max (Marcus Louis) Polak.[83].
Op 24 augustus 2012 zijn bij het voormalige hotel Gottschalk aan de Waterstraat de eerste drie van 56 Stolpersteine geplaatst.[84]
Op 21 juni 2012 zijn negen Stolpersteine geplaatst.[65]
Planning 2013[bewerken]
In 2013 worden weer Stolpersteine geplaatst, onder andere in Hof van Twente (Goor) (zestien stenen op 12 juli) en onder voorbehoud in juli in Kerkrade, Oss, Vianen, Rotterdam, Den Haag, Amsterdam, Hulshorst, Nijkerk, Groningen, Zutphen, 's-Heerenberg, Losser en Kampen.
Externe link[bewerken]
 |
Zie de categorie Stolpersteine in Nederland van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
